{"id":163,"date":"2026-08-21T12:02:25","date_gmt":"2026-08-21T12:02:25","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=163"},"modified":"2026-08-21T13:14:53","modified_gmt":"2026-08-21T13:14:53","slug":"beyinde-bir-tanri-noktasi-yok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=163","title":{"rendered":"Beyinde bir \u201cTanr\u0131 noktas\u0131\u201d yok"},"content":{"rendered":"

   <\/span><\/span>Bu makaleyi konu alan haber, çe\u015fitli yerli popüler bilim sitelerinde ve neredeyse bütün yerli haber kaynaklar\u0131nda büyük bir çevirisi hatas\u0131yla yay\u0131nland\u0131. \u0130lgili haberlerde “Beyindeki Tanr\u0131 noktas\u0131 maneviyat\u0131 art\u0131r\u0131yor, Tanr\u0131 noktas\u0131 bulundu!” \u015feklinde çevrilmi\u015fti. Bu yaz\u0131n\u0131n sonunda, çevirilerin yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu orijinal yaz\u0131 kayna\u011f\u0131 ve referans al\u0131nan makale verilmi\u015ftir. Dileyenler içeri\u011fi kontrol edebilir. Özetle a\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z çeviri bana aittir ve do\u011fru çevirisi de budur. Söz konusu haber kaynaklar\u0131n\u0131n da, ilgili habere ait bu çok büyük çeviri hatas\u0131n\u0131 en k\u0131sa zamanda düzeltmelerini umuyorum.<\/span><\/p>\n

   Bilim insanlar\u0131 bir süredir beyinde dini inançlardan sorumlu bir “Tanr\u0131 noktas\u0131<\/strong>” olabilece\u011fi üzerinde durmaktayd\u0131. Yap\u0131lan yeni bir çal\u0131\u015fma, bu varsay\u0131msal “Tanr\u0131 noktas\u0131”n\u0131 aramaktansa, bireyin öz-yöneliminin nörofizyolojik sebeplerine<\/strong> odaklanman\u0131n daha faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 öneriyor. Missouri Üniversitesi’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, dini inanc\u0131n karma\u015f\u0131k bir fenomen oldu\u011funu ve dini deneyimlerin çe\u015fitli özelliklerinden beynin birçok farkl\u0131 bölgesinin sorumlu oldu\u011funu gösteren çal\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tamamlad\u0131lar. Ruhsal anlamda öz benli\u011fi a\u015fma deneyiminin, beynin sa\u011f parietal lobundaki etkinlik azalmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu öne süren bir di\u011fer güncel çal\u0131\u015fmay\u0131 da göz önünde bulunduran Minnesota Üni.’deki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu çal\u0131\u015fman\u0131n bulgular\u0131n\u0131 da do\u011frulam\u0131\u015f oldu. Buna ek olarak, beynin frontal lobundaki etkinlik art\u0131\u015f\u0131n\u0131n da dini inançlar\u0131n i\u015fleyi\u015finde etkili oldu\u011funu belirlediler.<\/span><\/p>\n

________________________________________<\/span> <\/p>\n

   Sa\u011fl\u0131k Uzmanlar\u0131 Okulu’ndan Prof. Brick Johnstone \u015föyle konu\u015ftu: “\u0130nanc\u0131n nörofizyolojik temelini bulduk ancak bu, beynin belirli tek bir bölgesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Dini inançlar, beynin birçok bölgesini kullanan çok daha dinamik bir kavram. Baz\u0131 bölgeler daha bask\u0131n etkiye sahip, ancak hepsi bir arada çal\u0131\u015farak bireyin dinsel deneyimlerini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor.”<\/span> <\/p>\n

   Yap\u0131lan bu en güncel çal\u0131\u015fmada Johnstone, beyinlerinin sa\u011f parietal lobunu etkileyen travmatik beyin hasar\u0131na sahip olan 20 bireyi inceledi. Sa\u011f parietal lob, sa\u011f kula\u011f\u0131n birkaç cm. üzerinde bulunan bir bölgedir. Johnstone bireyleri dini inanç düzeylerine (örne\u011fin mutlak bir güce kendilerini yak\u0131n hissetme, ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilahi bir plan\u0131n bir parças\u0131 oldu\u011funa inanma vb.) göre s\u0131ralayarak ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yürüttü. Bu çal\u0131\u015fmalar\u0131n sonunda, sa\u011f parietal loblar\u0131nda daha fazla hasar olan bireylerin, yüce ve mutlak bir ilahi varl\u0131k inanc\u0131na daha yatk\u0131n oldu\u011funu buldu. <\/strong><\/span> <\/p>\n

   Johnstone \u015föyle dedi: “Nörofizyoloji dal\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, beynin sa\u011f bölgelerindeki bozukluklar\u0131n ki\u015finin kendi varl\u0131\u011f\u0131na odaklanmas\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermi\u015ftir.<\/strong> Bizim çal\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n da ayn\u0131 bölgedeki hasar\u0131n, ki\u015finin dini inançlara yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmesi; bu inançlar\u0131n, ki\u015finin kendisine odaklanmas\u0131ndaki azalma ile birlikte seyretti\u011fini gösteriyor. Bu durum, insanlar\u0131n kendilerinden çok ba\u015fkalar\u0131n\u0131n esenli\u011fine önem vermelerini öneren birçok kutsal metinde yaz\u0131lanlarla da uyumludur. Birey, kendi benli\u011fine daha az yöneldi\u011fi zaman (ki bu durum, beynin sa\u011f lobundaki etkinli\u011fin azalmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r), bireysel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ötesine geçip bir Tanr\u0131 veya Nirvana ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olma hissine yakla\u015f\u0131r. Bu, daha büyük bir gücün parças\u0131 olma hissidir.”<\/span><\/p>\n

   Johnstone, beynin sa\u011f bölgesinin öz-yönelimle, sol bölgesinin de ba\u015fkalar\u0131yla kurduklar\u0131 ileti\u015fimle ili\u015fkili oldu\u011funu belirtiyor. Johnstone sadece beyin hasar\u0131na sahip ki\u015fileri incelemi\u015f olsa da, daha önce sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyinlere sahip olan Budist meditasyoncular\u0131 ve Fransisken rahibeleri üzerinde yap\u0131lan çal\u0131\u015fmalar da bu ki\u015filerin beyinlerinin sa\u011f bölgelerinin etkinli\u011fini azaltmay\u0131 ö\u011frenebilece\u011fini ve böylece meditasyon ve dua i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda edindikleri dini hazz\u0131 art\u0131rabildiklerini göstermi\u015ftir. Johnstone bunun piyano çalmaya benzedi\u011fini söylüyor, yani beyninize bu konuda ne kadar antrenman yapt\u0131r\u0131rsan\u0131z, piyano çalmaya o kadar yatk\u0131n olur. Ayn\u0131 durum ruhani deneyimler için de geçerlidir.<\/span> <\/p>\n

   Johnstone bütün bunlara ek olarak, bireylerin kiliseye ne s\u0131kl\u0131kta gittikleri veya dini programlar\u0131 ne s\u0131kl\u0131kta dinledikleri gibi birtak\u0131m inanç temelli etkinlikleri ve ibadetleri yerine getirme s\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 da hesaplam\u0131\u015ft\u0131r. Frontal lobdaki etkinli\u011fi ölçerek, bu bölgedeki etkinlik art\u0131\u015f\u0131 ile bu tür dini etkinliklere i\u015ftirak etme düzeyleri aras\u0131nda belirgin bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu saptam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span> <\/p>\n

\"\"<\/span> <\/p>\n

\u015eekil: <\/strong>Resimdeki nöroradyolojik görüntü, hasarl\u0131 bir sa\u011f parietal loba aittir. Beyinlerinde bu tip hasarlar bulunan bireyler, mutlak bir güç veya Tanr\u0131<\/em> fikrine inanmaya daha me\u011fillidir.<\/span> <\/p>\n

   Yap\u0131lan bu ara\u015ft\u0131rma, dini inançlar hakk\u0131nda herhangi bir iddiada bulunmazken, beynin farkl\u0131 ruhani deneyimlere ne \u015fekilde etki etti\u011fini gösteriyor. Bu, tek tanr\u0131l\u0131 dinler için Tanr\u0131, Yehova veya Allah, Budistler için Nirvana veya ateistler için evrenle ba\u011flant\u0131l\u0131 olma dü\u015füncesi olabilir. Prof. Johnstone, bunun kendisi için Led Zeppelin’in müziklerini dinlerken hissettikleriyle e\u015fde\u011fer oldu\u011funu itiraf ediyor: “Stairway to Heaven dinlerken adeta kayboluyorum.”<\/span> <\/p>\n

 <\/p>\n

   Çeviri ve derleme: <\/strong>felis agnosticus <\/span><\/p>\n

   Bu yaz\u0131, ScienceDaily<\/a><\/em><\/span> ve Huffingtonpost<\/a><\/em><\/span> sitelerinde yay\u0131nlanan yaz\u0131lardan çevrilerek derlenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

   Kaynak makale: <\/strong><\/span><\/p>\n

    \n
  1. Brick Johnstonea, Angela Bodlinga, Dan Cohenb, Shawn E. Christc & Andrew Wegrzync. Right Parietal Lobe-Related “Selflessness” as the Neuropsychological Basis of Spiritual Transcendence<\/em>.<\/a> International Journal of the Psychology of Religion.<\/em>, 2012 DOI:10.1080\/10508619.2012.657524<\/span><\/li>\n
  2. Distinct “God Spot” in the Brain Does Not Exist, MU Researcher Says,<\/a><\/em> University of Missouri News Bureu<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    \u015eunlar da ilginizi çekebilir:<\/h3>\n