{"id":201,"date":"2026-08-21T12:03:04","date_gmt":"2026-08-21T12:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=201"},"modified":"2026-08-21T13:12:09","modified_gmt":"2026-08-21T13:12:09","slug":"islam-bilimi-tesvik-ediyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=201","title":{"rendered":"\u0130slam bilimi te\u015fvik ediyor mu?"},"content":{"rendered":"

   <\/strong>A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, Dr. Hasan Ayd\u0131n’\u0131n Bilim ve Gelecek<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan makalesinden al\u0131nt\u0131d\u0131r.<\/span><\/span> <\/p>\n

   \u0130slam’\u0131n bilimi te\u015fvik etti\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131, \u0130slamc\u0131lar’\u0131n, siyasilerin ve e\u011fitim bilimcilerin dilinde, din propagandas\u0131 yapmada ve bilimin \u0130slamile\u015ftirilmesi suretiyle, dinsel bir dü\u015fünsel çerçeveye oturtulmas\u0131nda önemli i\u015flevler yüklenmektedir ve okul kitaplar\u0131nda gerçekli\u011fi varm\u0131\u015f gibi genç nesillere a\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Oysa bu, en gerçek yol gösterici bilimdir anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, en gerçek yol gösterici dindir anlay\u0131\u015f\u0131na dönü\u015ftürmeyi amaçlamaktad\u0131r. Bu, dinin güdümünde bir bilim ve e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131na, Ortaça\u011f’\u0131n din odakl\u0131 dü\u015fünsel çerçevesine geri dönmek ve ayr\u0131ca modern bilimin hangi temel üzerinde yap\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramamak demektir. <\/span> <\/p>\n

   Son y\u0131llarda, medyada boy gösterip din ad\u0131na söz söyleyen ilahiyatç\u0131lar\u0131n ve siyasilerin a\u011fz\u0131nda, dinle ilgili olarak yaz\u0131lan kitaplarda ve hatta e\u011fitimbilimsel de\u011feri oldu\u011fu savlanan ilk ve orta dereceli okullar için haz\u0131rlanm\u0131\u015f ders kitaplar\u0131nda s\u0131k s\u0131k tekrarlanan bir deyi\u015f var. Bu deyi\u015f, öz olarak ‘\u0130slam bilimi te\u015fvik eder’ önermesiyle özetlenebilir. Bu önermenin s\u0131k s\u0131k tekrarlanmas\u0131 ve gündeme getirilmesi hiç de nedensiz de\u011fildir; zira, \u0130slam toplumlar\u0131, modern dönemde, bilimsel geli\u015fmeleri izleyememi\u015f, Özdemir \u0130nce’nin deyi\u015fiyle, “Kopernik Devrimi’ni \u0131skalam\u0131\u015f; bu yüzden de geri kalm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/span><\/p>\n

    Seküler bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131ndan yana olanlar bu geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, altyap\u0131dan kaynaklanan unsurlar\u0131 hesaba katmakla birlikte, \u0130slam’\u0131n her \u015feye müdahale eden Tanr\u0131 odakl\u0131 dü\u015fünsel çerçevesiyle ili\u015fkilendirmektedir. Bundan rahats\u0131z olan, modern dünyan\u0131n ve Kopernik Devrimi’nin sundu\u011fu insan eksenli seküler bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131n\u0131 özümseyemeyen \u0130slami duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r basan kesimler, geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n ve bilimi takip edememenin \u0130slami dü\u015fünsel çerçeveden kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 göstermek için an\u0131lan argümana sar\u0131lmaktad\u0131rlar. <\/span><\/p>\n

   Dini ç\u0131karlar\u0131 için kullanmaktan ve “dinin ahlaksal ve siyasal ya\u015famda boyun e\u011fdirici ve itaat ettirici fonksiyonunun i\u015flevselli\u011finden” bir türlü vazgeçmeyen siyasiler de, ayn\u0131 psikolojik itkilerle, siyasal ç\u0131karlar\u0131 u\u011fruna bir olgunun üstünü örtmek ve çocuklar\u0131m\u0131z\u0131 görünü\u015fte bilime te\u015fvik etmek için, \u0130slam bilimi te\u015fvik eder önermesinin okul kitaplar\u0131nda peki\u015ftirilmesine çanak tutmaktad\u0131rlar. <\/span><\/p>\n

   Gözlemledi\u011fim kadar\u0131yla, e\u011fitimin ve medyan\u0131n bir etkisi olsa gerek, son dönemlerde yeti\u015fen ku\u015faklar (özellikle 1980 sonras\u0131 ku\u015faklar), \u0130slam bilimi te\u015fvik eder önermesi konusunda, o denli ko\u015fulland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda ki, aksinin olas\u0131 olabilece\u011fini, dinle bilimin tümüyle farkl\u0131 etkinlikler oldu\u011funu dü\u015fünmek bile istemiyorlar. Nitekim, özde din ve bilimin farkl\u0131 olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ima eden Süleyman Ate\u015f de, bu olgudan ku\u015fku duymayanlardan birisi. Hepimizin s\u0131k s\u0131k duydu\u011fu, son dönemlerdeki ku\u015faklar\u0131 biçimlendiren argüman\u0131 gelin bir de onun söyleminden dinleyelim:<\/span><\/p>\n

   “Kur’an’\u0131n  ilme verdi\u011fi de\u011fer, her türlü takdirin üstündedir. Kur’an’\u0131n inen ilk ayeti, oku emriyle ba\u015flar; okuman\u0131n vas\u0131tas\u0131 olan kalemden, ö\u011fretimden söz eder… Kur’an-\u0131 Kerim ilmi nur, cahilli\u011fi karanl\u0131k; alimi görür, cahili kör kabul etmekte, ‘bilenlerle bilmeyenler bir olur mu, ancak ak\u0131l sahipleri ibret al\u0131r’ (Zümer, 9), ‘Allah’tan, ancak alim kullar\u0131 lây\u0131k\u0131yla korkar’ (Fat\u0131r, 28) gibi ayetleriyle dinin gerçek manas\u0131n\u0131, Allah’\u0131n kudret ve azametini ancak bilginlerin gere\u011fi gibi anlayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmekte, ‘bilmiyorsan\u0131z, bilenlerden sorun’ (Nahl, 43) ayeti ile de, her \u015feyi ehlinden, bileninden sorup ö\u011frenmeyi öngörmektedir.<\/span><\/em><\/p>\n

…<\/span><\/em><\/p>\n

   \u0130slam’\u0131n üstün gördü\u011fü, de\u011fer verdi\u011fi ilim, sadece din ilmi de\u011fil, mutlak ilimdir. \u0130lmin her çe\u015fidi, özellikle müspet ilimdir. Hz. Peygamber, ilmi, müslüman\u0131n yiti\u011fi saymakta, nerede bulursa almas\u0131n\u0131, Çin’de dahi olsa, gidip ö\u011frenmesini emretmektedir. Kur’an-\u0131 Kerim, her vesileyle insan\u0131n gözünü kainata, tabiata çevirmekte, tabiat varl\u0131klar\u0131n\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131, bu yarat\u0131l\u0131\u015ftaki ince ilim, hikmet ve sanat\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya davet etmektedir.” (S. Ate\u015f, \u0130slama \u0130tirazlar ve Kur’an-\u0131 Kerim’den Cevaplar, Yeni Ufuk Ne\u015friyatç\u0131l\u0131k, Ankara 1971)<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

   Siyasal telkinlerin etkisi alt\u0131nda kalan e\u011fitim bilimciler de bu olguya kanmakta ve ders müfredat\u0131nda bu konuya ayr\u0131 bir önem vermektedirler. Zira onlarca, Ortaça\u011f \u0130slam dü\u015fünürlerinin ba\u015far\u0131s\u0131 \u0130slam’\u0131n bilgiye vurgusundan kaynaklanmaktad\u0131r; bu nedenle onlar\u0131 övmek, onlar\u0131n model al\u0131nmas\u0131na ve çocuklar\u0131m\u0131z\u0131n kültürel kompleksten kurtulmalar\u0131na katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 gibi, \u0130slam ve bilim aras\u0131ndaki olumlu ili\u015fkiye gönderme yapmak, yine onlar\u0131 manevi yönden de bilim ve bilimsel dü\u015fünceye motive etmede kolayl\u0131k sa\u011flayacakt\u0131r. Bu yüzden an\u0131lan olgu, seküler nitelikli bilimin temelleri saf d\u0131\u015f\u0131 edilerek ya da görmezden gelinerek ilk ve orta ö\u011fretimin bir parças\u0131 haline getirilmi\u015f durumdad\u0131r.<\/span> <\/p>\n

\u015eu yaz\u0131lar da ilginizi çekebilir:<\/h3>\n