{"id":47,"date":"2026-08-21T11:59:24","date_gmt":"2026-08-21T11:59:24","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=47"},"modified":"2026-08-21T13:59:29","modified_gmt":"2026-08-21T13:59:29","slug":"darwin-irkci-ve-turk-dusmani-miydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=47","title":{"rendered":"Darwin, \u0131rk\u00e7\u0131 ve T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131 m\u0131yd\u0131?"},"content":{"rendered":"

   Yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar\u0131n evrim kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla kulland\u0131klar\u0131 argümanlardan birisi, Darwin’in \u0131rkç\u0131 ve Türk dü\u015fman\u0131 oldu\u011fudur. Bu iddia do\u011fru olsayd\u0131 bile bilimsel bir kuram olan evrimin geçerlili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan ne de\u011fi\u015firdi? Hiçbir \u015fey! Yaz\u0131n\u0131n en sonunda bu mant\u0131k hatas\u0131na k\u0131saca de\u011findim, ancak ilk olarak gelelim iddian\u0131n kendisine ve yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar\u0131n yalanlar\u0131n\u0131 te\u015fhir etmeye.<\/span><\/p>\n

   Evrim kar\u015f\u0131tlar\u0131 bu iddiaya referans olarak, Darwin’in W. Graham’e 3 Temmuz 1881 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 mektubu kullan\u0131r. Fakat söz konusu mektupta yer alan me\u015fhur paragraf\u0131n do\u011fru çevirisi ile yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar\u0131n bilinçli olarak yanl\u0131\u015f çevirdi\u011fi hali birbirinden oldukça farkl\u0131d\u0131r. Hepimizin bildi\u011fi gibi, insanlar\u0131n \u0130ngilizce bilmemelerinden bu \u015fekilde faydalanarak onlara yanl\u0131\u015f bilgi aktarmak ve kan\u0131tlar\u0131 çarp\u0131tmak, yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar\u0131n s\u0131k ba\u015fvurdu\u011fu bir yöntemdir.<\/span><\/p>\n

   Orijinali:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/span>   “The more civilized so-called Caucasian races have beaten the Turkish hollow in the struggle for existence. Looking to the world at no very distant date, what an endless number of the lower races will have been eliminated by the higher civilized races throughout the world.”<\/span><\/span> <\/p>\n

   Do\u011fru çevirisi:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/strong>   “Kafkas \u0131rklar\u0131 olarak bilinen daha uygar \u0131rklar, varolu\u015f mücadelesinde Türkler’i geride b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Dünyan\u0131n hiç de uzak olmayan bir gelece\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131mda, çok say\u0131da dü\u015fük seviyeli \u0131rk\u0131n daha yüksek ve uygar olanlar taraf\u0131ndan dünyan\u0131n her yerinde ortadan kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 görüyorum.”<\/span><\/span><\/span> <\/p>\n

   Bir de yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar\u0131n çevirisine bakal\u0131m: <\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/strong>   “Avrupa \u0131rklar\u0131 olarak bilinen medeni \u0131rklar, ya\u015fam mücadelesinde Türk barbarl\u0131\u011f\u0131na<\/em> kar\u015f\u0131 galip gelmi\u015flerdir. Dünyan\u0131n çok uzak olmayan bir gelece\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131mda, bu tür a\u015fa\u011f\u0131 \u0131rklar\u0131n<\/em> ço\u011funun medenile\u015fmi\u015f yüksek \u0131rklar<\/em> taraf\u0131ndan yok edilece\u011fini görüyorum.” <\/span><\/span> <\/span>(hatta “…yok edilmelidir”<\/em> diye çevrildi\u011fini de gördüm.)<\/span> <\/p>\n

   Görüldü\u011fü gibi, \u0130ngilizce metinde ne Türkler’in “barbar” oldu\u011fundan ne de “a\u015fa\u011f\u0131 \u0131rklar\u0131n yok edilmesi gerekti\u011finden” bahsedilmektedir. Darwin sadece “di\u011ferlerinden daha geli\u015fmi\u015f \u0131rklar (daha uygar toplumlar)” ifadesini kullanm\u0131\u015f ve gayet de tutarl\u0131 bir tespitte bulunmu\u015ftur. \u0130nsanl\u0131k tarihinde az geli\u015fmi\u015f toplumlar gerçekten de daha geli\u015fmi\u015f toplumlar taraf\u0131ndan sömürülmü\u015f ve farkl\u0131 biçimlerde sömürülmeye devam etmektedir. Bu \u015fekilde ortadan kald\u0131r\u0131lan veya kald\u0131r\u0131lmaya çal\u0131\u015f\u0131lan toplumlar gerçekten de olmu\u015ftur; bunun güncel örnekleri de fazlas\u0131yla mevcuttur. Bu gerçe\u011fe parmak basmak, bir insan\u0131 “\u0131rkç\u0131” yapmaz.<\/span> <\/p>\n

   Evrim kar\u015f\u0131tlar\u0131, söz konusu yanl\u0131\u015f çeviriyi öne sürerek bu çarp\u0131tmay\u0131 daha da ileri götürür; sanki Darwin bu söylediklerinin gerçekle\u015fmi\u015f olmas\u0131ndan memnunmu\u015f, \u0131rklar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 veya yüksek diye ay\u0131r\u0131p a\u015fa\u011f\u0131 \u0131rklar\u0131n yok edilmesini istiyormu\u015f<\/em> gibi sunarlar. Çevirinin aç\u0131kça yanl\u0131\u015f olmas\u0131 bir yana, Darwin’in eserlerine ve ifade tarz\u0131na biraz da olsa a\u015fina olan bir ki\u015fi, bu tür kelimelerin zaten onun tarz\u0131na da uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen anlayacakt\u0131r. O, kendisine en a\u011f\u0131r hakaretleri edip onu ölümle tehdit edenlere bile bu \u015fekilde hitap etmemi\u015ftir. Kulland\u0131\u011f\u0131 en a\u011f\u0131r kelimeler, köle olarak kullan\u0131lan yerli halklara i\u015fkence eden (özellikle de \u0130spanyol ve Portekizli) köle sahipleri ve tüccarlar\u0131na yöneliktir.<\/span> <\/p>\n

   Yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar yine buna benzer çarp\u0131tmalar yoluyla (örne\u011fin, Darwin’in Afrika ve Avustralya yerlilerine “yabaniler, vah\u015filer, barbarlar” diye hitap etti\u011fini öne sürerek<\/em>) \u0131rkç\u0131l\u0131k suçlamalar\u0131nda da bulunurlar. Oysa Darwin \u0131rkç\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, kölecilikle mücadeleyi nesiller boyu sürdüren bir aileden gelmekteydi ve kendisi de ate\u015fli bir kölelik kar\u015f\u0131t\u0131yd\u0131<\/strong> (bkz: Darwin 1913, özellikle 21. bölüm).<\/em> Irkç\u0131l\u0131\u011f\u0131n beslendi\u011fi ortam\u0131 yaratan temel etmen, kölecilikti. Misyoner din adamlar\u0131 ise çekilen ac\u0131lar\u0131n perde arkas\u0131ndaki ortaklar\u0131yd\u0131. Hattâ Darwin, Beagle gemisiyle ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yolculuk s\u0131ras\u0131nda k\u0131z karde\u015fi Catherine Darwin’e yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta (1833) \u015föyle demi\u015ftir:<\/span> <\/p>\n

   “\u0130ngiltere köleli\u011fi tamamen kald\u0131ran ilk Avrupa ulusu olsa, bu onun için ne kadar övünülecek bir \u015fey olur! \u0130ngiltere’den ayr\u0131lmadan önce, köleli\u011fin oldu\u011fu ülkelerde ya\u015fad\u0131ktan sonra tüm dü\u015füncelerimin de\u011fi\u015fece\u011fi bana söylenmi\u015ft; \u015fu anda fark\u0131nda oldu\u011fum tek de\u011fi\u015fiklik, zenci karakteri hakk\u0131nda bende çok yüksek bir takdirin olu\u015ftu\u011fudur. Böyle ne\u015feli, içten, dürüst ifadeli ve böylesine sa\u011fl\u0131kl\u0131, kasl\u0131 bedenlere sahip bir zenci görüp ona kar\u015f\u0131 sevecenlik duymamak olanaks\u0131zd\u0131r…” (Henrika Kuklick, New History of Anthropology<\/a>,<\/em> Blackwell, 2007, s.227. Ayr\u0131ca bkz. Darwin Correspondence Project<\/a>, <\/em>“206. Mektup,” 27.03.2018.)<\/span><\/p>\n

   Üstelik Darwin bunlar\u0131, evrim kar\u015f\u0131t\u0131 (yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131) bilim insanlar\u0131n\u0131n zenciler ile beyazlar\u0131n farkl\u0131 \u0131rklar oldu\u011funu ve Tanr\u0131 taraf\u0131ndan farkl\u0131 zamanlarda yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131<\/em> iddia ettikleri bir dönemde söylemi\u015ftir. Darwin’in zaman\u0131nda \u0130ngiliz halk\u0131n\u0131n ço\u011funlu\u011fu, zencileri a\u015fa\u011f\u0131 bir \u0131rk olarak görmekteydi. Bu ça\u011fda ya\u015fam\u0131\u015f bir insan olarak Darwin, zaman\u0131na göre oldukça liberal görü\u015flere sahipti. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 dönemde dini ak\u0131mlardan da beslenen bu \u0131rkç\u0131 görü\u015fler göz önüne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, kendisine yap\u0131lan “\u0131rkç\u0131l\u0131k” suçlamalar\u0131n\u0131n ne kadar yersiz ve haks\u0131z oldu\u011funu daha da net bir \u015fekilde kavrayabiliriz. Yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar bir zamanlar kendi savunduklar\u0131 çarp\u0131k fikirleri, bunlar\u0131n her zaman kar\u015f\u0131s\u0131nda durmu\u015f olan Darwin’e mâl etmeye çal\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu gerçekten de içler ac\u0131s\u0131 bir karalama kampanyas\u0131d\u0131r.<\/span> <\/p>\n

   Irkç\u0131l\u0131k iddialar\u0131nda kullan\u0131lan bir di\u011fer argüman, Darwin’in “Do\u011fal Seçilim Yoluyla Türlerin Kökeni ya da Ya\u015fam Mücadelesinde Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 Irklar\u0131n Korunumu Üzerine<\/em>” isimli kitab\u0131nda yer alan “ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 \u0131rklar\u0131n korunumu”<\/em> ifadesidir. Buradaki “\u0131rk”<\/strong> kavram\u0131 insan \u0131rklar\u0131n\u0131 de\u011fil, canl\u0131 türlerini ve çe\u015fitlili\u011fi ifade eder; do\u011fada ortaya ç\u0131kan çe\u015fitlili\u011fin baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fartlara ba\u011fl\u0131 olarak daha ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde sürdürüldü\u011füne ili\u015fkin bilimsel gerçe\u011fin alt\u0131n\u0131 çizer. Hattâ bu kitab\u0131nda insan\u0131n evrimine dair yok denecek kadar az bilgi vard\u0131r; esas olarak hayvan türleri ele al\u0131n\u0131r. Dahas\u0131 Darwin, gerçek bir takson basama\u011f\u0131 olmayan “\u0131rk” kelimesinin bu \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131na da kar\u015f\u0131d\u0131r; bu nedenle kendi yaz\u0131lar\u0131nda ço\u011fu zaman “sözde-\u0131rklar”<\/strong> demeyi tercih eder.<\/span><\/p>\n

   Darwin yukar\u0131da da de\u011finildi\u011fi üzere sadece kölelik kar\u015f\u0131t\u0131 de\u011fil, dini ak\u0131mlar\u0131n güdümünde do\u011fan ve Tanr\u0131’n\u0131n zencileri beyazlardan farkl\u0131 zamanlarda yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131 ak\u0131mlar\u0131n da kar\u015f\u0131s\u0131nda durmu\u015f, bu ak\u0131mlar\u0131n kayna\u011f\u0131 olan poligenizm<\/strong>‘e<\/span> \u015fiddetle kar\u015f\u0131 ç\u0131km\u0131\u015f; onun aksi olan monogenizmi <\/strong><\/span>savunmu\u015ftur. Darwin’in destekledi\u011fi monogenizm ak\u0131m\u0131, o dönemde antropologlar\u0131n yayg\u0131n kan\u0131s\u0131n\u0131n tam z\u0131tt\u0131yd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla evrim kar\u015f\u0131t\u0131 kaynaklarda bunun tam aksinin iddia ediliyor olmas\u0131 büyük bir çarp\u0131tma ve her \u015feyden öte, bu önemli ve cesur bilim insan\u0131na yap\u0131lan büyük bir haks\u0131zl\u0131kt\u0131r. Darwin’e \u0131rkç\u0131 demek düpedüz yalan söylemektir.<\/span><\/p>\n

* Poligenizm: Farkl\u0131 insan \u0131rklar\u0131n\u0131n farkl\u0131 kökenlere sahip olduklar\u0131n\u0131 savunan görü\u015f.<\/span><\/p>\n

* Monogenizm: Bütün insanlar\u0131n ayn\u0131 türe ait olduklar\u0131 ve \u0131rklar\u0131n da, bu türün çe\u015fitli varyantlar\u0131 \u015feklinde ortak bir kökenden türemi\u015f olduklar\u0131n\u0131 savunan görü\u015f; ki Darwin’in görü\u015fü de bu yöndedir.<\/span> <\/p>\n

Darwin gerçekten de \u0131rkç\u0131 ve Türk dü\u015fman\u0131 olmu\u015f olsayd\u0131 ne de\u011fi\u015firdi? <\/h3>\n

   Bu da apayr\u0131 bir konudur. Gördü\u011fümüz gibi gerçekler böyle de\u011fil; ama yarat\u0131l\u0131\u015fç\u0131lar\u0131n iddialar\u0131 do\u011fru olsayd\u0131 bile bu durum, evrim teorisini ve ona dair bilimsel kan\u0131tlar\u0131n geçerlili\u011fini zerre kadar etkilemezdi. Darwin’in veya ki\u015filerin \u015fahsi fikirlerinin, evrimle veya bilimsel gerçeklerle ilgisi yoktur. Bu aç\u0131kça, adam karalama (ad hominem) argüman\u0131<\/em> kullan\u0131larak yap\u0131lan klasik bir mant\u0131k hatas\u0131d\u0131r.<\/span> <\/p>\n

   Kald\u0131 ki, basit bir ak\u0131lc\u0131 ç\u0131kar\u0131m bile evrim teorisine yüklenmi\u015f olan bu yersiz iddiay\u0131 geçersiz k\u0131lmaya yeter. Evrim teorisi, insan \u0131rklar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 <\/em>veya yukar\u0131<\/em> \u015feklinde ay\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi; sadece insanlar\u0131n de\u011fil, bütün canl\u0131lar\u0131n ortak atadan türedi\u011fini söyleyerek onlar\u0131 birbiriyle akraba yapan, do\u011faya ve canl\u0131lara olan bak\u0131\u015f aç\u0131m\u0131z\u0131 tamamen de\u011fi\u015ftiren ve hepsini ortak geçmi\u015fimizin birer parças\u0131 k\u0131lan kapsay\u0131c\u0131 bir bak\u0131\u015f aç\u0131s\u0131 sunar. Ve yine ayn\u0131 \u015fekilde, bu böyle olmasayd\u0131 da, bilimsel gerçekler \u015fahsi fikirlerden zerre kadar etkilenmeyece\u011fi için, konuyla ilgisiz bir argüman olurdu. Hiçbir canl\u0131 di\u011ferinden daha a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k veya üstün de\u011fildir, her canl\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortama en iyi \u015fekilde uyum sa\u011flamaya çal\u0131\u015f\u0131r. Bunu ba\u015faramayanlar\u0131n nesli tükense bile, bunlara a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k canl\u0131lar<\/em> demeyiz (en az\u0131ndan evrimi anlayan bir ki\u015fi bunu demez). Örne\u011fin, dinozorlar kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131 yakla\u015f\u0131k 135 milyon y\u0131l boyunca gayet ba\u015far\u0131l\u0131 bir hayvan grubuyken, \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle dezavantajl\u0131 konuma dü\u015fmü\u015flerdir.<\/span> <\/p>\n

\"\"  <\/p>\n

   Öne sürülen iddialar\u0131 ara\u015ft\u0131rmadan kabul eden ki\u015filer, bu tür basit ve bilinçli çarp\u0131tmalardan kaynaklanan evrim kar\u015f\u0131t\u0131 propagandalara kolayl\u0131kla kanmaya devam edecektir. Lütfen önce ara\u015ft\u0131r\u0131n, sorgulay\u0131n; ve fikirlerinizi provakasyonlara de\u011fil, gerçeklere dayand\u0131r\u0131n. Darwin’in kitaplar\u0131n\u0131, mektuplar\u0131n\u0131, ki\u015fisel notlar\u0131n\u0131 okuyan birisi zaten bu iddialar\u0131n ne kadar komik ve yersiz oldu\u011funu anlayacakt\u0131r.<\/span> <\/p>\n

 <\/p>\n

      \u015eu yaz\u0131lar da ilginizi çekebilir:<\/strong><\/span><\/p>\n