{"id":34,"date":"2026-08-21T11:59:24","date_gmt":"2026-08-21T11:59:24","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=34"},"modified":"2026-08-21T13:43:16","modified_gmt":"2026-08-21T13:43:16","slug":"hristiyanlik-1-bolum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=34","title":{"rendered":"Hristiyanl\u0131k 1. B\u00f6l\u00fcm"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp;Din ele\u015ftirisi yaparken, i&ccedil;inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumun M&uuml;sl&uuml;man a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle daha ziyade \u0130slam&#8217;\u0131 ele\u015ftirmek durumunda kal\u0131yoruz. Bu noktada sanki di\u011fer dinler &ccedil;ok masummu\u015f, tehlikeli de\u011filmi\u015f gibi bir intiba uyanabiliyor. &Ouml;rg&uuml;tl&uuml; dinlerin di\u011fer &uuml;yelerini ne kadar tan\u0131yoruz? Veya daha a&ccedil;\u0131k s&ouml;ylemek gerekirse, onlar\u0131n tehlikelerinin ne kadar fark\u0131nday\u0131z? Farkl\u0131 dinlerin sergiledi\u011fi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve ortakl\u0131klar\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde tahlil etmek, inan&ccedil; kavram\u0131na bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirecek ve daha do\u011fru bir pencereden daha tutarl\u0131 &ccedil;\u0131kar\u0131mlar yapmam\u0131za olanak tan\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp; &nbsp;Ne yaz\u0131k ki okumay\u0131 sevmeyen bir toplum olarak bu konuda olduk&ccedil;a cahil oldu\u011fumuzu kabul etmeliyiz. \u0130slam s&ouml;z konusu olunca herkes alim kesilir, ama i\u015f di\u011fer dinlere gelince sus pus kal\u0131r. Resmin tamam\u0131n\u0131 g&ouml;rebilmek i&ccedil;in, o konuyla ilgili olabildi\u011fince &ccedil;ok bilgilenmek&nbsp;gerekiyor.&nbsp; Bu nedenle 3 Semavi dinden Hristiyanl\u0131k hakk\u0131nda baz\u0131 temel bilgilerin &uuml;zerinden ge&ccedil;mekte fayda olaca\u011f\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;m. Derleme \u015feklinde kaleme ald\u0131\u011f\u0131m bu&nbsp;yaz\u0131n\u0131n alt\u0131nda toplu bir isim ve kaynak listesi&nbsp;verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fincil+ve+ha%c3%a7.jpg\" alt=\"\" width=\"451\" height=\"309\" \/><span style=\"font-family: verdana, geneva; color: #993366; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp; &nbsp; &ldquo;<strong>Hristiyan<\/strong>&rdquo; s&ouml;zc&uuml;\u011f&uuml;, \u0130branice&#8217;deki&nbsp;<em>ma\u015fia<\/em>&#8216;dan kaynaklanmaktad\u0131r ve &nbsp;&ldquo;ya\u011f s&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f, ya\u011fla kutsanm\u0131\u015f&rdquo; anlam\u0131na gelir. \u0130srail krallar\u0131 ve y&uuml;ksek rahipleri, yeni g&ouml;revlerinin simgesi olarak ya\u011fla kutsan\u0131rlard\u0131. Tevrat&rsquo;\u0131n bir&ccedil;ok yerinde bu i\u015flemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;rmekteyiz.&nbsp;<em>ma\u015fia&nbsp;<\/em>&nbsp;s&ouml;zc&uuml;\u011f&uuml; \u0130srail krallar\u0131n\u0131n bir &uuml;nvan\u0131yd\u0131. Geni\u015f anlam\u0131yla bu &uuml;nvan &ldquo;Tanr\u0131n\u0131n bir g&ouml;rev vermek &uuml;zere se&ccedil;mi\u015f oldu\u011fu&rdquo; ki\u015fileri de kaps\u0131yordu. Tevrat&rsquo;\u0131n &ldquo;\u0130\u015faya&rdquo; kitab\u0131nda Yahudileri s&uuml;rg&uuml;nden kurtaran Pers kral\u0131 Kyros&rsquo;a da bu &uuml;nvanla hitap edildi\u011fini g&ouml;r&uuml;yoruz. Bu s&ouml;zc&uuml;\u011f&uuml;n Yunanca&rsquo;daki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan <em>khristos<\/em>&nbsp;s&ouml;zc&uuml;\u011f&uuml;nden Christian=Hristiyan t&uuml;remi\u015ftir. Bu s&ouml;zc&uuml;k ilk kez Antakya&rsquo;da telaffuz edilmi\u015ftir. Hristiyan, &ldquo;Mesih&rsquo;in yanda\u015f\u0131, Mesih&rsquo;e ba\u011fl\u0131&rdquo; anlam\u0131na gelir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fHiristian+5.jpg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"328\" \/><\/span>&nbsp;<\/p>\n<h3>&nbsp;YEN\u0130 AH\u0130T (\u0130NC\u0130L)<span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp; &nbsp; Genellikle \u0130nc&icirc;l, M&uuml;jde, Yeni Ahit veya Yeni Anla\u015fma kelimeleriyle ifade edilir.&nbsp;\u0130ncil,&nbsp;Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n&nbsp;kutsal kitab\u0131 olan&nbsp;Kitab-\u0131 Mukaddes&#8217;in,&nbsp;Yeni Ahit&nbsp;k\u0131sm\u0131n\u0131n ilk 4 b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml;n her birine verilen add\u0131r.&nbsp;Yeni Ahit eski Koine Grek&ccedil;e&nbsp;olarak yaz\u0131ld\u0131. \u0130nc&icirc;l s&ouml;zc&uuml;\u011f&uuml; &ldquo;m&uuml;jde, ho\u015f haber&rdquo; anlam\u0131ndad\u0131r. Grek&ccedil;e &ldquo;evangelion&rdquo; (iyi haber) kelimesinden gelir.&nbsp;<em>Matta,&nbsp;Markos,&nbsp;Luka&nbsp;<\/em>ve<em>&nbsp;Yuhanna<\/em>&nbsp;taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olan 4 \u0130ncil, yazarlar\u0131n\u0131n ad\u0131yla an\u0131l\u0131r. \u0130ncillerde, Hristiyanl\u0131\u011fa g&ouml;re&nbsp;\u0130sa&#8217;n\u0131n hayat\u0131 ve &ouml;\u011fretileri anlat\u0131l\u0131r.&nbsp;\u0130ncil kelimesi ger&ccedil;ekte&nbsp;Yeni Antla\u015fma&#8217;n\u0131n ilk d&ouml;rt kitab\u0131n\u0131 (b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml;) kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 halde, bazen Yeni Antla\u015fma&#8217;n\u0131n tamam\u0131 i&ccedil;in de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 olur. Bazen de yine hatal\u0131 olarak,&nbsp;Kitab-\u0131 Mukaddes&#8217;in t&uuml;m&uuml; yerine kullan\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fincill.jpg\" alt=\"\" width=\"436\" height=\"334\" \/><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Hristiyanl\u0131k&#8217;ta kabul edilen bu d&ouml;rt \u0130ncil&#8217;e <strong>K<\/strong><strong>anonik \u0130nciller<\/strong>&nbsp;denir. Bunlar\u0131n ilahi vahiy sonucu yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131r ve&nbsp;Yeni Ahit&#8217;in bir par&ccedil;as\u0131 olarak kabul edilir. Kanonik \u0130nciller Matta, Markos, Luka ve Yuhanna \u0130ncilleridir.&nbsp;Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n kabul etmedi\u011fi \u0130nciller de mevcuttur, bunlara<strong>&nbsp;A<\/strong><strong>pokrif \u0130nciller&nbsp;<\/strong>denir.&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Yeni Ahit&nbsp;<strong>27 kitap&ccedil;\u0131ktan<\/strong>&nbsp;olu\u015fur:<\/span>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;\u0130lk 4 kitap&ccedil;\u0131k&nbsp;<\/span><strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">\u0130ncil<\/span><\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&#8216;i olu\u015fturur.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Ard\u0131ndan <\/span><strong style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Resullerin \u0130\u015fleri<\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"> ve <\/span><strong style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Pavlus&#8217;un 14 mektubu<\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"> gelir. Bu mektuplar\u0131n sonuncusu olan &#8220;<\/span><strong style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">\u0130branilere mektup<\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&#8221; kimilerince Pavlus&#8217;a atfedilmez.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Son olarak <strong>H<\/strong><\/span><strong style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">avarilerin 7 mektubu<\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"> ve Yuhanna&#8217;n\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 kabul edilen, <\/span><strong style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Vahiy<\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;olarak da bilinen&nbsp;<\/span><strong style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Apokalips<\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;gelir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fincilbask%c4%b1.jpg\" alt=\"\" width=\"465\" height=\"539\" \/><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;\u0130sa&#8217;dan sonraki ilk 200 y\u0131lda &ccedil;ok say\u0131da \u0130ncil ortaya &ccedil;\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131&ccedil;ta bunlar\u0131n hangilerinin &#8220;kutsal&#8221; ve &#8220;kanonik&#8221; kabul edilmesi gerekti\u011fi konusunda bir g&ouml;r&uuml;\u015f birli\u011fi yoktu. 4&nbsp;\u0130ncil olmas\u0131 gerekti\u011fini savunan ilk belge MS 180 y\u0131l\u0131nda&nbsp;Piskopos Irenaeus&nbsp;taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 4 \u0130ncil konusunda Hristiyanlar\u0131n bir g&ouml;r&uuml;\u015f birli\u011fine varmas\u0131 bu tarihten de daha ileride ger&ccedil;ekle\u015fmi\u015ftir. MS 397&#8217;deki &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; Kartaca Konsili, g&uuml;n&uuml;m&uuml;zdeki haliyle&nbsp;Yeni Ahit&#8217;in onayland\u0131\u011f\u0131 ilk b&uuml;y&uuml;k Hristiyan kuruludur.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Kitab\u0131 Mukaddes&#8217;teki \u0130ncillerin &uuml;&ccedil;&uuml; &mdash;Matta, Markos ve Luka&mdash; gerek verdikleri bilgi gerekse &uuml;slup a&ccedil;\u0131s\u0131ndan birbirini and\u0131r\u0131r. Bunlara <strong>sinoptikler<\/strong>&nbsp;denir. Yuhanna \u0130ncili di\u011ferlerinden farkl\u0131d\u0131r. Sinoptik \u0130ncillerin ortak bir kaynaktan (Q metni) kaynakland\u0131\u011f\u0131 &ouml;ne s&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Matta \u0130ncili:&nbsp;<\/strong><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">\u0130sa&#8217;n\u0131n on iki&nbsp;havarisinden&nbsp;biri olan,&nbsp;Roma&nbsp;vergi memuru&nbsp;Celile&#8217;li&nbsp;Matta&nbsp;taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilen&nbsp;incildir.&nbsp;Yeni Ahit&#8217;in ilk b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; meydana getirir. Kelime anlam\u0131 olarak Matta,&nbsp;\u0130branice&nbsp;&#8220;efendimizin (tanr\u0131m\u0131z\u0131n) hediyesi&#8221; anlam\u0131na gelmektedir. M.S. 52 &#8211; 68 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda,&nbsp;Kud&uuml;s&nbsp;d&uuml;\u015fmeden &ouml;nce yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Matta \u0130ncili,&nbsp;\u0130sa&#8217;n\u0131n&nbsp;soya\u011fac\u0131&nbsp;ile ba\u015flar, hayat\u0131n\u0131 ve din&icirc; faaliyetlerini &ouml;zetler.&nbsp;Havarilerin&nbsp;se&ccedil;imini ve \u0130sa&#8217;ya kat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Muhtemelen ilk olarak&nbsp;\u0130branice&nbsp;yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;Markos \u0130ncili&nbsp;temel al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer &uuml;&ccedil;&nbsp;kanonik \u0130ncilden &ccedil;ok daha fazla&nbsp;Eski Ahit&nbsp;referans\u0131 i&ccedil;ermektedir. \u0130sa&#8217;n\u0131n da mensubu oldu\u011fu&nbsp;Yahudi&nbsp;toplumunu hedefledi\u011fi d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lmektedir. Yahudileri,&nbsp;Nas\u0131ra&#8217;l\u0131 \u0130sa&#8217;n\u0131n y&uuml;zy\u0131llard\u0131r bekledikleri&nbsp;Mesih&nbsp;(kurtar\u0131c\u0131) oldu\u011funa inand\u0131rmay\u0131 ama&ccedil;lar. \u0130sa&#8217;n\u0131n kral oldu\u011fu belirtilir. Yahudilerin fizik&icirc; ve&nbsp;materyalist&nbsp;bir kurtar\u0131c\u0131 ve krall\u0131k beklemelerinden &ouml;t&uuml;r&uuml; Matta \u0130ncilinde \u0130sa&#8217;n\u0131n manev&icirc; krall\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131r.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Markos \u0130ncili :&nbsp;<\/strong><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Yeni Ahit&#8217;in ilk d&ouml;rt b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; olu\u015fturan&nbsp;kanonik \u0130ncillerden ikincisidir. &#8220;Evanjelist&nbsp;Markos&#8221; olarak da bilinen Yuhanna&nbsp;Markostaraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Markos,&nbsp;Barnabas&#8217;\u0131n kuzeni ve \u0130sa&#8217;n\u0131n&nbsp;havarisi&nbsp;Petrus&#8217;un (Simun) yak\u0131n arkada\u015f\u0131d\u0131r. Markos&#8217;un incili Petrus&#8217;a dayanarak yazd\u0131\u011f\u0131 kabul edilir.&nbsp;MS 60&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda veya 70&#8217;li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;Matta&nbsp;ve&nbsp;Luka&nbsp;\u0130ncillerine kaynak te\u015fkil etti\u011fi ve \u0130ncillerin en eskisi oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r.&nbsp;Vaftizci Yahya&#8217;dan&nbsp;\u0130sa&#8217;n\u0131n g&ouml;\u011fe y&uuml;kseli\u015fine kadar olan k\u0131sm\u0131 anlat\u0131r. K\u0131sa versiyonunda \u0130sa&#8217;n\u0131n bo\u015f mezar\u0131na kadar olan k\u0131sm\u0131 anlat\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Luka \u0130ncili :&nbsp;<\/strong><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Vaftizci Yahya&#8217;n\u0131n do\u011fumundan \u0130sa&#8217;n\u0131n g&ouml;\u011fe y&uuml;kseli\u015fine kadar olan yakla\u015f\u0131k 35 y\u0131l\u0131 kapsar.&nbsp;M.S.&nbsp;60&#8217;l\u0131 y\u0131llarda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.&nbsp;Markos \u0130ncili&#8217;ni baz ald\u0131\u011f\u0131 kabul edilir. Karakteristikleri, d&ouml;nemin&nbsp;Yunanl\u0131lar\u0131na&nbsp;hitap etti\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;nd&uuml;r&uuml;r. \u0130nci&#8217;lin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d&ouml;nemlerde&nbsp;Romal\u0131lar&nbsp;askerlikte ustala\u015fm\u0131\u015f iken, Yunanl\u0131lar bilgelikleriyle me\u015fhurdurlar. Bu nedenle Luka \u0130ncili \u0130sa&#8217;y\u0131 kusursuz bir insan ve tanr\u0131n\u0131n bilgeli\u011finin insan \u015fekline b&uuml;r&uuml;n&uuml;\u015f&uuml; olarak resmeder. \u0130sa&#8217;n\u0131n ibret verici k\u0131sa hik&acirc;yelerine geni\u015f yer verir. \u0130sa&#8217;n\u0131n&nbsp;Kutsal Ruh&nbsp;ile olan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Kutsal Ruh&#8217;un do\u011fmu\u015f \u015fekli oldu\u011funu, Kutsal Ruh&#8217;un g&uuml;c&uuml; sayesinde&nbsp;kilisesini&nbsp;kurdu\u011funu ve Kutsal Ruh&#8217;tan akan s&ouml;zlerini, vaatlerini anlat\u0131r.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Yuhanna \u0130ncili :&nbsp;<\/strong><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Yeni Ahit&#8217;in ilk d&ouml;rt b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; meydan getiren&nbsp;kanonik \u0130ncillerden&nbsp;sonuncusudur. Kelime anlam\u0131 olarak &#8220;sevgili&#8221; veya &#8220;sevilen&#8221; demektir. Bal\u0131k&ccedil;\u0131l\u0131k yaparak ge&ccedil;inen, &#8220;Evancelist&nbsp;Yuhanna&#8221; olarak da bilinen,&nbsp;havari&nbsp;Yuhanna&nbsp;taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;M.S.&nbsp;90&#8217;l\u0131 y\u0131llarda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.&nbsp;Vaftizci Yahya&#8217;n\u0131n (Yahya Peygamber) dini faaliyetlerinden,&nbsp;\u0130sa&#8217;n\u0131n g&ouml;\u011fe y&uuml;kseli\u015fine kadar olan zaman aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapsar. Yuhanna \u0130ncili, \u0130sa&#8217;n\u0131n&nbsp;kilisesinin&nbsp;olu\u015fumunu anlat\u0131r.&nbsp;Cennetteki&nbsp;krall\u0131\u011f\u0131ndan insanl\u0131\u011fa yol g&ouml;stermeye devam edece\u011fi vurgulan\u0131r. Bu anlamda, di\u011fer \u0130nciller&nbsp;gibi belirli bir kesimi de\u011fil, t&uuml;m insanl\u0131\u011f\u0131 hedefledi\u011fi d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lebilir. &#8220;D&uuml;nya&#8221; kelimesi bir&ccedil;ok yerde tekrarlan\u0131r. Di\u011fer \u0130ncillerde vurgulanan \u0130sa&#8217;n\u0131n insan&icirc; veya d&uuml;nyev&icirc; faaliyetlerinden ziyade&nbsp;doktrinlerine&nbsp;geni\u015f yer ay\u0131r\u0131r.<\/span>&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp; &nbsp;Resullerin i\u015fleri:<\/strong>&nbsp;Luka \u0130ncili&#8217;nin de yazar\u0131 olan Pavlus&rsquo;un &ouml;\u011frencisi Luka taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitapta, Pavlus&#8217;un Hristiyanl\u0131k &ouml;\u011fretisini kurma ve yayma &ccedil;abalar\u0131 detayl\u0131 olarak anlat\u0131l\u0131r.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp; &nbsp;Pavlus&#8217;un mektuplar\u0131:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Yeni Ahit i&ccedil;inde bulunan14 adet mektuptur. Antakyal\u0131 bir Yahudi olan, \u0130sa&rsquo;y\u0131 hi&ccedil; g&ouml;rmemi\u015f, ba\u015flarda \u0130sevilere kar\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131z bir d&uuml;\u015fman iken, \u015eam b&ouml;lgesine yapt\u0131\u011f\u0131 bir yolculukta, \u0130sa&rsquo;n\u0131n kendisine bir nur olarak g&ouml;r&uuml;nd&uuml;\u011f&uuml;n&uuml;, kendisini &ldquo;Mesih&rsquo;in El&ccedil;isi&rdquo; olarak atad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;ylemi\u015f ve bug&uuml;n bilinen Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n temellerini atm\u0131\u015f ki\u015fidir. Geriye kalan &ouml;mr&uuml; boyunca, Kud&uuml;s, Anadolu, Roma ve t&uuml;m yak\u0131n co\u011frafyalar\u0131 dola\u015farak &ldquo;TANRI&rsquo;NIN O\u011eLU \u0130SA MES\u0130H&rdquo; ve <strong>TRINITY&nbsp;<\/strong>(TESL\u0130S; Baba-O\u011ful-Kutsal Ruh &uuml;&ccedil;lemesi) inanc\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015f ve Aziz Pavlus olarak Hristiyanlarca \u0130sa Mesih&rsquo;in Peygamberi ve Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n iman ve ibadet&nbsp;esaslar\u0131n\u0131n kurucusu olarak kabul edilmi\u015ftir. Bu &ouml;\u011fretisini, tebli\u011fini ve hikayesini 14 adet mektupta anlatm\u0131\u015ft\u0131r; bu mektuplar Hristiyanlarca YEN\u0130 AH\u0130T mushaf\u0131na dahil edilerek, mutlak do\u011fru ve kutsal kabul edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; color: #000000; font-size: small;\"><strong>&nbsp; &nbsp;\u0130ncil&#8217;in mesaj\u0131:<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;\u0130ncil&#8217;in mesaj\u0131 \u0130sa&#8217;n\u0131n kimli\u011fi ve eylemleridir. Hristiyanlar i&ccedil;in insanl\u0131\u011f\u0131n temel sorunu g&uuml;naht\u0131r. G&uuml;nahkar insan kutsal tanr\u0131 ile ili\u015fki kuramaz. G&uuml;nah insana &ouml;l&uuml;m getirir ve herkes bu &ouml;l&uuml;m&uuml; hak etmektedir. D&uuml;nyada ya\u015fam\u0131\u015f tek g&uuml;nahs\u0131z ki\u015fi olan \u0130sa ise insanlar\u0131n g&uuml;nahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flatan bir kurban olarak &ccedil;arm\u0131hta &ouml;lm&uuml;\u015ft&uuml;r. Tanr\u0131 bu kurban\u0131 kabul ederek, \u0130sa&#8217;y\u0131 &ouml;l&uuml;mden diriltmi\u015ftir. E\u011fer bir insan \u0130sa&#8217;n\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml; ve dirili\u015fine ve bu ger&ccedil;eklerin onun ya\u015fam\u0131ndaki etkilerine iman ederse (g&uuml;venirse) g&uuml;nahlar\u0131ndan ve sonu&ccedil;lar\u0131ndan kurtulacakt\u0131r. \u0130sa&#8217;n\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml; g&uuml;nahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flatan bir kurban (kefaret kurban\u0131) i\u015flevi g&ouml;rm&uuml;\u015ft&uuml;r. Bu nedenle Hristiyanlar kurban kesmez. D&ouml;rt&nbsp;kanonik \u0130ncil&#8217;de s\u0131k s\u0131k \u0130sa&#8217;n\u0131n&nbsp;Mesih&nbsp;oldu\u011fu belirtilir.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small; color: #000000;\"><strong>&nbsp; &nbsp;Yeni Ahit&#8217;in Hristiyanlar a&ccedil;\u0131s\u0131ndan anlam\u0131:<\/strong><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;Yeni Ahit ya da Yeni Anla\u015fma Hristiyanlar&nbsp;i&ccedil;in, \u0130ncil&#8217;den ba\u015fka, \u0130sa Mesih&#8217;in &ouml;lmeden &ouml;nce havarileriyle yedi\u011fi son yemekteki s&ouml;zlerinde yer alan, Tanr\u0131&#8217;n\u0131n \u0130nsanl\u0131k ile yapt\u0131\u011f\u0131 ruhsal antla\u015fmay\u0131 ifade eder.&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Hristiyan inan\u0131\u015f\u0131na g&ouml;re bu anla\u015fma,&nbsp;Eski Ahit&#8217;te ge&ccedil;en ve Tanr\u0131&#8217;n\u0131n Sina Da\u011f\u0131&#8217;nda \u0130srael ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fu antla\u015fman\u0131n yerini al\u0131r.<\/span><\/p>\n<h3><strong>\u0130sa kimdir?<\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fcarmiha-gerilmis-isa-hristiyanligin-baslica-semboludur.jpg\" alt=\"\" width=\"307\" height=\"469\" \/><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp; \u0130ncil&#8217;ler&nbsp;Celile&#8217;li bir marangoz, &ouml;\u011fretmen ve \u015fifa da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 olan \u0130sa&#8217;n\u0131n hayat\u0131n\u0131 &ouml;zetle anlat\u0131rlar.&nbsp;\u0130sa&nbsp;bir&nbsp;Yahudi&nbsp;olarak&nbsp;Roma \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nda, Hristiyan&nbsp;ve \u0130slami kaynaklara g&ouml;re bir &#8220;mucize eseri&#8221; Bakire Meryem&#8217;den, babas\u0131z d&uuml;nyaya geldi.<strong>&nbsp;<\/strong><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Yahudilerin y&uuml;zy\u0131llard\u0131r bekledi\u011fi&nbsp;Mesih&nbsp;oldu\u011funu ileri s&uuml;ren \u0130sa, dini &ouml;\u011fretilerini yayd\u0131 ve geni\u015f bir kitleyi pe\u015finden s&uuml;r&uuml;kledi. Baz\u0131 Yahudi din adamlar\u0131n\u0131n te\u015fviki ve Roma&#8217;n\u0131n&nbsp;Yahudiye&nbsp;eyaletinin valisi&nbsp;Pontius Pilatus&#8217;un emri ile&nbsp;Kud&uuml;s&#8217;te &ccedil;arm\u0131ha gerildi (MS 29-36).&nbsp;\u0130slamiyet&#8217;e g&ouml;re &ccedil;arm\u0131ha gerilen ki\u015fi \u0130sa de\u011fildir ve tanr\u0131 taraf\u0131ndan \u0130sa gibi g&ouml;sterilmi\u015ftir. Bununla birlikte az say\u0131da tarih&ccedil;i ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131&nbsp;\u0130ncil&#8217;ler ve Kuran&#8217;da bahsi ge&ccedil;en ve tarihi d&ouml;k&uuml;manlarda ismine rastlan\u0131lmayan \u0130sa&#8217;n\u0131n mitolojik bir karakter olabilece\u011fini d&uuml;\u015f&uuml;nmektedir.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp; &nbsp;Genel kabule g&ouml;re 4 kanonik \u0130ncil, I. y&uuml;zy\u0131lda yaz\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Hristiyan&nbsp;tarih&ccedil;ilerin ve&nbsp;Kitab-\u0131 Mukaddes&nbsp;konusunda ara\u015ft\u0131rma yapan teorisyenlerin bir&ccedil;o\u011fu, \u0130sa&#8217;n\u0131n&nbsp;Celileli&nbsp;bir &ouml;\u011fretmen ve marangoz oldu\u011fu; \u015fifa da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131; Yahya&nbsp;peygamber taraf\u0131ndan vaftiz&nbsp;edildi\u011fi; &#8220;halk\u0131 isyana te\u015fvik etmek&#8221; su&ccedil;uyla, Yahudi din adamlar\u0131n\u0131n te\u015fvi\u011fi ve&nbsp;Roma \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun&nbsp;Yahudiye&nbsp;eyaletinin valisi&nbsp;Pontius Pilatus&#8217;un da emriyle&nbsp;Kud&uuml;s&#8217;te &ccedil;arm\u0131ha gerildi\u011fi konusunda hemfikirdir.&nbsp;\u0130slam&#8217;da \u0130sa peygamberin tarihsel ki\u015fili\u011fi Hristiyanl\u0131k ile benzerlik g&ouml;sterse de &ccedil;arm\u0131ha gerilmekten mucizev&icirc; bir \u015fekilde kurtuldu\u011fu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lmektedir ve ilahla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 &ccedil;\u0131k\u0131lmaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen baz\u0131 tarih&ccedil;i ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u0130sa&#8217;n\u0131n ger&ccedil;ek bir \u015fahsiyet oldu\u011fu konusunda \u015f&uuml;phecidirler. Dini metinlerde,&nbsp;\u0130ncil&#8217;de ve&nbsp;Kur&#8217;an&#8217;da s\u0131k&ccedil;a bahsinin ge&ccedil;mesine ra\u011fmen tarihi belgelerde ismine rastlanmay\u0131\u015f\u0131n\u0131,&nbsp;mitolojik&nbsp;bir karakter olabilece\u011fine yorarlar. Yeni Ahit&#8217;teki \u0130sa ile ilgili bilgilerin Eski M\u0131s\u0131r tanr\u0131s\u0131&nbsp;Horus&nbsp;ile b&uuml;y&uuml;k benzerlik g&ouml;sterdi\u011fi iddia edilir.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;<img decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fhorus.jpg\" alt=\"\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Resim: <\/strong>Horus ve \u0130sa&nbsp;benzerli\u011fi&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Hristiyan inanc\u0131nda \u0130sa tanr\u0131n\u0131n o\u011flu ve bizzat tanr\u0131n\u0131n kendisidir. Baba (Tanr\u0131) ile insanlar aras\u0131nda arac\u0131, Beklenen&nbsp;mesih, kurtar\u0131c\u0131, rab, tanr\u0131 ile ayn\u0131 &#8220;&ouml;z&#8221; den olan, g&uuml;&ccedil;l&uuml; tanr\u0131, tek insan, d&uuml;nyan\u0131n tek kral\u0131,&nbsp;Kutsal &Uuml;&ccedil;l&uuml; Birlik&#8217;teki ki\u015filerden &#8220;o\u011ful&#8221;dur. Hristiyan kaynaklar\u0131 onu &#8220;\u0130sa Mesih&#8221; olarak anarlar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;\u0130sa&#8217;n\u0131n tanr\u0131sal ve insani &ouml;zellikleri farkl\u0131 mezheplerce farkl\u0131 yorumlan\u0131r. Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n&nbsp;Monofizit&nbsp;g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;ne g&ouml;re insani tabiat\u0131 ile tanr\u0131sal tabiat\u0131, Tanr\u0131sal &ouml;z&uuml; alt\u0131nda erimi\u015f ve ayr\u0131lmaz b&ouml;l&uuml;nmez tek bir tabiat meydana gelmi\u015ftir. &Ccedil;arm\u0131hta, \u0130sa&#8217;n\u0131n insani tabiat\u0131 gibi ilahi tabiat\u0131 da ac\u0131 &ccedil;ekmi\u015ftir. Meryem&nbsp;Theotokosdur, yani&nbsp;<em>Tanr\u0131 anas\u0131d\u0131r<\/em>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Diofizit&nbsp;g&ouml;r&uuml;\u015fe g&ouml;re ise insani ve tanr\u0131sal olmak &uuml;zere birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z iki tabiat\u0131 vard\u0131r. &Ccedil;arm\u0131ha gerildi\u011finde ilahi tabiat\u0131 bedeninden ayr\u0131lm\u0131\u015f, sadece insani tabiat ac\u0131 &ccedil;ekmi\u015ftir.&nbsp;Meryem, insan olan \u0130sa&#8217;n\u0131n annesidir dolay\u0131s\u0131yla da ona&nbsp;Theotokos&nbsp;yani&nbsp;<em>Tanr\u0131 anas\u0131<\/em>&nbsp;denemez.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Ortodoks,&nbsp;Katolik&nbsp;ve&nbsp;Protestanlara&nbsp;g&ouml;re \u0130nsani ve Tanr\u0131sal iki tabiat\u0131 olup bunlar asla birle\u015fmezler, kar\u0131\u015fmazlar ve ayr\u0131lmazlar. (<a href=\"\/post\/2011\/04\/11\/hristylkii\" target=\"_blank\">2. b&ouml;l&uuml;mde<\/a> mezhepsel farkl\u0131l\u0131klar detayl\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131lacakt\u0131r.)<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fisa+meryem.jpg\" alt=\"\" width=\"339\" height=\"432\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Resim: <\/span><\/strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Meryem ve \u0130sa bebek<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fRavenna+Aziz+%27Apollinare+Nuovo+Bazilikas%c4%b1%27ndaki+%c4%b0sa%27y%c4%b1+tasvir+eden+6.+yy.%27a+ait.jpg\" alt=\"\" width=\"304\" height=\"377\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Resim:<\/strong> Ravenna Aziz Apollinare Nuovo Bazilikas\u0131&#8217;nda, \u0130sa&#8217;y\u0131 tasvir eden 6. y&uuml;zy\u0131la ait bir mozaik.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<span style=\"font-family: verdana, geneva; color: #000000; font-size: small;\"><strong>\u0130sa&rsquo;n\u0131n s&ouml;zleri:<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Tanr\u0131 ruhtur, O&#8217;na tap\u0131nanlar da ruhta ve ger&ccedil;ekte tap\u0131nmal\u0131d\u0131rlar<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Hi&ccedil; kimsede, insan\u0131n, dostlar\u0131 u\u011fruna can\u0131n\u0131 vermesinden daha b&uuml;y&uuml;k bir sevgi yoktur.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">D&uuml;\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 sevin, size zulmedenler i&ccedil;in dua edin.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">E\u011fer yaln\u0131z sizi sevenleri severseniz fazladan ne yapm\u0131\u015f olursunuz?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">\u0130nsanlar\u0131n size nas\u0131l davranmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z, siz de onlara &ouml;yle davran\u0131n. Kutsal Yasa&#8217;n\u0131n ve peygamberlerin s&ouml;yledi\u011fi budur.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">G&ouml;ksel Baban\u0131z yetkin oldu\u011fu gibi, siz de yetkin olun.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Dar kap\u0131dan girin. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; ki\u015fiyi y\u0131k\u0131ma g&ouml;t&uuml;ren kap\u0131 geni\u015f ve yol enlidir. Bu kap\u0131dan girenler &ccedil;oktur.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Ne mutlu yasl\u0131 olanlara! Onlar teselli edilecekler.Ne mutlu yumu\u015fak huylu olanlara! Onlar yery&uuml;z&uuml;n&uuml; miras alacaklar. Ne mutlu do\u011frulu\u011fa ac\u0131k\u0131p susayanlara! Onlar doyurulacaklar.Ne mutlu merhametli olanlara! Onlar merhamet bulacaklar.Ne mutlu y&uuml;re\u011fi temiz olanlara! Onlar Tanr\u0131&#8217;y\u0131 g&ouml;recekler. Ne mutlu do\u011fruluk u\u011fruna zul&uuml;m g&ouml;renlere! G&ouml;klerin Egemenli\u011fi onlar\u0131nd\u0131r<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Yery&uuml;z&uuml;nde kendinize hazineler biriktirmeyin. Burada g&uuml;ve ve pas onlar\u0131 yiyip bitirir, h\u0131rs\u0131zlar da girip &ccedil;alarlar. Bunun yerine kendinize g&ouml;kte hazineler biriktirin. Orada ne g&uuml;ve ne pas onlar\u0131 yiyip bitirir, ne de h\u0131rs\u0131zlar girip &ccedil;alar.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Bedenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g&ouml;zd&uuml;r. G&ouml;z&uuml;n&uuml;z sa\u011flamsa, t&uuml;m bedeniniz ayd\u0131nl\u0131k olur.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">D&uuml;nyaya \u0131\u015f\u0131k geldi, ama insanlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yerine karanl\u0131\u011f\u0131 sevdiler. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler k&ouml;t&uuml;yd&uuml;.K&ouml;t&uuml;l&uuml;k yapan herkes \u0131\u015f\u0131ktan nefret eder ve i\u015fleri a&ccedil;\u0131\u011fa &ccedil;\u0131kmas\u0131n diye \u0131\u015f\u0131\u011fa gelmez.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Sen neden karde\u015finin g&ouml;z&uuml;ndeki &ccedil;&ouml;p&uuml; g&ouml;r&uuml;rs&uuml;n de kendi g&ouml;z&uuml;ndeki merte\u011fi fark etmezsin?<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Dileyin, size verilecek; aray\u0131n, bulacaks\u0131n\u0131z; kap\u0131y\u0131 &ccedil;al\u0131n, size a&ccedil;\u0131lacakt\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; her dileyen al\u0131r, arayan bulur, kap\u0131y\u0131 &ccedil;alana kap\u0131 a&ccedil;\u0131l\u0131r.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Bir kimse sudan ve Ruh&#8217;tan do\u011fmad\u0131k&ccedil;a Tanr\u0131&#8217;n\u0131n Egemenli\u011fine giremez.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">A\u011f\u0131zdan &ccedil;\u0131kan, y&uuml;rekten kaynaklan\u0131r. \u0130nsan\u0131 kirleten de budur. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; k&ouml;t&uuml; d&uuml;\u015f&uuml;nceler, cinayet, zina, cinsel ahlaks\u0131zl\u0131k, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, yalan tan\u0131kl\u0131k ve iftira hep y&uuml;rekten kaynaklan\u0131r.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Benim verece\u011fim sudan i&ccedil;en sonsuza dek susamaz. Benim verece\u011fim su, i&ccedil;ende sonsuz ya\u015fam i&ccedil;in f\u0131\u015fk\u0131ran bir su kayna\u011f\u0131 olacak<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">G&ouml;kten inen &ouml;yle bir ekmek var ki, ondan yiyen &ouml;lmeyecek. G&ouml;kten inmi\u015f olan diri ekmek ben&#8217;im. Bu ekmekten yiyen sonsuza dek ya\u015fayacak. D&uuml;nyan\u0131n ya\u015fam\u0131 u\u011fruna verece\u011fim ekmek de benim bedenimdir.Bedenim ger&ccedil;ek yiyecek, kan\u0131m ger&ccedil;ek i&ccedil;ecektir. Bedenimi yiyip kan\u0131m\u0131 i&ccedil;en bende ya\u015far, ben de onda.Ya\u015fayan Baba beni g&ouml;nderdi\u011fi ve ben Baba&#8217;n\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m gibi, bedenimi yiyen de benim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131mla ya\u015fayacak. \u0130\u015fte g&ouml;kten inmi\u015f olan ekmek budur. Atalar\u0131n\u0131z\u0131n yedikleri man gibi de\u011fildir. Atalar\u0131n\u0131z &ouml;ld&uuml;ler. Oysa bu ekme\u011fi yiyen sonsuza dek ya\u015far.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;\u0130sa&#8217;n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na dair birinci a\u011f\u0131zdan, yani onunla ayn\u0131 d&ouml;nemde ya\u015fam\u0131\u015f olan ve onun do\u011fumuna, &ccedil;arm\u0131ha gerili\u015fine ve \u0130ncil&#8217;de anlat\u0131lanlara tan\u0131k olup do\u011frulayan bir tarih&ccedil;i veya yaz\u0131lm\u0131\u015f bir kitap yoktur. Ayn\u0131 zamanda ya\u015fam\u0131\u015f olan Suetonius, Pliny the Younger, Joesphus ve Justus gibi tarih&ccedil;iler \u0130sa&#8217;dan ya hi&ccedil; s&ouml;z etmez, s&ouml;z edilen yerlerde de, \u0130sa peygamber olarak bakire Meryem&#8217;den mucizevi bir \u015fekilde d&uuml;nyaya gelip &ccedil;arm\u0131ha gerilen ve sonra yeniden dirilen, mucizeler ger&ccedil;ekle\u015ftiren biri olarak de\u011fil; mitolojik bir karakter, Yahudi bir &ouml;\u011fretmen, Ferisilerin inan&ccedil;lar\u0131n\u0131 pop&uuml;lerize eden bir gezgin ve hatta M\u0131s\u0131r, Pers, Hint dinlerindeki kutsal ki\u015filerin taklidi olarak s&ouml;z eder. \u0130ncil sonradan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i&ccedil;in bilinenler de bunlardan ibarettir. Zaten 18.-19. y&uuml;zy\u0131la kadar da \u0130sa&#8217;n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 sorgulanmam\u0131\u015ft\u0131r. Onunla ayn\u0131 d&ouml;nemde ya\u015fam\u0131\u015f olan ve \u0130ncil&#8217;de ad\u0131 ge&ccedil;en di\u011fer tarihi fig&uuml;rlerden (John Baptist, Kral Herod, Pontus Pilates..vb) bir&ccedil;ok d&ouml;nem tarih&ccedil;isi bahsediyorken, \u0130sa i&ccedil;in durum b&ouml;yle de\u011fildir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong><strong>&nbsp; &nbsp;\u0130sa&rsquo;\u0131n Yahudilerce beklenen o Mesih oldu\u011funu ilk kim dile getirmi\u015f?<\/strong><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;\u0130sa&rsquo;n\u0131n beklenen Mesih oldu\u011funu s&ouml;yleyen, onu tan\u0131yan ilk ki\u015filerden ve oniki havariden biri olan Simon&#8217;d\u0131r. Onun bu tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 &uuml;zerine \u0130sa&rsquo;da Simon&rsquo;a &ldquo;kaya&rdquo; anlam\u0131na gelen Petrus ad\u0131n\u0131 veriyor ve \u015f&ouml;yle diyor:<strong>&nbsp;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &ldquo;&#8230;ben Kilisemi bu kayan\u0131n &uuml;zerine kuraca\u011f\u0131m; ve &ouml;l&uuml;ler diyar\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131 onu yenmeyecektir. G&ouml;klerin krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n anahtarlar\u0131n\u0131 sana verece\u011fim.&rdquo; <\/span><\/em><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">(Matta 16:16-20)<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp; &nbsp; \u0130sa&rsquo;n\u0131n bu s&ouml;zlerinden yola &ccedil;\u0131kan Katolik kilisesi, \u0130sa&rsquo;y\u0131 ilk Papa olarak kabul etti. Ve i\u015fte ilk Kilisede Antakya&#8217;da bir kayaya oyulmu\u015f oldu. Say\u0131lar\u0131 gitgide artan Mesih inanl\u0131lar\u0131 aziz Barnabas&rsquo;\u0131n &ouml;nderli\u011finde bir y\u0131l boyunca orada toplant\u0131lar yapt\u0131lar ve bu ki\u015filer ilk kez orada &ldquo;Hristiyan&rdquo; diye adland\u0131r\u0131ld\u0131lar. S<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">onra Barnaba, Saul&#8217;u aramak i&ccedil;in Tarsus&#8217;a gitti. Onu bulunca da Antakya&#8217;ya getirdi. B&ouml;ylece Barnaba ve Saul b&uuml;t&uuml;n bir y\u0131l oradaki inanl\u0131lar toplulu\u011fuyla bir araya gelerek b&uuml;y&uuml;k bir kitleyi e\u011fittiler. &Ouml;\u011frencilere ilk kez Antakya&#8217;da Mesih&ccedil;iler ad\u0131 verildi. <em>(El&ccedil;ilerin i\u015fleri 11:25-26)<\/em><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp; &nbsp; Peki bu insanlar Yeru\u015falim&#8217;den Antakya&#8217;ya nas\u0131l gelmi\u015flerdi? Yani Mesih inanc\u0131 ilk olarak Ortado\u011fud&#8217;a ortaya &ccedil;\u0131kt\u0131 diyoruz ama Antakya ve &ccedil;evresi bahsetti\u011fimiz bu b&ouml;lgeden epeyce uzakta kalmaktayd\u0131, nas\u0131l olurdu da Mesih inanc\u0131 bu kadar k\u0131sa bir s&uuml;rede bu kadar geni\u015f bir alana yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131? Bunun cevab\u0131n\u0131 yine Yeni antla\u015fmada g&ouml;rmekteyiz. El&ccedil;ilerin \u0130\u015fleri kitab\u0131nda bahsedilen Pentikost g&uuml;n&uuml;n&uuml;, &nbsp;bu olaylar\u0131n cereyan etti\u011fi g&uuml;n olarak bilmemizde fayda vard\u0131r. Diasporaya da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olan Yahudiler (\u0130srail b&ouml;lgesi d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan) &nbsp;senede belirli aral\u0131klarla bir araya geliyorlar ve orada hep beraber tap\u0131n\u0131yorlard\u0131. \u0130\u015fte tam bu s\u0131rada Tanr\u0131n\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bir mucize arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla t&uuml;m d&uuml;nyadan gelmi\u015f olan Yahudiler m&uuml;jdeyi kendi dillerinde duyabilme f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulabilmi\u015fler ve bir&ccedil;o\u011fu da Mesih \u0130sa&rsquo;y\u0131 kurtar\u0131c\u0131lar\u0131 olarak kabul etmi\u015flerdi. \u015eimdi konumuz biraz daha a&ccedil;\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmaktad\u0131r.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fsumela-1.jpg\" alt=\"\" width=\"559\" height=\"316\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>Resim: <\/strong>S&uuml;mela Manast\u0131r\u0131<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;&nbsp; Bu yeni inan&ccedil; hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Yeru\u015falim&#8217;de s&uuml;rd&uuml;r&uuml;yordu ve \u0130sa Mesih&rsquo;in g&ouml;\u011fe al\u0131nmas\u0131ndan sonra el&ccedil;ilerin bir k\u0131sm\u0131 hala oradayd\u0131. Sonralar\u0131 Yeru\u015falimde yap\u0131lan bu toplant\u0131larda, Yahudi ad\u0131yla &ldquo;Saul&rdquo; diye bilinen ve sonradan havariler aras\u0131na al\u0131nan Pavlus da bulunmaktayd\u0131. \u0130sa Mesih&rsquo;in ortaya koymu\u015f oldu\u011fu ilkeler ve g&ouml;r&uuml;\u015fler Yahudili\u011fin yeni, de\u011fi\u015fik bir yorumundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi asl\u0131nda. \u0130sa Mesih de yeni bir inan&ccedil; getirdi\u011finden s&ouml;z etmiyordu zaten. \u0130sa Mesih Musa&rsquo;n\u0131n \u015feriat\u0131 &uuml;zerine yorumlarda bulunuyordu. O haliyle Hristiyanl\u0131k, yeni bir inan&ccedil; olmaktan &ccedil;ok, bir Yahudi mezhebi olarak kalacakt\u0131 belki de. \u0130\u015fte bu yeni inanc\u0131n &ouml;rg&uuml;tlenmesinde en aktif rol oynayan insanlardan biriside Pavlus oldu. O bu ama&ccedil;la uzun yolculuklara &ccedil;\u0131kt\u0131. Ba\u015fka &uuml;lkeleri de kapsayan bu gezileri s\u0131ras\u0131nda Anadolu&rsquo;yu &uuml;&ccedil; kez dola\u015ft\u0131.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>&nbsp; &nbsp;Sakrament<\/strong><\/span>, Hristiyanl\u0131k&#8217;ta tanr\u0131n\u0131n aktif olarak yer ald\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan kutsal ayinlere verilen add\u0131r. Hristiyanl\u0131k inanc\u0131na g&ouml;re sakrament tanr\u0131n\u0131n kutsamas\u0131n\u0131, merhametini, l&uuml;tfunu i\u015ftirak eden inananlara ula\u015ft\u0131ran veya g&ouml;r&uuml;nmeyen ger&ccedil;ekli\u011fi temsil eden g&ouml;r&uuml;nen sembold&uuml;r. Buna &ouml;rnek olarak vaftiz etme verilebilir. Vaftizde su&nbsp;Kutsal Ruh&#8217;un hediyesinin l&uuml;tfunu, g&uuml;nahlar\u0131n aff\u0131n\u0131 ve kilisenin bir &uuml;yesi olmay\u0131 temsil eder. Sakramente bir ba\u015fka bak\u0131\u015f ise&nbsp;Kutsay\u0131c\u0131 L&uuml;tuf&#8217;un onay\u0131n\u0131n fiziki bir i\u015fareti olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Katolik&nbsp;ve ortodoks&nbsp;Hristiyanlar&#8217;da&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">7, p<\/span><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">rotestanlarda&nbsp;2 sakrament inanc\u0131 vard\u0131r. Quakerlar, Salvation Army vb baz\u0131 kiliseler&nbsp;ise sakramente inanmaz. <a href=\"\/post\/2011\/04\/11\/hristylkii\" target=\"_blank\">2. b&ouml;l&uuml;mde<\/a> bunlar\u0131 daha kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ele alaca\u011f\u0131z.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp;<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2011%2f4%2fSacraments_Circle72dpi.jpg\" alt=\"\" width=\"437\" height=\"350\" \/><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;7 sakrament nelerdir?<\/span><\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Vaftiz: Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n kabul&uuml;n&uuml;n ikrar\u0131.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Evharistya&nbsp;(Kinonia &#8211; Kom&uuml;nyon): Ekmek ve \u015farap ayini.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Krizmasyon: El&ccedil;isel kilise gelene\u011fi, Kutsal Ruh ile g&uuml;&ccedil;lendirme.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">T&ouml;vbe ve G&uuml;nah \u0130tiraf\u0131: Ruhani ki\u015fiye, i\u015flenmi\u015f oldu\u011fu g&uuml;nah\u0131 itiraf etme, t&ouml;vbe etmek.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Ya\u011f s&uuml;rme: Hasta ya\u011f\u0131 ve &ouml;l&uuml;m halindekileri kutsama.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Ruhbanl\u0131k: Rahiplik, Tanr\u0131&#8217;ya ve kilise toplulu\u011funa hizmet etmek i&ccedil;in kendini adam\u0131\u015f ki\u015filer, ruhani g&ouml;revliler.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Evlilik: Evlilik antla\u015fmas\u0131<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><strong>&nbsp; *<\/strong>&nbsp;Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n tarih&ccedil;e ve mezheplerinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 2. b&ouml;l&uuml;me ge&ccedil;mek i&ccedil;in <a href=\"\/post\/2011\/04\/11\/hristylkii\">t\u0131klay\u0131n<\/a>.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp; &nbsp;&nbsp;<span style=\"font-size: small;\"><strong><span style=\"font-family: verdana, geneva;\">Yararlan\u0131lan kaynaklar:<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size: small;\">&Ccedil;e\u015fitli yabanc\u0131 teoloji ve tarih siteleri<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.hristiyan.net\/teolojitarihi.htm\">Teoloji Tarihi<\/a>&nbsp;(Rev. Turgay &Uuml;&ccedil;al)<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.hristiyan.net\/kilisetarihi.htm\">Kilise Tarihi<\/a>&nbsp;(Kent HINKSON)<br \/><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.hristiyan.net\/anadoludahristiyanlik.htm\">Anadolu&rsquo;da H\u0131ristiyanl\u0131k Tarihi<\/a>&nbsp;(CalvinistTurk)<br \/><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\"><a href=\"http:\/\/www.hristiyan.net\/kilisetarihindereformhareketi.htm\">Kilise Tarihinde Reform Hareketi<\/a><br \/><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\">Daniel Wickwire<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\">Osman C\u0130LACI<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\">Turan Dursun sitesi<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\">Ana Britanica<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\">Meydan Larousse<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: small;\">Wikipedia<em>&nbsp;<\/em><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>\u015eunlar da ilginizi &ccedil;ekebilir:<\/strong><\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"\/post\/2011\/07\/06\/Tanrinin-Tarihi-A-History-of-God-(belgesel)\" target=\"_blank\">Tanr\u0131&#8217;n\u0131n Tarihi<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2011\/10\/23\/History-of-the-Devil-Seytanin-Tarihi\">\u015eeytan\u0131n Tarihi<\/a><\/li>\n<li>The God Who Wasn&#8217;t There <em>(Orada Olmayan Tanr\u0131)<\/em>&#8211;&gt;izlemek i&ccedil;in <a href=\"http:\/\/tanrivarmi.blogspot.com.tr\/2010\/08\/god-who-wasnt-there-orada-olmayan-tanr.html\" target=\"_blank\">t\u0131klay\u0131n<\/a><\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2012\/01\/11\/Root-of-All-Evil-(Tum-Kotuluklerin-Kaynagi)-Richard-Dawkins\">Root of All Evil?<\/a> (Richard Dawkins)<\/li>\n<li><a href=\"\/post\/2011\/08\/16\/DiscoveringReligion_01_Hazir_Dunya\">Dini Ke\u015ffetmek<\/a>&nbsp;belgesel serisi<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp;Din ele\u015ftirisi yaparken, i&ccedil;inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumun M&uuml;sl&uuml;man a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle daha ziyade \u0130slam&#8217;\u0131 ele\u015ftirmek durumunda kal\u0131yoruz. Bu noktada sanki di\u011fer dinler &ccedil;ok masummu\u015f, tehlikeli de\u011filmi\u015f gibi bir intiba uyanabiliyor. &Ouml;rg&uuml;tl&uuml; dinlerin di\u011fer &uuml;yelerini ne kadar tan\u0131yoruz? Veya daha a&ccedil;\u0131k s&ouml;ylemek gerekirse, onlar\u0131n tehlikelerinin ne kadar fark\u0131nday\u0131z? Farkl\u0131 dinlerin sergiledi\u011fi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve ortakl\u0131klar\u0131 do\u011fru bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-34","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-din"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":436,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34\/revisions\/436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}