{"id":173,"date":"2026-08-21T12:02:25","date_gmt":"2026-08-21T12:02:25","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=173"},"modified":"2026-08-21T13:35:09","modified_gmt":"2026-08-21T13:35:09","slug":"canli-molekullerin-cansiz-sureclerle-uremesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=173","title":{"rendered":"Canl\u0131 molek\u00fcllerin cans\u0131z s\u00fcre\u00e7lerle \u00fcremesi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp; &nbsp;<\/span><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">Canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki maddelerin &ccedil;ok farkl\u0131 oldu\u011funun ve bu maddelerin cans\u0131z s&uuml;re&ccedil;ler taraf\u0131ndan &uuml;retilemeyece\u011finin d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; d&ouml;nemlerin &uuml;zerinden &ccedil;ok uzun y\u0131llar ge&ccedil;ti. &Uuml;nl&uuml; <a href=\"\/post\/2011\/03\/07\/Miller-Urey-deneyi\" target=\"_blank\">Miller-Urey deneyi<\/a>, &ldquo;tam bir ba\u015far\u0131ya ula\u015farak&rdquo; insanl\u0131\u011fa canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan molek&uuml;llerin cans\u0131z s&uuml;re&ccedil;ler sonucunda da &uuml;retilebildi\u011fi ger&ccedil;e\u011fini g&ouml;sterdi. Fakat &ccedil;ok daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan ger&ccedil;ek, uzay &ccedil;a\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp;&nbsp; Canl\u0131lar\u0131n karma\u015f\u0131k yap\u0131lar\u0131 ve cans\u0131zlardan kolayca g&ouml;zlenebilir farkl\u0131l\u0131klar\u0131, cans\u0131z maddenin canl\u0131 madde olu\u015fturabilmesi ger&ccedil;e\u011fini anlamakta zorluk yarat\u0131r. &Ouml;rne\u011fin canl\u0131lar karma\u015f\u0131k yap\u0131daki organik molek&uuml;llerden, cans\u0131zlar ise inorganik molek&uuml;llerden olu\u015fur. Ancak bu sadece bir genellemedir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131nda &ouml;nemli miktarda inorganik madde ve cans\u0131zlar\u0131n yap\u0131s\u0131nda da &ouml;nemli miktarda organik madde bulunur. \u0130\u015fin ger&ccedil;e\u011fi bu oranlar &ccedil;o\u011fu zaman o kadar de\u011fi\u015fkendir ki, yukar\u0131daki genellemeyi yapmak bile kimi zaman zordur. &Ouml;rne\u011fin bir insan\u0131n v&uuml;cudunun y&uuml;zde 80&rsquo;den fazlas\u0131n\u0131, su ve mineraller halindeki inorganik maddeler olu\u015fturur. Dahas\u0131 organik ve inorganik maddeler \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan her iki grup madde de asl\u0131nda periyodik tabloda g&ouml;sterilen az say\u0131da elementten olu\u015fur.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f5%2fkozmik+%c4%b1%c5%9f%c4%b1nlar.jpg\" alt=\"\" width=\"493\" height=\"370\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">Resimde kozmik \u0131\u015f\u0131nlar g&ouml;sterilmi\u015ftir.&nbsp;<strong> &nbsp; &nbsp;<\/strong><em><strong> &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <br \/><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<h3><strong>&nbsp;Yap\u0131ta\u015flar\u0131 her yerde!&nbsp;<\/strong>&nbsp;<\/h3>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp;&nbsp; Canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki maddelerin &ccedil;ok farkl\u0131 oldu\u011funun ve bu maddelerin cans\u0131z s&uuml;re&ccedil;ler taraf\u0131ndan &uuml;retilemeyece\u011finin d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; d&ouml;nemlerin &uuml;zerinden &ccedil;ok uzun y\u0131llar ge&ccedil;ti. &Uuml;lkemiz gibi bilim ve teknolojide geri kalm\u0131\u015f &uuml;lkelerde, anla\u015f\u0131lmaz bir \u015fekilde &ldquo;ba\u015far\u0131s\u0131z bir canl\u0131 &uuml;retme &ccedil;abas\u0131&rdquo; olarak lanse edilen &uuml;nl&uuml; Miller-Urey deneyi, &ldquo;tam bir ba\u015far\u0131ya ula\u015farak&rdquo; insanl\u0131\u011fa canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan molek&uuml;llerin cans\u0131z s&uuml;re&ccedil;ler sonucunda da &uuml;retilebildi\u011fi ger&ccedil;e\u011fini g&ouml;sterdi. Fakat &ccedil;ok daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan ger&ccedil;ek, uzay &ccedil;a\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131. Yine bizim gibi modern bilim ortam\u0131n\u0131n uza\u011f\u0131nda kalan &uuml;lkelerde bilinmese de, uzaydaki pek &ccedil;ok gezegenin ve uydular\u0131n\u0131n y&uuml;zeyinde ve hatta son derece k&uuml;&ccedil;&uuml;k meteorit ve kuyrukluy\u0131ld\u0131zlarda bile &ouml;nemli miktarlarda organik bile\u015fik bulunmaktad\u0131r (&ouml;rne\u011fin<strong>&nbsp;Murchison meteoriti<\/strong>).<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f5%2fmurchison.jpg\" alt=\"\" width=\"377\" height=\"377\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><strong>Resim:<\/strong> Murchison meteoriti<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><strong><em>&nbsp; &nbsp;<\/em><\/strong>Dahas\u0131 uzaydaki pek &ccedil;ok bulutsunun i&ccedil;eri\u011finde de toplam k&uuml;tlesi inan\u0131lmaz miktarlara ula\u015facak \u015fekilde organik bile\u015fik bulundu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. Bu organik bile\u015fikler i&ccedil;erisinde yery&uuml;z&uuml;nde ya\u015fam\u0131 olu\u015fturan bile\u015fiklerin hemen her t&uuml;r&uuml; bulunurken, d&uuml;nyada &ccedil;ok az veya hi&ccedil; bulunmayan reaktif organik bile\u015fikler de tespit edilmektedir. Bu reaktif organik bile\u015fikleri daha karma\u015f\u0131k yap\u0131l\u0131 di\u011fer molek&uuml;llerin abiyotik (cans\u0131z) s&uuml;re&ccedil;lerce olu\u015fmas\u0131nda son derece &ouml;nemli bir rol oynarlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f5%2fsaturn_seen_from_enceladus_astistic_concept.jpg\" alt=\"\" width=\"610\" height=\"365\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><strong>&nbsp; Resim:<\/strong>&nbsp;Encedalus&#8217;tan Sat&uuml;rn manzaras\u0131<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bu &ccedil;al\u0131\u015fmalar son zamanlarda &ccedil;ok daha y&uuml;ksek bir d&uuml;zeye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. &Ouml;yle ki uzayda ya\u015famla ilgili ko\u015fullar\u0131n olamayaca\u011f\u0131 konusunda hemen herkesin hem fikir oldu\u011fu b&ouml;lgelerinde bile ya\u015fam\u0131n temel molek&uuml;lleri ve bildi\u011fimiz ya\u015fam i&ccedil;in gerekli olan bile\u015fiklerin bulundu\u011fu ortamlar g&ouml;zl&uuml;yoruz. Sadece Mars gibi bir zamanlar ciddi miktarda su bulundurmu\u015f olan gezegenlerden bahsetmekten &ouml;te, \u015fu anda bu &ouml;zellikleri bulunduran yerler var! &Ouml;rne\u011fin Sat&uuml;rn&rsquo;&uuml;n uydusu&nbsp;<strong>Enceladus<\/strong>&nbsp;&#8211; 200 C&rsquo;lik y&uuml;zey s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla s\u0131v\u0131 suyun varl\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in pek de ciddi bir aday de\u011fildi, ancak Cassini uzay arac\u0131ndan al\u0131nan g&ouml;r&uuml;nt&uuml;ler daha ba\u015fka bir hikaye anlat\u0131yor. Uydunun g&uuml;ney kutbundaki gayzerlerden i&ccedil;inde organik maddeler bulunan su f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor ve uzaya yay\u0131l\u0131yor.&nbsp; Bir di\u011fer &ouml;rnek de yine Sat&uuml;rn&rsquo;&uuml;n uydusu olan&nbsp;<strong>Titan<\/strong>&rsquo;dan. Merk&uuml;r gezegeninden bile b&uuml;y&uuml;k olan bu uyduda bulunan organik maddelerin toplam miktar\u0131 d&uuml;nyan\u0131n t&uuml;m petrol rezervlerinden fazlad\u0131r. D&uuml;nyadaki petrol&uuml;n kayna\u011f\u0131n\u0131n canl\u0131lar oldu\u011funu biliyoruz, ancak Titan&rsquo;da en az\u0131ndan bildi\u011fimiz anlamda ya\u015fam yok. T&uuml;m bunlardan a&ccedil;\u0131k&ccedil;a ortaya &ccedil;\u0131kan sonu&ccedil;, canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan bile\u015fiklerin zannedildi\u011fi gibi &ouml;zel olmay\u0131p hem cans\u0131z s&uuml;re&ccedil;lerle &uuml;retilebildikleri hem de evrende tahminlerimizin &ccedil;ok &ouml;tesinde bir bollukta olduklar\u0131d\u0131r.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f5%2fsaturn_encedalus.jpg\" alt=\"\" width=\"449\" height=\"466\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><strong>Resim:<\/strong> Encedalus<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp; &nbsp;G&uuml;n&uuml;m&uuml;zde bu t&uuml;r bile\u015fikleri b&uuml;y&uuml;k miktarlarda &uuml;reten temel s&uuml;recin uzaydaki silikat tanecikleri &uuml;zerindeki so\u011fuk hammaddenin (CO2, H2O, NH3, CH4, CO, N2 gibi) kozmik \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n etkisiyle organik bile\u015fiklere d&ouml;n&uuml;\u015fmesi oldu\u011fu bilinmektedir. Ayr\u0131ca G&uuml;ne\u015f Sistemi&rsquo;nin olu\u015fumu s\u0131ras\u0131nda i&ccedil;erdi\u011fi hammaddeyi incelemek i&ccedil;in baz\u0131 meteoritlerin &uuml;zerine y&uuml;ksek h\u0131zlarla &ccedil;arpt\u0131r\u0131lan uzay ara&ccedil;lar\u0131n\u0131n &ccedil;\u0131kard\u0131klar\u0131 maddelerin incelenmesi gibi inan\u0131lmaz deneyler de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede uzay\u0131n so\u011fu\u011funda olu\u015ftuklar\u0131 g&uuml;nden beri adeta derin dondurucuda korunmu\u015f durumdaki ilkin maddenin &ouml;zellikleri ortaya &ccedil;\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu&ccedil; olarak bug&uuml;n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z noktada, bilgilerimiz gayet sa\u011flamd\u0131r.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f5%2ftitan.jpg\" alt=\"\" width=\"461\" height=\"344\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Resim:<\/strong> Titan<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp; &nbsp;Kaynak:<em>&nbsp;<\/em><\/strong>Okudu\u011funuz makale&nbsp;<strong>\u015eafak Mert<\/strong>&#8216;e ait olup,&nbsp;Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131ndan yay\u0131mlanan <em>&ldquo;Harun Yahya Safsatas\u0131 ve Evrim Ger&ccedil;e\u011fi&rdquo;<\/em> adl\u0131 kitaptan derlenmi\u015ftir. \u015eafak Mert, Hacettepe &Uuml;niversitesi Biyoloji B&ouml;l&uuml;m&uuml; Y&uuml;ksek Lisans &ouml;\u011frencisidir.&nbsp;Burada yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m k\u0131s\u0131m makalenin sadece ba\u015flang\u0131&ccedil; b&ouml;l&uuml;m&uuml;d&uuml;r.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<h3>&nbsp; &nbsp;\u015eunlar da ilginizi &ccedil;ekebilir:<\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2011\/03\/07\/Miller-Urey-deneyi\" target=\"_blank\">Miller-Urey deneyi<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"https:\/\/evrimagaci.org\/canliligin-olusumu-koaservatlarin-canlanmasi-gelisimleri-dagilimlari-evrimin-abiyogenez-surecindeki-rolu-nedir-37\" target=\"_blank\">Canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n Cans\u0131zl\u0131ktan Evriminin K\u0131sa ve Dar Bir &Ouml;zeti<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2011\/04\/25\/abiyogenesis-theories\" target=\"_blank\">Abiyogenez ve hipotezleri<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2011\/08\/10\/Dunyadaki-canliligin-kaynaginin-goktaslari-olduguna-dair-onemli-bulgu\" target=\"_blank\">D&uuml;nyadaki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n g&ouml;kta\u015flar\u0131 oldu\u011funa dair &ouml;nemli bulgu<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2012\/06\/02\/Ve-insan-sentetik-yasam-yaratti-Craig-Venter\">Ve insan, sentetik ya\u015fam\u0131 yaratt\u0131!<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2012\/07\/04\/Yeni-Baslayanlar-icin-Yasamin-Kokeni\">Yeni Ba\u015flayanlar \u0130&ccedil;in Ya\u015fam\u0131n K&ouml;keni<\/a>&nbsp;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2017\/03\/08\/Dunyanin-en-eski-fosilleri-kesfedildi\">D&uuml;nyan\u0131n en eski fosilleri ke\u015ffedildi<\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"https:\/\/arsiv.ozgurdusuncehareketi.org\/yazi\/ilk-hucreler-nasil-tesadufen-bir-araya-gelmis-olabilir-ki\/\" target=\"_blank\">\u0130lk h&uuml;creler nas\u0131l tesad&uuml;fen bir araya gelmi\u015f olabilir?<\/a><\/span><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp;Canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki maddelerin &ccedil;ok farkl\u0131 oldu\u011funun ve bu maddelerin cans\u0131z s&uuml;re&ccedil;ler taraf\u0131ndan &uuml;retilemeyece\u011finin d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; d&ouml;nemlerin &uuml;zerinden &ccedil;ok uzun y\u0131llar ge&ccedil;ti. &Uuml;nl&uuml; Miller-Urey deneyi, &ldquo;tam bir ba\u015far\u0131ya ula\u015farak&rdquo; insanl\u0131\u011fa canl\u0131lar\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan molek&uuml;llerin cans\u0131z s&uuml;re&ccedil;ler sonucunda da &uuml;retilebildi\u011fi ger&ccedil;e\u011fini g&ouml;sterdi. Fakat &ccedil;ok daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan ger&ccedil;ek, uzay &ccedil;a\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131.&nbsp; &nbsp;&nbsp; Canl\u0131lar\u0131n karma\u015f\u0131k yap\u0131lar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":378,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/173\/revisions\/378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}