{"id":122,"date":"2026-08-21T12:01:48","date_gmt":"2026-08-21T12:01:48","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=122"},"modified":"2026-08-21T13:59:29","modified_gmt":"2026-08-21T13:59:29","slug":"dusunmeyen-ama-dusunduren-beyin-heykeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=122","title":{"rendered":"D\u00fc\u015f\u00fcnmeyen ama d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren beyin heykeli"},"content":{"rendered":"

   “\u0130nsan ve makinelerle ilgili korkular\u0131m Nazilerle ba\u015flad\u0131<\/em>” diyen ve ço\u011fu eserinde, insanlar\u0131n dünyaya ve kendi türüne yöneltti\u011fi vah\u015feti konu alan 86 ya\u015f\u0131ndaki sanatç\u0131 Gustav Metzger’in son eseri yine oldukça dü\u015fündürücü:<\/em> <\/span>Null Object<\/strong> isimli bu heykel, 145 milyon y\u0131ll\u0131k fosille\u015fmi\u015f kayadan yontulan bir “dü\u015fünmeyen beyin” heykeli. Üstelik makinelerin (yani robotlar\u0131n) yard\u0131m\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f.<\/span><\/span> <\/p>\n

\"\" <\/p>\n

   Bir dü\u015fünün… Metzger, sadece 20 dakika boyunca hiçbir \u015fey dü\u015fünmemeye çal\u0131\u015farak oturuyor ve sonunda bu eser ortaya ç\u0131k\u0131yor. Bunu herhalde hepimiz yapm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r, ama sonucu bir sanat eseri olmam\u0131\u015ft\u0131r. Zaten heykelin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Metzger de “yap\u0131m\u0131nda benim çok az katk\u0131m var” diyor. Çünkü Metzger, bu s\u0131rada her 2 dakikada bir beynindeki elektriksel aktiviteleri ölçen bir EEG cihaz\u0131na ba\u011fl\u0131ym\u0131\u015f. Cihazdan gelen sinyalleri de\u011ferlendirip, fosille\u015fmi\u015f kaya parças\u0131 üzerinde bu sinyallere uygun yontma i\u015flemini yapan robotlar, bu eserin gerçek sahibi bile say\u0131labilir. Elbette esas övgüyü hakedenler, biyogeribildirim teknolojisini kullanarak robotu tasarlayan MIT’deki sibernetik uzmanlar\u0131.<\/span> <\/p>\n

   Metzger, uzunca bir süredir nükleer silahlanma kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyalar da yürüten bir sanatç\u0131. 1960’larda, sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 eylemlerde pasif direni\u015f gerekçesiyle k\u0131sa bir süreli\u011fine hapis yatm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 bile var. Ama Null Object heykeli ile önce yarat\u0131c\u0131 bir eylemsizlik<\/em> ortaya koyarak bir sanatç\u0131n\u0131n teknoloji taraf\u0131ndan ele geçirili\u015fini göstermesi ve sonra da “benim katk\u0131m çok az” diyerek eserinden kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 neredeyse tamamen silmesi, bugüne kadarki en radikal eylemlerinden birisi say\u0131labilir. Her \u015fey bir yana, temel i\u015flevi olan dü\u015fünme eylemini yok ederek, bu haliyle kendi kendisinin heykelini yaratabilme gücüne sahip bir organa sahip oldu\u011fumuzu bize hat\u0131rlat\u0131yor.<\/span> <\/p>\n

   Ortaya ç\u0131kan eserin sanat say\u0131l\u0131p say\u0131lamayaca\u011f\u0131, gelecekte insanlar\u0131n yerine sanat eserlerini de robotlar\u0131n m\u0131 yapaca\u011f\u0131 vb. sorular tart\u0131\u015f\u0131ladursun;  “dü\u015fünmeyen beyin” heykeli, Londra’daki Work Gallery’de “bo\u015fluk” temas\u0131 alt\u0131nda sergilenmeye ve insanlar\u0131 dü\u015fündürmeye<\/em> devam ediyor.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

   “\u0130nsan ve makinelerle ilgili korkular\u0131m Nazilerle ba\u015flad\u0131” diyen ve ço\u011fu eserinde, insanlar\u0131n dünyaya ve kendi türüne yöneltti\u011fi vah\u015feti konu alan 86 ya\u015f\u0131ndaki sanatç\u0131 Gustav Metzger’in son eseri yine oldukça dü\u015fündürücü: Null Object isimli bu heykel, 145 milyon y\u0131ll\u0131k fosille\u015fmi\u015f kayadan yontulan bir “dü\u015fünmeyen beyin” heykeli. Üstelik makinelerin (yani robotlar\u0131n) yard\u0131m\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f.       Bir dü\u015fünün… […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-122","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dusunsel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":504,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions\/504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}