{"id":215,"date":"2026-08-21T12:03:05","date_gmt":"2026-08-21T12:03:05","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=215"},"modified":"2026-08-21T13:13:11","modified_gmt":"2026-08-21T13:13:11","slug":"galaksisinden-uzaklasan-dev-kara-delik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=215","title":{"rendered":"Galaksisinden uzakla\u015fan dev kara delik"},"content":{"rendered":"

   <\/span>Kara deliklerin sanki yeterince ürkütücü de\u011fillermi\u015f gibi bir de hareket edebildikleri, hem de gayet h\u0131zl\u0131 hareket edebildikleri ortaya ç\u0131kt\u0131. NASA’n\u0131n Chandra X-Ray Gözlemevi<\/em>’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bir dev karadeli\u011fin evi olan CID-42<\/strong> isimli galaksisinden saatte milyonlarca km’lik bir h\u0131zla uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Güne\u015f’ten milyonlarca kat a\u011f\u0131r bir kütleye sahip oldu\u011fu halde hareket ediyor olmas\u0131 bile \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan bu kara delik, hareket etme h\u0131z\u0131ndan dolay\u0131 da ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 hayrete dü\u015fürdü.<\/span> <\/p>\n

\"\"<\/span> <\/span>
   Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Laura Blecha<\/em>, tek ba\u015f\u0131na gezinen karadeliklerin çok nadir rastlanan bir olay oldu\u011funu söyleyerek, karadeliklerin merkezinde bulunduklar\u0131 galaksilerdeki y\u0131ld\u0131z olu\u015fumu ve diziliminde önemli bir rol oynad\u0131klar\u0131na dikkat çekti. Evlerinden kovulan karadeliklerin terk ettikleri galaksilerin olu\u015fumlar\u0131n\u0131 önemli derecede etkileyebileceklerini belirtti.<\/span> Astronomlar, bu kara deli\u011fin ba\u015fka bir kara delikle çarp\u0131\u015f\u0131p birle\u015fmi\u015f ve böylece yerçekimsel dalga radyasyonu nedeniyle güçlü bir “tekme” yemi\u015f olabilece\u011fini dü\u015fünüyor. Bu durumda, uzayda buna benzer ba\u015f\u0131bo\u015f dola\u015fan pek çok kara delik var demektir.<\/span> <\/span>
   Gök bilimciler, bu h\u0131z\u0131n, yerçekimsel dalgalar\u0131n kozmik bo\u015fluktaki asimetrik da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131 taraf\u0131ndan ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dü\u015fünüyor. Einstein, bu dalgalar\u0131n uzayda k\u0131vr\u0131larak yay\u0131lmalar\u0131n\u0131n, karadeliklerin h\u0131zlanmas\u0131ndan kaynaklanaca\u011f\u0131n\u0131 öne sürmü\u015ftü. Görelilik kuram\u0131na dayanarak \u015fu aç\u0131klama yap\u0131ld\u0131: “E\u011fer bir karadelik, tek bir yönde bir ba\u015fka kozmik cisme k\u0131yasla daha fazla yerçekimsel dalga saçarsa, z\u0131t yönde ve büyük bir h\u0131zla bulundu\u011fu galaksiden uzakla\u015facakt\u0131r.”<\/span>
   Maryland Üniversitesi’nde astrofizik alan\u0131nda akademisyen olan Cole Miller, “CID-42’de gördü\u011fümüz olay, bugüne kadar tespit edilen en iyi ‘yaln\u0131z karadelik’ örne\u011fi… Bu örnek, uzayda yerçekimsel kuvvetlerin çok yüksek oldu\u011fu bölgelerde daha iyi gözlemler yapmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak” dedi.<\/span> <\/p>\n

\"\"<\/span> <\/p>\n

   Bu bilginin gelmesinden önce de, bütün galaksilerin merkezinde birer süper-dev kara delik oldu\u011fu varsay\u0131l\u0131yordu. Bizim galaksimiz olan Samanyolu da bir istisna de\u011fil elbette. \u015eimdilik uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 en net ölçebildi\u011fimiz kara delik olan Cygnus X-1, Dünya’ya 6070 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktad\u0131r. (Konuyla ilgili yaz\u0131y\u0131 okumak için t\u0131klay\u0131n.<\/a>) <\/span><\/p>\n

   Bir tür mikrokuasar olan V4641 Sagittarii (Sgr) isimli bir kara delik ise 1999’da ilk ke\u015ffedildi\u011finde bir y\u0131ld\u0131z san\u0131lm\u0131\u015f; bize olan uzakl\u0131\u011f\u0131 da yakla\u015f\u0131k 1600 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 olarak ölçülmü\u015ftü. Ancak 2001 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir çal\u0131\u015fmayla, bundan asl\u0131nda 15 kat daha uzakta oldu\u011fu aç\u0131kland\u0131. Evrende ve kendi galaksimizde, muazzam h\u0131zlarla hareket eden daha onlarca henüz ke\u015ffedilmemi\u015f kara deli\u011fin olmas\u0131 da gayet mümkün görünüyor. Her geçen gün geli\u015fen uzay gözlem teknolojisi ve astronomi bilimi sayesinde yap\u0131lacak olan bu ve benzeri ke\u015fifleri heyecanla bekliyoruz.<\/span> <\/p>\n

Kaynaklar:<\/h3>\n