{"id":226,"date":"2026-08-21T12:03:23","date_gmt":"2026-08-21T12:03:23","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=226"},"modified":"2026-08-21T13:08:56","modified_gmt":"2026-08-21T13:08:56","slug":"higgs-bozonu-dogrulandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=226","title":{"rendered":"Higgs bozonu do\u011fruland\u0131"},"content":{"rendered":"<blockquote>\n<p>Son bulgular, ge&ccedil;ti\u011fimiz y\u0131l ke\u015ffedilen par&ccedil;ac\u0131\u011f\u0131n Higgs bozonu oldu\u011funu do\u011frulad\u0131<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Bug&uuml;n yap\u0131lan Moriond Konferans\u0131&rsquo;nda CERN&rsquo;in B&uuml;y&uuml;k Hadron &Ccedil;arp\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131s\u0131&rsquo;nda (LHC) birlikte &ccedil;al\u0131\u015fan ATLAS ve CMS laboratuvarlar\u0131, 2012&#8217;nin Temmuz ay\u0131nda ke\u015ffedilen ve muhtemel Higgs bozonu olabilece\u011fi s&ouml;ylenen par&ccedil;ac\u0131\u011f\u0131n, ge&ccedil;ti\u011fimiz y\u0131la g&ouml;re 2,5 kat daha b&uuml;y&uuml;k bir veri k&uuml;mesi ile yap\u0131lan analizler sonucunda&nbsp;Higgs bozonuna daha da &ccedil;ok benzemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131klad\u0131.&nbsp;Ancak bilimde sorular\u0131n arkas\u0131 kesilmez; bu Higgs bozonunun Standart Model&rsquo;deki Higgs bozonu mu, yoksa Standart Model&rsquo;in de &ouml;tesindeki teorilerin &ouml;ng&ouml;rd&uuml;\u011f&uuml; en hafif bozonlardan birisi mi oldu\u011funa dair sorular h&acirc;l&acirc; cevap bekliyor.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2013%2f3%2fhiggs+march+2013.jpg\" alt=\"\" \/>&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Zaman alaca\u011f\u0131 belirtilen bu cevaplar\u0131n bulunabilmesi i&ccedil;in, bozonun ba\u015fka par&ccedil;ac\u0131klara bozunma oran\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 ve bu sonu&ccedil;lar\u0131n y&uuml;r&uuml;t&uuml;len tahminlerdeki de\u011ferler ile k\u0131yaslanmas\u0131 gerekecek. Bozonun tespit edilmesi son derece nadir bir olay; bunun i&ccedil;in yakla\u015f\u0131k 10<sup>12<\/sup> proton-proton &ccedil;arp\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ger&ccedil;ekle\u015fmesi gerekiyor. T&uuml;m bozunma bi&ccedil;imlerinin belirlenebilmesi i&ccedil;in LHC&rsquo;dan &ccedil;ok daha fazla veri elde edilmesi gerekecek. Par&ccedil;ac\u0131\u011f\u0131n Higgs bozonu olup olmad\u0131\u011f\u0131, onun di\u011fer par&ccedil;ac\u0131klarla etkile\u015fimine ve kuantum &ouml;zelliklerine bak\u0131larak belirleniyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;CMS s&ouml;zc&uuml;s&uuml; Joe Incandela konuyla ilgili g&ouml;r&uuml;\u015flerini \u015f&ouml;yle ifade etti: <em>&ldquo;2012&rsquo;de elde edilen veriler ve son &ccedil;al\u0131\u015fmalardaki &ouml;n sonu&ccedil;lar bir Higgs bozonu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu g&ouml;steriyor. Fakat bunun ne t&uuml;r bir Higgs bozonu oldu\u011funu anlamak i&ccedil;in hen&uuml;z &ouml;n&uuml;m&uuml;zde uzun bir s&uuml;re&ccedil; var.&rdquo;<\/em><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;ATLAS s&ouml;zc&uuml;s&uuml; Dave Charlton da \u015f&ouml;yle konu\u015ftu: <em>&#8220;Elde edilen bu g&uuml;zel sonu&ccedil;lar kendisine i\u015fine adam\u0131\u015f bir&ccedil;ok insan\u0131n &ccedil;abalar\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r. Yeni par&ccedil;ac\u0131\u011f\u0131n Standart Model&rsquo;deki Higgs bozonu ile ayn\u0131 spin ve parite de\u011ferlerine sahip oldu\u011funu g&ouml;stermi\u015flerdir. \u015eimdi Higgs sekt&ouml;r&uuml;ndeki &ouml;l&ccedil;&uuml;m program\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f bulunuyoruz.&rdquo;<\/em><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; <strong>&nbsp;Kaynak:<\/strong> <a href=\"http:\/\/press.web.cern.ch\/\" target=\"_blank\">CERN press office<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son bulgular, ge&ccedil;ti\u011fimiz y\u0131l ke\u015ffedilen par&ccedil;ac\u0131\u011f\u0131n Higgs bozonu oldu\u011funu do\u011frulad\u0131 &nbsp; &nbsp;Bug&uuml;n yap\u0131lan Moriond Konferans\u0131&rsquo;nda CERN&rsquo;in B&uuml;y&uuml;k Hadron &Ccedil;arp\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131s\u0131&rsquo;nda (LHC) birlikte &ccedil;al\u0131\u015fan ATLAS ve CMS laboratuvarlar\u0131, 2012&#8217;nin Temmuz ay\u0131nda ke\u015ffedilen ve muhtemel Higgs bozonu olabilece\u011fi s&ouml;ylenen par&ccedil;ac\u0131\u011f\u0131n, ge&ccedil;ti\u011fimiz y\u0131la g&ouml;re 2,5 kat daha b&uuml;y&uuml;k bir veri k&uuml;mesi ile yap\u0131lan analizler sonucunda&nbsp;Higgs bozonuna daha da &ccedil;ok [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-226","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":296,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226\/revisions\/296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}