{"id":161,"date":"2026-08-21T12:02:24","date_gmt":"2026-08-21T12:02:24","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=161"},"modified":"2026-08-21T13:58:44","modified_gmt":"2026-08-21T13:58:44","slug":"yeni-baslayanlar-icin-evrenin-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=161","title":{"rendered":"Yeni Ba\u015flayanlar \u0130\u00e7in Evren\u2019in Tarihi"},"content":{"rendered":"<h3><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">1. B&ouml;l&uuml;m:&nbsp;<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Iraksak a&ccedil;\u0131 y&ouml;ntemi, Kepler&rsquo;in gezegensel hareket yasalar\u0131n\u0131 bulmas\u0131, Doppler efekti, Helium elementinin ke\u015ffi, Hubble ve \u0131\u015f\u0131k tayf\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131ya kayan galaksiler, evrenin geni\u015fledi\u011fini nas\u0131l anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, her yeni gelen bilgiyle evren alg\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l geni\u015fledi\u011fi vb konulara de\u011finiliyor.&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/player.vimeo.com\/video\/145036932?title=0&amp;amp;byline=0\" width=\"640\" height=\"480\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>2. B&ouml;l&uuml;m:&nbsp;<\/strong>Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ve galaksilerin ya\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l hesaplayabiliyoruz? Evrenimizin do\u011fum an\u0131ndan 380 milyon y\u0131l sonra, yani atomlar hen&uuml;z olu\u015fmaktayken foto\u011fraf\u0131 &ccedil;ekilse neye benzerdi? Ve b&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131n cevab\u0131n\u0131 nas\u0131l bilebiliyoruz? Cevaplar bu b&ouml;l&uuml;mde.&nbsp;&nbsp;Burada da Evren&#8217;deki ilk atomlar\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu, evrendeki cisimleri meydana getiren ve baz\u0131lar\u0131 canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n da yap\u0131ta\u015flar\u0131 olan elementlerin nereden geldi\u011fi, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n, gezegenlerin ve o gezegenlerden biri olan D&uuml;nya&#8217;n\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/player.vimeo.com\/video\/145037708?title=0&amp;amp;byline=0\" width=\"640\" height=\"480\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Videonun yap\u0131mc\u0131s\u0131 olan <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/user\/potholer54\">potholer54<\/a>&#8216;\u0131n en sonda s&ouml;yledi\u011fi gibi:<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><span style=\"font-family: 'times new roman', times; font-size: large;\"><strong>&nbsp;<\/strong>&#8220;<\/span><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small; color: #000000;\">Yak\u0131n tarihli ve hayali bir yarat\u0131l\u0131\u015f hikayesine inanmak istiyorsan\u0131z,&nbsp;bilimsel bilginin son 300 y\u0131ldaki muazzam geli\u015fiminden mahrum kalm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z demektir.&nbsp;Ayr\u0131ca bizden &ouml;nce ya\u015fam\u0131\u015f olan 4 binden fazla insan neslini&nbsp;\u015fa\u015fk\u0131na &ccedil;evirecek olan bir \u015feyden de mahrum kalm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z demektir.&nbsp;Onlar D&uuml;nyam\u0131z\u0131n nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 o kadar merak ediyordu ki,&nbsp;bunu a&ccedil;\u0131klamak i&ccedil;in tanr\u0131lar ve ruhlar yaratmak zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131.&nbsp;G&uuml;n&uuml;n birinde, zamanda yakla\u015f\u0131k 14 milyar y\u0131l geriye bak\u0131p&nbsp;evrenimizin do\u011fum an\u0131n\u0131n foto\u011fraf\u0131n\u0131 &ccedil;ekecek teknolojiye sahip olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131&nbsp;hayal bile edemezlerdi.&#8221;<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><strong>&nbsp; &nbsp;<\/strong><strong>&Ouml;nemli Not: <\/strong>potholer54&rsquo;\u0131n daha sonra &ccedil;ekti\u011fi ve birka&ccedil; d&uuml;zeltme i&ccedil;eren <span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=E2YyflpLcT4\" target=\"_blank\">videoda<\/a><\/span>&nbsp;de\u011findi\u011fi konulardan bir tanesi 1. videoda, di\u011feri de 2. videoda bulunuyor.&nbsp;Bu nedenle ben de &ccedil;eviriyi bu d&uuml;zeltmeleri g&ouml;zeterek yapt\u0131m; ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 izlerken yanl\u0131\u015f &ccedil;evirdi\u011fim san\u0131lmas\u0131n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"text-decoration: underline;\">1. videodaki d&uuml;zeltme<\/span>: Big Bang (B&uuml;y&uuml;k Patlama) i&ccedil;in &ldquo;patlama&rdquo; kelimesini kulland\u0131\u011f\u0131 bir yer var; biliyorsunuz her ne kadar B&uuml;y&uuml;k Patlama desek de asl\u0131nda olan \u015fey bir &ldquo;patlama&rdquo; de\u011fildir. Anlat\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan patlama kelimesi kullan\u0131l\u0131r; ama potholer yine de yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalar\u0131 &ouml;nleme gere\u011fi duyarak, bir bilim insan\u0131na yak\u0131\u015f\u0131r \u015fekilde bu d&uuml;zeltmenin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. (&ldquo;uzay ve zaman\u0131n geni\u015flemesine sebep olan olay&rdquo; demek yerine &ldquo;patlama&rdquo; demek daha k\u0131sa oluyor.)<\/span><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"text-decoration: underline;\">2. videodaki d&uuml;zeltme<\/span> :&nbsp;Normal y\u0131ld\u0131z patlamalar\u0131nda (nova),&nbsp;sadece Demir&#8217;e kadar olan elementler &uuml;retilir; bunlar atom numaras\u0131 9&#8217;a kadar olanlar, yani hafif elementlerdir. Daha a\u011f\u0131r elementler ancak s&uuml;pernova patlamalar\u0131nda olu\u015fur.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<h3>&nbsp; &nbsp;<strong>Serinin di\u011fer b&ouml;l&uuml;mleri<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2012\/03\/31\/Yeni-baslayanlar-icin-dunyanin-yasi\" target=\"_blank\">Yeni Ba\u015flayanlar \u0130&ccedil;in D&uuml;nya&#8217;n\u0131n Ya\u015f\u0131<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2012\/07\/04\/Yeni-Baslayanlar-icin-Yasamin-Kokeni\" target=\"_blank\">Yeni Ba\u015flayanlar \u0130&ccedil;in Ya\u015fam\u0131n K&ouml;keni<\/a><\/span><\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2013\/12\/09\/Yeni_Baslayanlar_icin_Dogal_Secilim\"><span style=\"font-size: small;\">Yeni Ba\u015flayanlar \u0130&ccedil;in Do\u011fal Se&ccedil;ilim<\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2014\/01\/17\/Yeni_Baslayanlar_icin_Evrim_Teorisi\">Yeni Ba\u015flayanlar \u0130&ccedil;in Evrim Teorisi<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3>&nbsp;&nbsp; &nbsp;\u015eu yaz\u0131lar da ilginizi &ccedil;ekebilir:<\/h3>\n<ul>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2012\/01\/26\/Her-sey-BBC-belgeseli\" target=\"_blank\">Everything<\/a>&nbsp;belgeseli<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a style=\"font-size: small;\" href=\"\/post\/2011\/06\/19\/Centaurus\">Centaurus-A &nbsp;galaksisinin Hubble teleskobuyla elde edilen muhte\u015fem g&ouml;r&uuml;nt&uuml;leri<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><a style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\" href=\"\/post\/2011\/06\/28\/7-rakami-nereden-gelir\">7 rakam\u0131 nereden gelir?<\/a><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2011\/03\/15\/Hubble-teleskobu-evrenin-genisleme-orani\">Hubble teleskobunun yeni kameras\u0131yla evrenin geni\u015fleme oran\u0131 yeniden hesapland\u0131<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2011\/07\/24\/Evrende-kesfedilenenbuyuk_-su-kutlesi\">Evrende bug&uuml;ne kadar ke\u015ffedilen en b&uuml;y&uuml;k su k&uuml;tlesi<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"https:\/\/vimeo.com\/144980127\">Evrendeki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;\u011f&uuml;m&uuml;z (En b&uuml;y&uuml;k y\u0131ld\u0131zlar)<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2011\/11\/16\/Big-Bang-Teorisi-icin-bir-kanit-\">Big Bang teorisi i&ccedil;in bir kan\u0131t daha&nbsp;geldi<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2012\/06\/05\/Samanyolu-Andromeda-dort-milyar-yil-sonra-carpisiyor\">Samanyolu ile Andromeda 4 milyar y\u0131l sonra &ccedil;arp\u0131\u015f\u0131yor<\/a><\/span>&nbsp;<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><em><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">[ I would like to thank potholer54 for making this wonderful scientific series that gives us a chance to take a quick look on how our universe formed, starting from the Big Bang to the evolution on Earth. It is an honour for me to translate and share these videos, so I also thank him for his support in this whole process.&nbsp;<em>]<\/em><\/span><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><em>&nbsp;<\/em><\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. B&ouml;l&uuml;m:&nbsp; Iraksak a&ccedil;\u0131 y&ouml;ntemi, Kepler&rsquo;in gezegensel hareket yasalar\u0131n\u0131 bulmas\u0131, Doppler efekti, Helium elementinin ke\u015ffi, Hubble ve \u0131\u015f\u0131k tayf\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131ya kayan galaksiler, evrenin geni\u015fledi\u011fini nas\u0131l anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, her yeni gelen bilgiyle evren alg\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l geni\u015fledi\u011fi vb konulara de\u011finiliyor.&nbsp;&nbsp; 2. B&ouml;l&uuml;m:&nbsp;Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ve galaksilerin ya\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l hesaplayabiliyoruz? Evrenimizin do\u011fum an\u0131ndan 380 milyon y\u0131l sonra, yani atomlar hen&uuml;z olu\u015fmaktayken [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-161","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=161"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":494,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/161\/revisions\/494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}