{"id":29,"date":"2026-08-21T11:58:08","date_gmt":"2026-08-21T11:58:08","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=29"},"modified":"2026-08-21T13:43:50","modified_gmt":"2026-08-21T13:43:50","slug":"mta-tabiat-tarihi-ve-madencilik-muzesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=29","title":{"rendered":"MTA Tabiat Tarihi ve Madencilik M\u00fczesi"},"content":{"rendered":"

   MTA Tabiat Tarihi ve Madencilik Müzesi kap\u0131lar\u0131n\u0131 ziyaretçilerine açt\u0131!<\/span> Alt\u0131 y\u0131ld\u0131r Darwin’in evrim teorisini aç\u0131klayan tabloyu sergiledi\u011fi için kapal\u0131 tutuldu\u011fu dü\u015fünülen müze, bu uzun aradan sonra nihayet müze görevini yerine getirecek. Müzenin Paleontoloji Birim Yöneticisi’nden yap\u0131lan aç\u0131klamaya göre, binada meydana gelen ciddi hasarlar nedeniyle müzenin kapal\u0131 oldu\u011funu, hükümetin bilim ya da evrim konusundaki görü\u015flerinin kendilerini hiç etkilemedi\u011fini ö\u011frendim. Bu yaz\u0131mda bu güzel müzeyi k\u0131saca tan\u0131tmay\u0131, böylece insanlar\u0131n ülkemizde say\u0131s\u0131 çok az olan bu tür müzelere ziyaretlerinin artmas\u0131nda bir katk\u0131m olmas\u0131n\u0131 umuyorum.<\/span> <\/span><\/p>\n

   <\/span>Tavsiye:<\/strong> Müzeyi gezmeden önce veya hiç de\u011filse gezdikten sonra, ya\u015fam\u0131n evrimiyle ilgili bilgi alman\u0131z faydal\u0131 olacakt\u0131r. Konuya \u015fu yaz\u0131 dizisiyle<\/a> ba\u015flayabilir veya bilgilerinizi tazeleyebilirsiniz.<\/span> <\/span><\/p>\n

* Güncelleme<\/strong> (25.01.2012) Müzeyle ilgili kötü haber ve içler ac\u0131s\u0131 durum! (okumak için t\u0131klay\u0131n<\/a><\/span>)<\/span><\/p>\n

**<\/strong> Güncelleme <\/strong>(21.05.2016): Müzede insan\u0131n evrimine ay\u0131lm\u0131\u015f olan kö\u015fe yine “tadilat” nedeniyle kald\u0131r\u0131ld\u0131. Bilime sahip ç\u0131kmak için t\u0131klay\u0131n<\/a>.<\/span><\/p>\n

***<\/strong> Foto\u011fraflar taraf\u0131ma aittir. \u0130zinsiz kullan\u0131lmamas\u0131 rica edilir.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span> <\/span><\/p>\n

   Tabiat Tarihi ve Madencilik Müzesi 1935 y\u0131l\u0131nda Atatürk<\/strong>‘ün iste\u011fiyle kuruldu. Kapanmadan önce y\u0131lda 300 bin ki\u015finin ziyaret etti\u011fi müzede ay ta\u015f\u0131, y\u0131ld\u0131r\u0131m ta\u015f\u0131 ve gökta\u015f\u0131 numunelerinin yan\u0131 s\u0131ra omurgas\u0131z ve omurgal\u0131lara, memelilere ve primatlardan modern insana geçi\u015f sürecine ait örnekler, 140 milyon y\u0131l önce ya\u015fam\u0131\u015f olan etobur dinozor Allosaurus fosili, 15 milyon y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n ya\u015fl\u0131 mastodont fosili, Kahramanmara\u015f’ta bulunan ve MÖ 1500 y\u0131llar\u0131nda tarihlenen bir fil iskeleti ve karaya vuran güncel uzun balina iskeleti de bulunuyor. Üzer, ar\u015fivlerinde 120 bin materyal bulundu\u011funu, bunun 5 binini sergilediklerini de sözlerine ekledi. Türkiye’nin tek, dünyan\u0131n ise önemli tabiat tarihi müzelerinden biri olarak gösterilen müzede 5 bini a\u015fk\u0131n materyal sergileniyor.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf: <\/strong>Ya\u015fam (Evrim) A\u011fac\u0131; ortak atadan ba\u015flayarak evrim sürecinde canl\u0131 gruplar\u0131n\u0131n dallanmas\u0131n\u0131 gösteren tablo 1. katta bulunuyor.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> ABD’den sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f olan etobur bir dinozorun (Allosaurus) fosil iskelet mulaj\u0131 1. katta sergileniyor.<\/span><\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf: <\/strong>Müzenin giri\u015f kat\u0131, Dünya’n\u0131n olu\u015fumu, gökta\u015flar\u0131 ve güne\u015f sistemimizle ilgili bilgilerin verildi\u011fi bölüme ayr\u0131lm\u0131\u015f ve maketlerle renklendirilmi\u015ftir. <\/span>Ayr\u0131ca görme engelliler için haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir bölüm de bu katta bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/span> <\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf: <\/strong>Yine giri\u015f kat\u0131nda, 1972 y\u0131l\u0131nda Aya giden bir Amerikal\u0131 jeolog-astronot taraf\u0131ndan getirilen ayta\u015f\u0131 ile en büyü\u011fü 1989 y\u0131l\u0131nda Sivas\/Y\u0131ld\u0131zeli – \u015eeyh Halil köyüne dü\u015fmü\u015f olan irili ufakl\u0131 gökta\u015flar\u0131 sergilenmektedir.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf: <\/strong>Di\u011fer gezegenlerde ve ayda kaç kilo geldi\u011finizi merak ediyorsan\u0131z, uzay terazisine ç\u0131kman\u0131z yeterli.<\/span><\/p>\n

   Müzede, görme engelli vatanda\u015flar için haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan bölüm de giri\u015f kat\u0131nda yer al\u0131yor. Braille alfabesiyle yaz\u0131lm\u0131\u015f fosil örnekleri mevcut, ancak baz\u0131lar\u0131n\u0131n camekan içinde olmas\u0131 ilk ba\u015fta ele\u015ftirilerime sebep olmu\u015f olsa da (“Görme engelliler, kilit alt\u0131ndaki yaz\u0131lara dokunamayaca\u011f\u0131 için okuyamayacaklar” diyerek), yine müze yönetiminden yap\u0131lan aç\u0131klamaya göre bu bölümlerin güvenlik aç\u0131s\u0131ndan kilitli tutuldu\u011funu, görme engelli vatanda\u015flar\u0131n ziyareti halinde aç\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ö\u011frendim.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Dev bir Ammonit<\/span><\/p>\n

   Ammonitlerden günümüze ula\u015fan tek iz, kayalar­la kayna\u015farak fosille\u015fmi\u015f (ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f) olan sert kabuklar\u0131d\u0131r.Ammonitlerin fosille\u015fmi\u015f kal\u0131nt\u0131lar\u0131 jeolog­lar aç\u0131s\u0131ndan son derece önemlidir çünkü jeologlar inceledikleri bir kayaç katman\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131n\u0131 saptayabilmek için bu kal\u0131nt\u0131lardan yararlan\u0131rlar.<\/span>Yeryüzündeki varl\u0131klar\u0131 180 milyon y\u0131l\u0131 a\u015fan ammonitler bu süre içinde bütün canl\u0131lar gibi evrim geçirdiler; kabukla­r\u0131n\u0131n biçimi ve yap\u0131s\u0131 sürekli de\u011fi\u015fti. <\/span>Bu nedenle, de\u011fi\u015fik cinsten ammonit­lerin kabuklar\u0131 aras\u0131nda büyük farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r Örne\u011fin Arnioceras cinsinin üyelerin­de, kabu\u011fun içindeki odac\u0131klar basit bölme­lerle birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span>Phylloceras cin­sinden ammonitlerde ise odac\u0131klar\u0131 ay\u0131ran bölmeler çok karma\u015f\u0131kt\u0131r. Bu farkl\u0131l\u0131klar jeo­loglar\u0131n yüzlerce ammonit türünü ay\u0131rt ede­rek tan\u0131mlayabilmesine olanak sa\u011flar.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Trilobitler<\/span><\/p>\n

   Trilobitler 526 milyon y\u0131l öncesinden bir Kambriyen Dönemi canl\u0131s\u0131d\u0131r. Denizlerde neredeyse <\/span>270 milyon y\u0131l boyunca ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde hüküm sürmü\u015flerdir.<\/span>   <\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf: <\/strong>Müzenin belki de en önemli k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan biri: insan\u0131n evrimi (1. katta)<\/span><\/p>\n

   Primatlar\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bilinen tüm hominid türlerinin kafataslar\u0131yla bilikte sergilendikleri bu bölümde, evrimin kendi türümüzde nas\u0131l i\u015fledi\u011fine tan\u0131k oluyoruz.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Kars’ta bulunan Kurbana\u011fa Ma\u011faras\u0131’ndan bir kaya resmi<\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span> <\/span><\/p>\n

   Jeolojik dönemlere ili\u015fkin Dünyan\u0131n olu\u015fumundan ba\u015flayan resimli anlat\u0131mlar, giri\u015f kat\u0131yla 1. kat aras\u0131ndaki bölümde müzenin duvarlar\u0131n\u0131 süslüyor.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span> <\/span><\/p>\n

   Bütün ya\u015fam\u0131n Kambriyen döneminde ortaya ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunur yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar. Bugün bildi\u011fimiz bütün canl\u0131lar\u0131n Kambriyen Dönem<\/strong>inde bir anda yarat\u0131l\u0131p, hiçbir evrim ve de\u011fi\u015fiklik olmaks\u0131z\u0131n da günümüze kadar geldi\u011fine inan\u0131rlar. Bunu diyenlerin, Kambriyen’den bir önceki<\/em> dönem olan Proterozoyik <\/strong>Dönemi<\/strong> incelemelerini öneriyorum.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Bir mastodonun savunma di\u015fi<\/span><\/p>\n

   Mastodonlar, soyu tükenmi\u015f dev canl\u0131lardan biridir. <\/span>Mammutidae familyas\u0131na mensup olan mastodonlar, günümüz fillerinin atas\u0131d\u0131r.<\/span> <\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Kahramanmara\u015f\/Gavur Gölü batakl\u0131\u011f\u0131nda bulunan ve MÖ 1000. y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan Mara\u015f filinin (Elephas indicus<\/em>) orijinal iskelet montesi (sa\u011fda)<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Bir mamutun yanak di\u015fi<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Bir T-Rex kafatas\u0131 (gerçek fosilden mulaj-alç\u0131 kal\u0131p yöntemiyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r).<\/span> <\/em><\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> Atlar\u0131n evrimi<\/span> <\/span><\/p>\n

   Müzenin 1. kat\u0131nda ayr\u0131ca, Anadolu’da \u015fu anda ya\u015fayan veya ya\u015fam\u0131\u015f olup da nesli tükenmi\u015f olan günümüz do\u011fal ya\u015fam\u0131na ait canl\u0131 örnekleri de renkli bir \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131larak sergilenmi\u015f. Do\u011fal ya\u015fam ortamlar\u0131n\u0131n arka fon olarak uygulanma tekni\u011fini de özellikle ba\u015far\u0131l\u0131 buldum.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf:<\/strong> \u0130zmir yal\u0131çapk\u0131n\u0131 (Halcyon smyrnensis)<\/em><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Foto\u011fraf: Anadolu pars\u0131<\/a><\/strong>, Ortado\u011fu ve Bat\u0131 Asya’da yayg\u0131n olan \u0130ran leopar\u0131n\u0131n (Panthera pardus saxicolor<\/em>) Anadolu’da 1980’lere kadar ya\u015fam\u0131\u015f olan bir \u0131rk\u0131d\u0131r. Son <\/span>bireyin 1974’de Beypazar\u0131’nda vuruldu\u011fu kabul edilmektedir.<\/span> <\/span><\/p>\n

   Müzenin 2. ve son kat\u0131, mineralojik\/petrografik örneklere ayr\u0131lm\u0131\u015f ve 3300’den fazla örnek uluslararas\u0131 standartlara uygun bir \u015fekilde sistematik olarak sergileniyor.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/span> <\/span><\/p>\n

    Herkesin gidip görmesini, hatta elinde defter ve kalemle giderek not almas\u0131n\u0131 tavsiye ederim. Bilimi çarp\u0131tmadan anlatan müzelerin, hepimizin deste\u011fine ve ilgisine ihtiyac\u0131 oldu\u011funu dü\u015fünüyorum. Ama bizim onlara daha çok ihtiyac\u0131m\u0131z var ku\u015fkusuz. Ben \u015fahsen bir kez daha, hatta birkaç kez daha gitmeyi planl\u0131yorum. Müzenin yap\u0131m\u0131nda eme\u011fi geçen herkesi can\u0131 gönülden kutluyor ve te\u015fekkür ediyorum.<\/span><\/p>\n

Müzeye giri\u015flerde \u015fu anda ücret al\u0131nm\u0131yor. Müzenin web sitesi<\/a><\/span><\/p>\n

\u015eunlar da ilginizi çekebilir:<\/h3>\n