{"id":14,"date":"2026-08-21T11:58:08","date_gmt":"2026-08-21T11:58:08","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=14"},"modified":"2026-08-21T13:45:36","modified_gmt":"2026-08-21T13:45:36","slug":"sessiz-evrim-doga-insan-ve-sanata-dair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=14","title":{"rendered":"Sessiz evrim: Do\u011fa, insan ve sanata dair"},"content":{"rendered":"

   Son birkaç on y\u0131lda do\u011fal mercan kayal\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n %40’\u0131n\u0131 kaybettik ve bilim insanlar\u0131 2050 y\u0131l\u0131nda bu oran\u0131n %80’e ç\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 söylüyor. Jason deCaires Taylor do\u011fal hazinelerimizin kayb\u0131 konusunda duyarl\u0131 ve bu konuda bir \u015feyler yapmaya karar vermi\u015f, suyun alt\u0131nda zaman içinde do\u011fal mercan kayal\u0131klar\u0131na dönü\u015fen heykelleriyle ünlü bir \u0130ngiliz eko-heykeltra\u015f. Bölgeye özel yapt\u0131\u011f\u0131 kal\u0131c\u0131 heykeller, yapay kayal\u0131k görevi görerek mercanlar\u0131 kendisine çekiyor ve böylece denizalt\u0131ndaki canl\u0131 yo\u011funlu\u011funu art\u0131r\u0131yor, bal\u0131klar\u0131n bir araya gelmesini sa\u011fl\u0131yor ve ekosistemi canland\u0131r\u0131yor; bu arada turistleri de bu özel seçilmi\u015f bölgelere çekmek suretiyle gerçek (do\u011fal) kayal\u0131klardan uzak tutarak, do\u011fal ya\u015fam\u0131n korunmas\u0131na katk\u0131da bulunuyor. Do\u011fan\u0131n gücüyle evrimle\u015fen denizalt\u0131 heykelleri organik geli\u015fimi ve de\u011fi\u015fimi te\u015fvik ediyor; Taylor bu durumu \u015föyle dile getiriyor: <\/span>Bu, çevresel bir evrim süreci, geli\u015fime bir sanat müdahalesi veya ili\u015fkilerin dengelenmesidir.<\/span><\/em> <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"  <\/span>
   Taylor’\u0131n bugüne kadarki en iddial\u0131 eseri, Meksika’da kal\u0131c\u0131 ve an\u0131tsal bir yapay kayal\u0131k haline gelen The Silent Evolution<\/a> – Sessiz Evrim (2010) isimli çal\u0131\u015fmas\u0131. 420 m2<\/sup>’lik bir alan\u0131 kaplayan ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 200 tona yakla\u015fan bu sergide, gerçek insan boyutlar\u0131na uygun ölçülerde yap\u0131lm\u0131\u015f 400 adet insan heykeli yer al\u0131yor. Bu heykeller yava\u015f ama kesin bir biçimde evriliyor; bir k\u0131z\u0131n yana\u011f\u0131ndaki yosun birikimi, bir rahibenin yana\u011f\u0131na yap\u0131\u015fm\u0131\u015f bir deniz y\u0131ld\u0131z\u0131 veya ya\u015fl\u0131 bir adam\u0131n gözünde büyüyen bir mercan gibi. Bu denizalt\u0131 “toplumu” belli bir zaman sonra deniz ya\u015fam\u0131na tam anlam\u0131yla asimile olarak bamba\u015fka bir forma dönü\u015fmü\u015f olacak; türümüzün gelece\u011fi aç\u0131s\u0131ndan oldukça iddial\u0131 bir metafor haline gelecek.<\/span><\/p>\n

 \"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

    Taylor’\u0131n çal\u0131\u015fmalar\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer temaysa, kaybolu\u015f ve k\u0131r\u0131lganl\u0131k. The Lost Correspondent<\/a> (2006) isimli çal\u0131\u015fmas\u0131 bu kavramlara gönderme yap\u0131yor. Grenada’da denizin 8 metre alt\u0131nda dü\u015füncelere dalm\u0131\u015f bir adam, elleri daktiloya uzanm\u0131\u015f bir \u015fekilde masa ba\u015f\u0131nda oturuyor. T\u0131pk\u0131 daktilosu gibi o da unutulmu\u015f bir hat\u0131radan, modern teknoloji taraf\u0131ndan \u0131skartaya ayr\u0131lan bir antikadan ibaret. \u015eöyle diyor Taylor: <\/span>Bizim ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131z son 20 y\u0131l içinde teknolojik, kültürel ve co\u011frafi anlamda ciddi ve h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim geçirdi. Bunun bizi, derinlerde yatan bir kaybetme hissiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi\u011fini dü\u015fünüyorum. Benim çal\u0131\u015fmalar\u0131m bu anlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 kay\u0131t alt\u0131na almay\u0131 hedefliyor.<\/span><\/em> <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 Bu heykelin foto\u011fraf\u0131, Pearl Jam’den tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Eddie Vedder’\u0131n 2011 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan albümü Ukulele Songs<\/em>’\u0131n kapa\u011f\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span> <\/p>\n

 <\/p>\n

\"\" <\/p>\n

   Suyun alt\u0131nda tek \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131 su yüzeyi oldu\u011fu için her \u015fey %25 oran\u0131nda daha büyük görünür ve renkleri de\u011fi\u015fir. Suyun alt\u0131 insana çok boyutlu ve çok duyulu bir deneyim ya\u015fat\u0131r; kütleçekiminin s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar\u0131ndan biraz da olsa kaçma hissi yaratarak, hem ki\u015fisel hem de samimi bir bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131 olu\u015fturur. Taylor’\u0131n yorumu \u015föyle: <\/span>Sanat\u0131 galerilerin beyaz duvarlar\u0131ndan almak, izleyiciye ke\u015fif yapma ve esere katk\u0131da bulunma \u015fans\u0131 tan\u0131r.<\/span><\/em> <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\" <\/p>\n

   Jason de Caires Taylor’\u0131n çal\u0131\u015fmalar\u0131 sembolik olarak insanla do\u011fa aras\u0131ndaki simbiyoz ili\u015fkiye dikkat çekerek, kaybedilen do\u011fal hazinelerimizi koruma ve gelece\u011fe umutla bakabilme konusunda güzel mesajlar sunuyor. Taylor’\u0131n sanat\u0131, insan müdahalesinin ekosisteme etkilerini gösteren örneklerden birisi. Onun mercan kayal\u0131klar\u0131n\u0131 koruma stratejisi, kapitalizmin “toprak metad\u0131r” \u015feklindeki sav\u0131na meydan okuyan bir bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131; insan yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve hayal gücünün ba\u015fka insanlarda nas\u0131l fark\u0131ndal\u0131k yaratabilece\u011finin ve do\u011fay\u0131 koruman\u0131n çok farkl\u0131 yollar\u0131n\u0131n da bulundu\u011funun kan\u0131t\u0131 niteli\u011finde.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

  <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 \"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Çok daha fazla görsele ula\u015fmak için sanatç\u0131n\u0131n web sitesini<\/a> ziyaret edebilirsiniz.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

   Son birkaç on y\u0131lda do\u011fal mercan kayal\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n %40’\u0131n\u0131 kaybettik ve bilim insanlar\u0131 2050 y\u0131l\u0131nda bu oran\u0131n %80’e ç\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 söylüyor. Jason deCaires Taylor do\u011fal hazinelerimizin kayb\u0131 konusunda duyarl\u0131 ve bu konuda bir \u015feyler yapmaya karar vermi\u015f, suyun alt\u0131nda zaman içinde do\u011fal mercan kayal\u0131klar\u0131na dönü\u015fen heykelleriyle ünlü bir \u0130ngiliz eko-heykeltra\u015f. Bölgeye özel yapt\u0131\u011f\u0131 kal\u0131c\u0131 heykeller, yapay […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":465,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14\/revisions\/465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}