{"id":75,"date":"2026-08-21T12:01:07","date_gmt":"2026-08-21T12:01:07","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=75"},"modified":"2026-08-21T14:04:09","modified_gmt":"2026-08-21T14:04:09","slug":"dini-kesfetmek-21-bolum-hesap-verme-sorumlulugu-ve-ozgur-iradenin-yok-olusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=75","title":{"rendered":"Dini Ke\u015ffetmek 21. B\u00f6l\u00fcm &#8211; Hesap verme sorumlulu\u011fu ve \u00d6zg\u00fcr \u0130rade\u2019nin yok olu\u015fu"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/player.vimeo.com\/video\/145844895?title=0&amp;amp;byline=0\" width=\"640\" height=\"360\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;&Ouml;zg&uuml;r irade kavram\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rken 1978&#8217;de Nobel Edebiyat &Ouml;d&uuml;l&uuml;&#8217;n&uuml; kazanm\u0131\u015f olan Isaac Bashevis Singer&#8217;in kendisine sorulan &#8220;<em>&Ouml;zg&uuml;r iradeye inan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/em>&#8221; sorusuna verdi\u011fi yan\u0131t akla geliyor:<em> &#8220;Elbette inan\u0131yorum. Ba\u015fka se&ccedil;ene\u011fim yok.&#8221;<\/em><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Tanr\u0131&rsquo;ya sonunda hesap verilece\u011fi inanc\u0131na dayanan <strong>hesap verme sorumlulu\u011fu<\/strong>, tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin temel ta\u015flar\u0131ndan birisidir. Fakat herkesin, Tanr\u0131&#8217;y\u0131 ve belli dini doktrinleri kabul etmesine dayanan bir yarg\u0131lama s&uuml;recinin sonunda &ouml;d&uuml;llendirilece\u011fi veya cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 inanc\u0131 (cennet-cehennem), teizmde &ccedil;ok ciddi bir sorunu da beraberinde getirir: <strong>&Ouml;zg&uuml;r iradenin yok olmas\u0131.<\/strong> Teistlerin anlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle &ouml;zg&uuml;r iradenin ger&ccedil;ekten &#8220;&ouml;zg&uuml;r&#8221; olabilmesi i&ccedil;in, Tanr\u0131&#8217;ya inanma veya onu inkar etme karar\u0131m\u0131z\u0131n ebedi bir &ouml;d&uuml;l&uuml; veya cezas\u0131 bulunmamal\u0131d\u0131r. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; samimi ve ger&ccedil;ek bir inan&ccedil;, zorlamayla olamaz. Tanr\u0131&#8217;n\u0131n hesap verme sorumlulu\u011fu sistemi temelden hatal\u0131d\u0131r &ccedil;&uuml;nk&uuml; &ouml;zg&uuml;r irade kavram\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r ve samimi bir inanc\u0131 imkans\u0131z hale getirir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Bu videoda &Ouml;zg&uuml;r \u0130rade kavram\u0131, teistlerin anlad\u0131\u011f\u0131 anlamda, yani insano\u011flunun kendi kararlar\u0131n\u0131 verme yetene\u011fine ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da Tanr\u0131&#8217;n\u0131n yasalar\u0131n\u0131 kabul veya reddetme &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml;ne sahip olduklar\u0131n\u0131 &ouml;ng&ouml;ren anlamda kullan\u0131lacakt\u0131r. Mevcut dinlerin inananlar\u0131, cennete giri\u015f hakk\u0131n\u0131n sadece yap\u0131lan iyiliklerle elde edilemeyece\u011fini iddia eder. Onlar\u0131n inanc\u0131na g&ouml;re ateistler ve di\u011fer inan&ccedil;s\u0131z ki\u015filer, gayet ahlakl\u0131 ya\u015famlar s&uuml;rseler, fakirlere yard\u0131m etseler, zamanlar\u0131n\u0131 g&ouml;n&uuml;ll&uuml; hay\u0131r i\u015flerine adasalar ve benzeri &ldquo;iyi&rdquo; eylemlerde bulunsalar bile, Tanr\u0131 onlar\u0131 yine de <strong>&#8220;inan&ccedil;s\u0131z olu\u015flar\u0131&#8221;<\/strong> ile yarg\u0131layacak ve cezaland\u0131racakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2012%2f9%2f%c3%b6zg%c3%bcr+irade.png\" alt=\"\" width=\"403\" height=\"237\" \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Di\u011fer yandan modern, felsefi ve bilimsel bir bak\u0131\u015f a&ccedil;\u0131s\u0131yla &ouml;zg&uuml;r irade kavram\u0131, asl\u0131nda bundan&nbsp; &ccedil;ok daha karma\u015f\u0131k bir \u015feydir ve apayr\u0131 bir inceleme gerektirir. Ger&ccedil;ek hayatta &Ouml;zg&uuml;r \u0130rade, tamam\u0131yla &#8220;&ouml;zg&uuml;r&#8221; de\u011fildir. Videoda buna dair <strong>Sam Harris<\/strong>&rsquo;in &#8220;<strong>The Moral Landscape<\/strong>&#8221; isimli kitab\u0131ndan ufak bir al\u0131nt\u0131 da bulunuyor ve \u015f&ouml;yle diyor:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000080; font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">&ldquo;B&uuml;t&uuml;n davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n k&ouml;keni, bilin&ccedil;li bir bilgiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z biyolojik olaylara dayand\u0131r\u0131labilir. Bunun her zaman &Ouml;zg&uuml;r \u0130rade olarak &ouml;ne s&uuml;r&uuml;lmesi bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r. &Ouml;rne\u011fin, bu konuda yapt\u0131\u011f\u0131 &uuml;nl&uuml; deneyiyle tan\u0131nan fizyolog Benjamin Libet, beynin motor b&ouml;lgelerinde meydana gelen faaliyetlerin, ki\u015finin hareket etmeye karar verdi\u011fini farketmesinden 300 milisaniye &ouml;nce belirlenebildi\u011fini g&ouml;stermi\u015ftir (1983). Daha&nbsp;g&uuml;ncel bir <a style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\" href=\"http:\/\/www.wired.com\/science\/discoveries\/news\/2008\/04\/mind_decision\" target=\"_blank\">&ccedil;al\u0131\u015fmada<\/a> (2008), bir di\u011fer laboratuvar fMRI (fonksiyonel manyetik rezonans g&ouml;r&uuml;nt&uuml;leme) verilerini kullanarak baz\u0131 &lsquo;bilin&ccedil;li&rsquo; kararlar\u0131n, fark\u0131ndal\u0131k a\u015famas\u0131na gelmelerinden 10 saniye &ouml;nce, yani Libet&#8217;in &ouml;l&ccedil;t&uuml;\u011f&uuml; haz\u0131rlay\u0131c\u0131 motor faaliyetlerinden de &ouml;nce belirlenebildi\u011fini g&ouml;stermi\u015ftir. Ger&ccedil;ek, ka&ccedil;\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde a&ccedil;\u0131kt\u0131r: Deneyimlerimin &ouml;znesi olarak &#8220;ben&#8221;, bir d&uuml;\u015f&uuml;nce veya niyet ortaya &ccedil;\u0131kmadan &ouml;nce ne d&uuml;\u015f&uuml;nece\u011fimi veya ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 bilemem. D&uuml;\u015f&uuml;nce ve niyetler de, o anda benim bilincinde olmad\u0131\u011f\u0131m fiziksel olaylar veya zihinsel de\u011fi\u015fimlerden kaynaklan\u0131r. &#8220;&Ouml;zg&uuml;r irade&#8221; kavram\u0131, bilin&ccedil;te ortaya &ccedil;\u0131kmakta olan d&uuml;\u015f&uuml;ncelerin i&ccedil;eri\u011fiyle &ouml;zde\u015fle\u015firken hissettiklerimizi tan\u0131mlar. &Ouml;zg&uuml;r irade meselesi, felsefe seminerlerinde hi&ccedil; de ilgin&ccedil; bir konu de\u011fildir. &Ouml;zg&uuml;r iradeye inanmak, hem dini anlamdaki &lsquo;g&uuml;nah&rsquo; kavram\u0131n\u0131 hem de &lsquo;cezaland\u0131r\u0131c\u0131 adalet&rsquo; fikrine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kalmam\u0131z\u0131 garantiler.&rdquo;<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>T&Uuml;M B&Ouml;L&Uuml;MLER:<\/h3>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">1. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;&nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/08\/16\/DiscoveringReligion_01_Hazir_Dunya\">Haz\u0131r D&uuml;nya<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">5. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;&nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/08\/24\/Dini_Kesfetmek_5_Bolum-Bilimin_Semantigi\">Bilimin Semanti\u011fi<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">6. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;&nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/08\/28\/Dini_Kesfetmek_6_Bolum_Evrim_Teorisi\">Evrim Teorisi<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">7. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;&nbsp;<a href=\"\/post\/2012\/05\/03\/dini-kesfetmek-7-bolum-gecis-turleri\"><strong>Ge&ccedil;i\u015f T&uuml;rleri<\/strong><\/a><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">8. B&ouml;l&uuml;m&nbsp;<strong>&nbsp;&nbsp;<a href=\"\/post\/2012\/05\/03\/dini-kesfetmek-8-bolum-archaeopteryx\">Archaeopteryx<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">9. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;&nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/09\/20\/Dini_Kesfetmek_9_Bolum_Korelmis_Organlar\">K&ouml;relmi\u015f Organlar<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">10. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/10\/06\/Dini_Kesfetmek_10_Bolum_Neandertal\">Neandertal<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">11. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/10\/15\/Dini_Kesfetmek_11_Bolum_Insan%C4%B1n_Kokeni\">\u0130nsan\u0131n K&ouml;keni<\/a>&nbsp;<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">12. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/11\/20\/Dini_Kesfetmek_12_bolum_insanin_ortaya_cikisi\">\u0130nsan\u0131n Ortaya &Ccedil;\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">13. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/11\/30\/Dini_Kesfetmek_13_Bolum_Evrimin_Ongoru_Gucu\">Evrim&#8217;in &Ouml;ng&ouml;r&uuml; G&uuml;c&uuml;<\/a>&nbsp;<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">14. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2011\/12\/04\/Dini_Kesfetmek_14_Bolum_Mikroevrim_ve_Makroevrim\">Mikroevrim ve Makroevrim<\/a>&nbsp;<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">15. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;<a href=\"\/post\/2012\/01\/08\/Dini_Kesfetmek_15_Bolum_Gecmiste_Bilimin_Baskilanisi\"><strong>Ge&ccedil;mi\u015fte Bilimin Bask\u0131lan\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/a>&nbsp;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">21. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;<strong><a href=\"\/post\/2012\/04\/29\/Dini_Kesfetmek_21_Bolum_Hesap_verme_ozgur_iradenin_yokolusu\">Hesap verme sorumlulu\u011fu ve &ouml;zg&uuml;r iradenin yok olu\u015fu<\/a>&nbsp;<\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">22. B&ouml;l&uuml;m &nbsp;Mutlak Ahlak ve Ahlakl\u0131 Olma Motivasyonu<strong>&nbsp;<\/strong><strong><a href=\"\/post\/2012\/09\/22\/Dini_Kesfetmek_22_Bolum_Mutlak_Ahlak_12.aspx\">1. b&ouml;l&uuml;m<\/a><\/strong>&nbsp;\/<strong>&nbsp;<a href=\"\/post\/2013\/02\/06\/Dini_Kesfetmek_22_Bolum_Mutlak_Ahlak_22.aspx\">2. b&ouml;l&uuml;m<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><strong>&nbsp; &nbsp;* Not:&nbsp;<\/strong>Baz\u0131 b&ouml;l&uuml;mlerin eksik oldu\u011funu g&ouml;receksiniz. Onlar\u0131n &ccedil;evirisini yapmad\u0131m &ccedil;&uuml;nk&uuml; bunlar bizleri &ccedil;ok ilgilendirmeyen, daha &ccedil;ok ABD ve Hristiyanl\u0131k &ccedil;er&ccedil;evesinde yap\u0131lan ele\u015ftirileri i&ccedil;eriyor.<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp;&Ouml;zg&uuml;r irade kavram\u0131n\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rken 1978&#8217;de Nobel Edebiyat &Ouml;d&uuml;l&uuml;&#8217;n&uuml; kazanm\u0131\u015f olan Isaac Bashevis Singer&#8217;in kendisine sorulan &#8220;&Ouml;zg&uuml;r iradeye inan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?&#8221; sorusuna verdi\u011fi yan\u0131t akla geliyor: &#8220;Elbette inan\u0131yorum. Ba\u015fka se&ccedil;ene\u011fim yok.&#8221;&nbsp; &nbsp; &nbsp;Tanr\u0131&rsquo;ya sonunda hesap verilece\u011fi inanc\u0131na dayanan hesap verme sorumlulu\u011fu, tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin temel ta\u015flar\u0131ndan birisidir. Fakat herkesin, Tanr\u0131&#8217;y\u0131 ve belli dini doktrinleri kabul [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4],"tags":[],"class_list":["post-75","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-belgesel-video-cevirilerim","category-din"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":421,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75\/revisions\/421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}