{"id":24,"date":"2026-08-21T11:58:08","date_gmt":"2026-08-21T11:58:08","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=24"},"modified":"2026-08-21T13:45:36","modified_gmt":"2026-08-21T13:45:36","slug":"saglak-sempanzeler-konusma-yetenegimizle-ilgili-ipuclari-sunuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=24","title":{"rendered":"Sa\u011flak \u015fempanzeler, konu\u015fma yetene\u011fimizle ilgili ipu\u00e7lar\u0131 sunuyor"},"content":{"rendered":"

   \u0130nsanlardaki konu\u015fma yeteneklerinin ço\u011fu beynin sol yar\u0131mküresi taraf\u0131ndan kontrol edilmektedir. Atlanta, Georgia’daki Yerkes Ulusal Primat Ara\u015ft\u0131rma Merkezi’ndeki \u015fempanzeler üzerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma,  beyindeki bu yar\u0131mküre fark\u0131na göre meydana gelen dil yetene\u011finin evrimsel kökeninin, atalar\u0131m\u0131z\u0131n el hareketleriyle ileti\u015fim kurmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 öne sürmü\u015ftür. Bununla ilgili çal\u0131\u015fma, Ocak 2010’da Elsevier<\/em>’in  kö\u015fesinde  rapor edilmi\u015ftir. \u015eempanzelerin büyük bir k\u0131sm\u0131, elle ileti\u015fim kurarken sa\u011f elini kullanma e\u011filimi göstermi\u015ftir ki bu da t\u0131pk\u0131 insanlarda oldu\u011fu gibi dil yetene\u011finin, sol yar\u0131mkürenin bask\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda gerçekle\u015fti\u011fine kan\u0131t olabilir.<\/span><\/p>\n

   Agnes Scott College’dan Prof. William D. Hopkins ve ekibi, 10 ay boyunca 70 \u015fempanzede ileti\u015fim amaçl\u0131 el kullan\u0131m\u0131n\u0131 inceledi ve \u015fempanzelere özgü birtak\u0131m hareketleri kaydetti. Bunlar aras\u0131nda kolla tehdit, kolu açmak veya el ç\u0131prmak gibi örnekler vard\u0131r. Bu hareketler;  ilgi çekme, ortak uyar\u0131lma alg\u0131s\u0131, asabiyet, tehdit, selamla\u015fma, uzla\u015fma veya taranma ve çiftle\u015fme için davet gibi anlamlar içeren farkl\u0131 sosyal tutumlar\u0131 tan\u0131ml\u0131yor.\u015eempanzeler bu hareketleri birbirlerine oldu\u011fu kadar insanlara kar\u015f\u0131 da yapm\u0131\u015flar.<\/span> <\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Resim: <\/strong>Yeti\u015fkin erkek \u015fempanze, yeti\u015fkin di\u015fiye do\u011fru selamla\u015fmak amac\u0131yla sa\u011f elini uzat\u0131rken. (Credit: William D. Hopkins)<\/em><\/span><\/p>\n

   Prof. Hopkins \u015föyle dedi: “\u0130leti\u015fim kurmada sa\u011f elin bask\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n derecesi, \u015fimdiye kadar \u015fempanzelerde belirlenen di\u011fer ileti\u015fime yönelik olmayan eylemlerden en fazla göze çarpan\u0131d\u0131r. Bu türde, insanlara yönelik el hareketlerindeki e\u011filimleri zaten biliyorduk. Eklenen bu yeni bilgiler ise aç\u0131kça göstermi\u015ftir ki, \u015fempanzelerin sa\u011f elle kurduklar\u0131 ileti\u015fim sadece insanlara yönelik de\u011fil, türün genel anlamda  ileti\u015fim kurma \u015feklidir.”<\/em><\/span><\/p>\n

   Dr. Adrien Meguerditchian ve Prof. Jacques Vauclair, “Bu bulu\u015f, insanlarda konu\u015fma yetene\u011finin, atalar\u0131m\u0131z\u0131n vücut hareketleriyle kurduklar\u0131 ileti\u015fimden köken ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteren di\u011fer pek çok kan\u0131ttan biridir. Dahas\u0131, maymunlardaki bu ileti\u015fim \u015fekli, niyetlenme, ima yollu ileti\u015fim, ö\u011frenme esnekli\u011fi gibi insan diliyle ortak olan baz\u0131 temel benzerlikler de gösterir.”<\/em> dedi.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

   Makale kayna\u011f\u0131:<\/strong> Adrien Meguerditchian, Jacques Vauclair and William D. Hopkins. Captive chimpanzees use their right hand to communicate with each other: Implications for the origin of the cerebral substrate for language<\/a>. Cortex<\/em>, Volume 46, Issue 1 (January 2010).<\/span><\/p>\n

   Yaz\u0131 kayna\u011f\u0131:<\/strong> ScienceDaily<\/a> (16.11.2009)<\/em> <\/span><\/p>\n

   Çeviri:<\/strong> felis agnosticus<\/span><\/p>\n

\u015eunlar da ilginizi çekebilir:<\/strong><\/p>\n