{"id":228,"date":"2026-08-21T12:03:23","date_gmt":"2026-08-21T12:03:23","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=228"},"modified":"2026-08-21T14:03:33","modified_gmt":"2026-08-21T14:03:33","slug":"tanrinin-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=228","title":{"rendered":"Tanr\u0131&#8217;n\u0131n Tarihi"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/player.vimeo.com\/video\/146878098?title=0&amp;amp;byline=0\" width=\"640\" height=\"422\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Altyaz\u0131y\u0131 indirmek i&ccedil;in&nbsp;<a href=\"https:\/\/turkcealtyazi.org\/mov\/0994807\/a-history-of-god.html\" target=\"_blank\">t\u0131klay\u0131n<\/a>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"font-size: small;\"><em><strong>&nbsp; &nbsp;<\/strong><\/em> <a href=\"http:\/\/www.imdb.com\/title\/tt0994807\/\" target=\"_blank\">A History of God<\/a> <em>(Tanr\u0131&rsquo;n\u0131n Tarihi)<\/em>, 1993 y\u0131l\u0131nda Karen Armstrong taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olan ve temelde &uuml;&ccedil; b&uuml;y&uuml;k dinin tarihsel geli\u015fimini anlatan bir kitapt\u0131r.&nbsp;<\/span><span style=\"font-size: small;\">Nihayet &ccedil;evirisini bitirdi\u011fim bu belgesel de kitab\u0131n 1,5 saatlik &ccedil;ok k\u0131sa bir &ouml;zeti \u015feklinde.&nbsp;<\/span><span style=\"font-size: small;\">Kitapta, insanlar\u0131n paganizm ile ba\u015flayan tanr\u0131 aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n &ccedil;e\u015fitli a\u015famalar\u0131 tarihsel s&uuml;zge&ccedil;ten ge&ccedil;iriliyor; semavi dinlerin ortaya &ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131, geli\u015fimi ve inan&ccedil; sistemlerindeki ilgin&ccedil; noktalar anlat\u0131l\u0131yor. Temelde tanr\u0131 kavram\u0131n\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla da dinlerin, insan\u0131n de\u011fi\u015fen d&uuml;nya g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;ne ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na g&ouml;re nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011finin alt\u0131 &ccedil;iziliyor, 3 b&uuml;y&uuml;k dinin bu kavrama dair farkl\u0131 bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131lar\u0131 inceleniyor. Hem felsefi hem de metafizik boyutuyla insanlar\u0131n tanr\u0131 kavram\u0131n\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 ve nas\u0131l deneyimlediklerini, hangi tarihsel olaylar\u0131n ne gibi inan&ccedil; ak\u0131mlar\u0131na yol a&ccedil;t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n g&uuml;n&uuml;m&uuml;ze kadar ne \u015fekilde geldi\u011fini g&ouml;rmemizi sa\u011fl\u0131yor.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Belgesel &ccedil;e\u015fitli din adamlar\u0131n\u0131n ve teologlar\u0131n yorumlar\u0131yla, kutsal kitaplardan &ouml;rneklerle ve animasyonlarla renklendirilmi\u015f olup bir tarih belgeseli \u015feklinde izlenmesi gereken, ama ayn\u0131 zamanda kendi inan&ccedil;lar\u0131m\u0131z\u0131 veya inan&ccedil;s\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sorgulamam\u0131z\u0131 tetikleyen bir yap\u0131m. 2001 y\u0131l\u0131nda televizyonlarda yay\u0131nland\u0131.<\/span><span style=\"font-size: small;\">&nbsp;Bu &ouml;zellikleriyle bilgilendirici olmas\u0131 bir yana, hem inan&ccedil;l\u0131 hem de inan&ccedil;s\u0131z kesimden &ccedil;e\u015fitli tepkiler ald\u0131. Belgeselin b&uuml;y&uuml;k bir b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde hakim olan <em>inan&ccedil;s\u0131z ama tarafs\u0131z<\/em> &uuml;slup, sonlara do\u011fru yerini inanmak ile inanmamak aras\u0131nda kalm\u0131\u015f bir insan\u0131n &uuml;slubuna b\u0131rak\u0131r, ki zaten Karen Armstrong&#8217;\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki k\u0131sa biyografisini okursan\u0131z, bunun sebebini &ccedil;ok daha iyi anlayabilirsiniz.<\/span><\/span><\/p>\n<h3>Konu\u015fmac\u0131lar:<\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Kad\u0131n anlat\u0131c\u0131: Karen Armstrong <em>(kendisi)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Kad\u0131n anlat\u0131c\u0131: Gloria Foster <em>(Tarihin sesi)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Erkek anlat\u0131c\u0131: Dorian Harewood<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Dr. Martin E. Marty <em>(Profes&ouml;r, Chicago &Uuml;niversitesi)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Irving Greenberg <em>(Haham, US Holocaust Memorial Ba\u015fkan\u0131)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Dr. E. V. Hill <em>(K\u0131demli papaz, Mt. Zion Baptist Kilisesi)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Alexander Golitzin <em>(Rahip, Marquette &Uuml;niversitesi, Teoloji)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Dr. Maher Hathout <em>(G&uuml;ney California \u0130slam Merkezi)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Elaine Pagels <em>(Din Profes&ouml;r&uuml;, Princeton &Uuml;niversitesi)<\/em><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Dr. Amina Beverly McCloud <em>(Profes&ouml;r, \u0130slam, DePaul &Uuml;niversitesi)<\/em><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp; &nbsp;Her ne kadar tarafs\u0131z g&ouml;r&uuml;nen, bar\u0131\u015f&ccedil;\u0131l bir &uuml;slubu olsa da, dinlerin g&uuml;zel yanlar\u0131 kadar tehlikeli ve sapk\u0131n yanlar\u0131n\u0131n da anlat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 dilerdim; &ccedil;ok daha ger&ccedil;ek&ccedil;i bir tanr\u0131 (ve din) kavram\u0131 sunmu\u015f olurdu izleyicilere. G&uuml;n&uuml;m&uuml;z i&ccedil;in fazlaca iyimser bir bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131na sahip oldu\u011funu ve insanl\u0131\u011f\u0131n hen&uuml;z d&uuml;nyay\u0131 ve dini inan&ccedil;lar\u0131n\u0131 bu \u015fekilde de\u011ferlendirmekten &ccedil;ok uzak olduklar\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nmeme ra\u011fmen, portrelenen &ldquo;gelecekteki sevgi, bar\u0131\u015f, huzur dolu d&uuml;nya&rdquo; dile\u011fi \u015f&uuml;phesiz hepimizin istedi\u011fi bir \u015fey. O anlamda, yobaz ve kendilerininkinden farkl\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;ncelere tahamm&uuml;l&uuml; olmayan baz\u0131 insanlar\u0131n mutlaka izlemesi gereken bir belgesel oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Ancak belgeselin, ateistlerce zaman zaman olduk&ccedil;a sert bir \u015fekilde ele\u015ftirilen &ndash;ve o kadar sert olmasa da ele\u015ftirilmeyi hak etti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;m&ndash; kusurlar\u0131 da yok de\u011fil.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;Dedi\u011fim gibi, Karen Armstrong pek &ccedil;ok &uuml;nl&uuml; ateist (Dawkins, Dennett, Jerry Coyne vb) taraf\u0131ndan sert bir \u015fekilde ele\u015ftirilmi\u015ftir. Daniel Dennett&#8217;\u0131n konuyla ilgili ele\u015ftiriyi yapt\u0131\u011f\u0131, hatta i\u015fi daha da ileri g&ouml;t&uuml;rerek Armstrong&#8217;un tutars\u0131z teolojik &ccedil;arp\u0131tmalar\u0131n\u0131 tiye alarak taklidini yapt\u0131\u011f\u0131 sunumu izlemek ve Richard Dawkins&#8217;in Armstrong&#8217;a cevaben yazd\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftiri yaz\u0131s\u0131n\u0131 okumak i&ccedil;in&nbsp;<a href=\"\/post\/2012\/02\/24\/Daniel-Dennett-Zihin-Karisikliginin-Evrimi-(video)\" target=\"_blank\">t\u0131klay\u0131n<\/a>. Jerry Coyne ve Richard Dawkins&#8217;in ele\u015ftirilerini okumak i&ccedil;in <a href=\"\/post\/2012\/03\/19\/-Jerry-Coyne-Dawkins-17-Armstrong-0\" target=\"_blank\">t\u0131klay\u0131n<\/a>.<\/span><\/p>\n<h3>Karen Armstrong kimdir?<\/h3>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Katolik&nbsp;bir&nbsp;rahibe&nbsp;olarak yedi y\u0131l ge&ccedil;irdikten sonra 1969&#8217;da manast\u0131rdan ayr\u0131ld\u0131 ve&nbsp;Oxford &Uuml;niversitesi&#8217;nden edebiyat lisans diplomas\u0131 al\u0131p&nbsp;Londra &Uuml;niversitesi&#8217;nde modern edebiyat dersleri vermeye ba\u015flad\u0131. Ayn\u0131 zamanda bir kamu k\u0131z lisesinin de \u0130ngilizce b&ouml;l&uuml;m ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131. 1982&#8217;de okuldan ayr\u0131l\u0131p serbest yazarl\u0131\u011fa ve g&ouml;rsel yay\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ba\u015flad\u0131.1983&#8217;te orta do\u011fuda&nbsp;St. Paul&#8217;&uuml;n eserleri ve hayat\u0131n\u0131 konu alan alt\u0131 b&ouml;l&uuml;ml&uuml;k bir belgesel dizisi &ccedil;ekiminde g&ouml;rev ald\u0131. Kud&uuml;s gezisi s\u0131ras\u0131nda bir ateist olan Armstrong, hi&ccedil;bir zaman Katolik kilisesine d&ouml;nmedi ancak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir monoteist olarak hayat\u0131na devam etti. Do\u011fuya yapt\u0131\u011f\u0131 seyahat ve edindi\u011fi bilgiler, kendisini &ccedil;ok daha mistik bir anlay\u0131\u015fa y&ouml;nlendirmi\u015f, do\u011fu k&uuml;lt&uuml;r&uuml;n&uuml;n daha &ldquo;gizemli&rdquo; olan d&uuml;nyas\u0131na y&ouml;nelmesine sebep olmu\u015ftur. Yani &ouml;zetle Karen Armstrong, Kud&uuml;s gezisinden sonra hi&ccedil;bir dine mensup olmasa da tek tanr\u0131ya inanan bir ki\u015fiye (bir monoteiste) d&ouml;n&uuml;\u015fm&uuml;\u015ft&uuml;r; belgeseli &ccedil;ekti\u011fi zaman da bu g&ouml;r&uuml;\u015ftedir.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 dinler &uuml;zerine 12 kitap yazm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer televizyon &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131&nbsp;<em><strong>Varieties of Religious Experience<\/strong>&nbsp;(Dini Tecr&uuml;benin T&uuml;rleri<\/em>, 1984) ve&nbsp;<em><strong>Tongues of Fire<\/strong>&nbsp;(Ate\u015ften Diller,<\/em> 1985) gibi yap\u0131tlar\u0131 i&ccedil;ermektedir ki ikincisi, dinsel ve \u015fiirsel ifadeyle ilgili ayn\u0131 isimli bir antolojiyle sonu&ccedil;lanm\u0131\u015ft\u0131r. 1988&#8217;de yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131&nbsp;<em><strong>Holy War<\/strong>&nbsp;(Kutsal &Ccedil;at\u0131\u015fma)<\/em> adl\u0131 eseri, bat\u0131da sert ele\u015ftirilere hedef olmas\u0131na yol a&ccedil;m\u0131\u015ft\u0131r.<em><strong> Islam: A Short History<\/strong> (\u0130slam&rsquo;\u0131n K\u0131sa Bir Tarih&ccedil;esi)<\/em> isimli kitab\u0131yla, \u0130slam&rsquo;\u0131n bat\u0131da bilindi\u011fi gibi vah\u015fi ve karanl\u0131k bir din olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015f ve bu sebeple de s\u0131k&ccedil;a ele\u015ftirilmi\u015ftir Kendi ad\u0131ma ben de bu konuda fazlas\u0131yla iyimser oldu\u011funu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum, zira yer verilen ayetler hep \u0130slam&rsquo;\u0131n s&ouml;zde ayd\u0131nl\u0131k y&uuml;z&uuml;d&uuml;r, karanl\u0131k k\u0131s\u0131mlar\u0131 hep g&ouml;zard\u0131 edilmi\u015ftir. Karen Armstrong bunlar\u0131 bilmedi\u011fi i&ccedil;in mi, yoksa &ouml;zellikle gizlemek istedi\u011fi i&ccedil;in mi yapt\u0131 bilmiyorum. <span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"font-size: small;\">Ama &ouml;zellikle uzakdo\u011fu dinleri (\u0130slam, Budizm, Hinduizm..vs) konusunda kafas\u0131n\u0131n &ccedil;ok kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;yorum.<\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><strong><span style=\"font-size: small;\">&nbsp;&nbsp;<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000; font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f7%2fhistory+of+god.jpg\" alt=\"\" width=\"284\" height=\"414\" \/>&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3>\u015eunlar da ilginizi &ccedil;ekebilir:<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"\/post\/2015\/04\/25\/tanri-argumanlari\">Tanr\u0131 arg&uuml;manlar\u0131<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2011\/04\/11\/hiristynlk\">Hristiyanl\u0131k<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2011\/10\/23\/History-of-the-Devil-Seytanin-Tarihi\">\u015eeytan&#8217;\u0131n Tarihi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2012\/01\/11\/Root-of-All-Evil-(Tum-Kotuluklerin-Kaynagi)-Richard-Dawkins\">Root of All Evil? &#8211; Richard Dawkins<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2011\/08\/16\/DiscoveringReligion_01_Hazir_Dunya\">Dini Ke\u015ffetmek<\/a>&nbsp;belgesel serisi<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Altyaz\u0131y\u0131 indirmek i&ccedil;in&nbsp;t\u0131klay\u0131n. &nbsp; &nbsp; A History of God (Tanr\u0131&rsquo;n\u0131n Tarihi), 1993 y\u0131l\u0131nda Karen Armstrong taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olan ve temelde &uuml;&ccedil; b&uuml;y&uuml;k dinin tarihsel geli\u015fimini anlatan bir kitapt\u0131r.&nbsp;Nihayet &ccedil;evirisini bitirdi\u011fim bu belgesel de kitab\u0131n 1,5 saatlik &ccedil;ok k\u0131sa bir &ouml;zeti \u015feklinde.&nbsp;Kitapta, insanlar\u0131n paganizm ile ba\u015flayan tanr\u0131 aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n &ccedil;e\u015fitli a\u015famalar\u0131 tarihsel s&uuml;zge&ccedil;ten ge&ccedil;iriliyor; semavi dinlerin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4],"tags":[],"class_list":["post-228","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-belgesel-video-cevirilerim","category-din"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=228"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":304,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228\/revisions\/304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}