{"id":188,"date":"2026-08-21T12:02:47","date_gmt":"2026-08-21T12:02:47","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=188"},"modified":"2026-08-21T13:13:53","modified_gmt":"2026-08-21T13:13:53","slug":"denisova-insani-genomunun-tamami-tanimlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=188","title":{"rendered":"Denisova insan\u0131 genomunun tamam\u0131 tan\u0131mland\u0131"},"content":{"rendered":"

    Asya’da ya\u015fam\u0131\u015f olup nesli tükenen ve Neandertal insanla akrabal\u0131\u011f\u0131 bulunan bir insan türü olan Denisova insan\u0131n\u0131n genomunun tamam\u0131, Almanya’da bulunan Evrimsel Antropoloji Max Planck Enstitüsü taraf\u0131ndan tan\u0131mland\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n

______________________________________________________________________________________<\/strong><\/span><\/p>\n

   2010 y\u0131l\u0131nda Svante Pääbo ve meslekta\u015flar\u0131, Kuzey Sibirya’daki Denisova Ma\u011faras\u0131’nda bulunan bir insan parma\u011f\u0131 kemi\u011finin genomuna dair taslak bir çal\u0131\u015fma yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131. DNA dizileri, bu parma\u011f\u0131n sahibi olan bireyin Denisova insanlar\u0131<\/strong> olarak bilinen bir türe ait oldu\u011funu ortaya koyuyordu. Kuzenleri olan Neandertaller ile birlikte Denisova insanlar\u0131, modern insan\u0131n bilinen en yak\u0131n nesli tükenmi\u015f akrabalar\u0131d\u0131r.<\/span> <\/p>\n

   Leipzig ekibi, yeni geli\u015ftirilen tekniklerle, parmak kemi\u011finin 10 miligram’dan hafif bir kesitinden elde edilen DNA örneklerini kullanarak, Denisova genomunu her aç\u0131 ve poziyonda (30’dan fazla kez) tan\u0131mlamay\u0131 ba\u015fard\u0131. 2010 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan taslak çal\u0131\u015fmada, genomdaki her pozisyon sadece iki\u015fer kez tan\u0131mlanabilmi\u015fti. Bu düzeydeki bir sonuç, Denisova insan\u0131 ile Neandertaller ve modern insan aras\u0131ndaki akrabal\u0131\u011f\u0131 göstermek için yeterliydi, ancak bilim adamlar\u0131n\u0131n genomdaki belirli bölgelerin evrimsel süreçlerini inceleyebilmeleri aç\u0131s\u0131ndan yetersizdi. \u015eu anda tamamlanm\u0131\u015f olan yeni genom çal\u0131\u015fmas\u0131yla art\u0131k, bu insan türünün anne ve babas\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 gen kopyalar\u0131 aras\u0131ndaki en küçük farkl\u0131l\u0131klar bile tan\u0131mlanabilecek.<\/span> <\/p>\n

   08.02.2012’de Leipzig ekibi, Denisova insan\u0131n\u0131n genom dizilimini bütün bilim camias\u0131 için internet üzerinden de duyurdu. <\/span>Bu çal\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131labilmesini sa\u011flayan teknikleri geli\u015ftiren Matthias Meyer \u015föyle konu\u015ftu: “Genom çok yüksek kalitededir. Denisova insan\u0131ndaki tekrarlanmayan DNA dizilimlerinin üzerinden o kadar çok geçtik ki, bugüne kadar yap\u0131lm\u0131\u015f olan birçok modern insan genom çal\u0131\u015fmas\u0131ndan daha az hata içeriyor.” <\/span>Bu genom, eski insan türlerine ait, tamam\u0131n\u0131n böylesine kapsaml\u0131 bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f oldu\u011fu ilk örnek ve nesli tükenmi\u015f olan insan türlerinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda büyük bir at\u0131l\u0131md\u0131r. Genomun, Denisova ve Neandertal insanlar\u0131n\u0131n tarihlerine dair de yepyeni bilgileri aç\u0131\u011fa ç\u0131karaca\u011f\u0131 dü\u015fünülüyor. Ekibin, genomu çok daha detayl\u0131 bir \u015fekilde aç\u0131klayan bir raporu, bu sene içerisinde sunmas\u0131 bekleniyor.<\/span> <\/p>\n

  “Biyologlar\u0131n bu genomu, modern insan\u0131n kültürel ve teknolojik geli\u015fiminde rol oynayan genetik de\u011fi\u015fikliklerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 için kullanabileceklerini umuyoruz. Bu genetik de\u011fi\u015fikliklerin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n 100 bin y\u0131l önce Afrika’dan göçerek dünyaya nas\u0131l yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ö\u011frenilmesinde de faydal\u0131 olaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz.” diye belirtiyor Pääbo. <\/span>Bu çal\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131labilmesinde katk\u0131s\u0131 olan ki\u015filerin ba\u015f\u0131nda \u015füphesiz, söz konusu parmak kemi\u011fini 2008 y\u0131l\u0131nda bulan Rusya Bilim Akademisi’nde görevli Prof. Anatoly Derevianko ve Prof. Michail Shunkov geliyor. Örne\u011fin bulundu\u011fu Denisova ma\u011faras\u0131, kendine has arkeolojik özellikleriyle; so\u011fuk iklimi ve ma\u011faran\u0131n korunakl\u0131 ko\u015fullar\u0131yla fosillerin korunmas\u0131na olanak veren çok önemli bir bölge, çünkü bölgede insan topluluklar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 280 bin y\u0131l öncesinde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Ke\u015ffedilen parmak kemi\u011finin içerisinde bulundu\u011fu tabakan\u0131n 50 bin – 30 bin y\u0131l ya\u015f\u0131nda oldu\u011fu biliniyor.<\/span> <\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

\u015eekil 1:  <\/strong>Parmak kemi\u011fi örne\u011fi ile hemen hemen ayn\u0131 tarihsel ya\u015fa denk gelen, ayn\u0131 popülasyonda ya\u015fam\u0131\u015f olan farkl\u0131 bir bireye ait 3. az\u0131 di\u015fi örne\u011fi (20 ya\u015f di\u015fi). Bu örnek 2000 y\u0131l\u0131nda bulunmu\u015ftu. Denisova insan\u0131na dair \u015fimdiye kadar bulunan bu iki örnek (di\u015f ve parmak kemi\u011fi) haricinde, 2011 y\u0131l\u0131nda ke\u015ffedilmi\u015f olan bir de ayak parma\u011f\u0131 kemi\u011fi vard\u0131r.<\/span> <\/p>\n

 <\/p>\n

   Makale kayna\u011f\u0131: <\/strong>Genetic history of an archaic hominin group from Denisova Cave in Siberia, Nature<\/a>.<\/em><\/span><\/p>\n

   Yaz\u0131 kayna\u011f\u0131:<\/strong> ScienceDaily<\/a><\/em>, Entire genome of extinct human decoded from fossil.<\/em><\/span><\/p>\n

   <\/em>Çeviri:<\/strong> felis agnosticus<\/span><\/p>\n

   Güncelleme:<\/strong> Bugüne kadar Denisova insanlar\u0131n\u0131n DNA’s\u0131 yaln\u0131zca günümüzdeki Asyal\u0131larda ve Melanezyal\u0131larda bulunmu\u015ftu. 22.08.2018’de <\/span>Nature <\/em>dergisinde yay\u0131mlanan önemli bir <\/span>çal\u0131\u015fma<\/a>, Denisova insanlar\u0131n\u0131n Neandertallerle de çaprazland\u0131\u011f\u0131n\u0131 (melezlendi\u011fini) gösteriyor! Bu konuyla ilgili bir yaz\u0131ya <\/span>buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/span> <\/p>\n

\u015eunlar da ilginizi çekebilir:<\/h3>\n