{"id":82,"date":"2026-08-21T12:01:07","date_gmt":"2026-08-21T12:01:07","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=82"},"modified":"2026-08-21T13:33:41","modified_gmt":"2026-08-21T13:33:41","slug":"aaasin-akilli-tasarima-iliskin-karari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=82","title":{"rendered":"AAAS&#8217;in Ak\u0131ll\u0131 Tasar\u0131m&#8217;a ili\u015fkin karar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp; Evrim teorisi bilim d&uuml;nyas\u0131nda kabul g&ouml;rm&uuml;yor muymu\u015f? Kim demi\u015f bilim insanlar\u0131 evrimi reddediyor diye? &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bilim insanlar\u0131 bunun tam aksini s&ouml;yl&uuml;yor!<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2012%2f5%2fAAAS_logo-prv.jpg\" alt=\"\" width=\"397\" height=\"119\" \/><\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; color: #000000; font-family: verdana, geneva;\"><em><strong>&nbsp; &nbsp;<a href=\"http:\/\/www.aaas.org\/\" target=\"_blank\">AAAS<\/a> <\/strong>(American Association for the Advancement of Science<a href=\"http:\/\/www.aaas.org\/\" target=\"_blank\">)<\/a><\/em>,&nbsp;yani <em>Amerikan Bilimin \u0130lerlemesi Birli\u011fi (AB\u0130B)<\/em>, kar amac\u0131 g&uuml;tmeyen uluslararas\u0131 bir kurulu\u015ftur. 2008 y\u0131l\u0131 say\u0131m\u0131na g&ouml;re 126.995 bireysel ve kurumsal &uuml;yesiyle d&uuml;nyan\u0131n en b&uuml;y&uuml;k bilimsel toplulu\u011fudur. Ayn\u0131 zamanda &uuml;nl&uuml; bilim dergisi <em><a href=\"http:\/\/www.sciencemag.org\/\">Science<\/a><\/em>&#8216;\u0131n da yay\u0131nc\u0131 kurulu\u015fudur. Birli\u011fin temel ama&ccedil;lar\u0131, bilim insanlar\u0131 aras\u0131nda yard\u0131mla\u015fmay\u0131 ve bilimsel sorumlulu\u011fu te\u015fvik etmek, bilimsel &ouml;zg&uuml;rl&uuml;\u011f&uuml; savunmak, bilim e\u011fitiminin ve insanl\u0131\u011f\u0131n iyili\u011fi ad\u0131na bilimsel ger&ccedil;eklerin herkese ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<strong><br \/><\/strong><\/span><\/p>\n<h3>Ak\u0131ll\u0131 Tasar\u0131m &#8220;teorisi&#8221;ne \u0130li\u015fkin AAAS Y&ouml;netim Kurulu Karar Metni<\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000; font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><span style=\"font-family: georgia, palatino;\">&nbsp; &nbsp;Biyolojik evrime ili\u015fkin &ccedil;a\u011fda\u015f teori, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n en sa\u011flam &uuml;r&uuml;nlerinden birisidir. Biyolojinin bir&ccedil;ok alan\u0131ndaki &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n temelini olu\u015fturmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda bilim e\u011fitiminin de asli bir unsurudur. &Ouml;\u011frencilerimizin, g&uuml;n&uuml;m&uuml;z&uuml;n teknolojik d&uuml;nyas\u0131nda bilgili ve sorumlu birer birey olmalar\u0131n\u0131 istiyorsak; onlara, mevcut bilimsel &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131n temelinde yatan teorileri ve deneysel kan\u0131tlar\u0131 &ouml;\u011fretmemiz gerekir.<\/span><br \/><span style=\"font-family: georgia, palatino;\">&nbsp; &nbsp;Ak\u0131ll\u0131 Tasar\u0131m-A.T. (Intelligent Design-I.D.) isimli s&ouml;zde &#8220;teorinin&#8221; savunucular\u0131 y\u0131llard\u0131r, bilim d&uuml;nyas\u0131nda kabul edilmi\u015f olan biyolojik evrime ili\u015fkin bilimsel teoriye kar\u015f\u0131 &ccedil;\u0131kmaktad\u0131r. Bu &ccedil;abalar\u0131n\u0131n bir par&ccedil;as\u0131 olarak devlet okullar\u0131n\u0131n bilim e\u011fitimi m&uuml;fredat\u0131na &#8220;ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m teorisi&#8221;ni sokma aray\u0131\u015f\u0131na girmi\u015flerdir. Bu ki\u015filer, &#8220;ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m teorisi&#8221;ni, sanki bilimsel kan\u0131tlara dayanan bilimsel bir yenilikmi\u015f gibi kamuya sunma &ccedil;abas\u0131ndad\u0131r. Bunun, d&uuml;nyadaki canl\u0131 &ccedil;e\u015fitlili\u011finin k&ouml;kenine ili\u015fkin, g&uuml;n&uuml;m&uuml;zde bilimsel olarak kabul edilmi\u015f olan evrim teorisinden daha ge&ccedil;erli bir a&ccedil;\u0131klama getirdi\u011fini iddia etmektedirler. Bu &ccedil;abalar\u0131na cevaben pek &ccedil;ok bilim insan\u0131 ve bilim filozofu, &#8220;ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m&#8221;\u0131 ele\u015ftiren yaz\u0131lar yazm\u0131\u015f; i&ccedil;eri\u011findeki kavramsal hatalar\u0131, bilimsel kan\u0131ttan yoksun olu\u015funu ve bilimsel verileri &ccedil;arp\u0131tarak yanl\u0131\u015f &ccedil;\u0131kar\u0131mlar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;zler &ouml;n&uuml;ne sermi\u015ftir.<\/span><\/span><\/p>\n<h3>&#8220;Ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m teorisi&#8221;nin bilim e\u011fitiminin kalitesine y&ouml;nelik bir tehdit oldu\u011funun bilincinde olan AAAS Y&ouml;netim Kurulu, oybirli\u011fiyle \u015fu karara varm\u0131\u015ft\u0131r:<\/h3>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\"><em>Madem, <\/em>&#8220;ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m teorisi&#8221; savunucular\u0131, mevcut evrim teorisinin canl\u0131lar\u0131n &ccedil;e\u015fitlili\u011fine dair bir a&ccedil;\u0131klama getiremedi\u011fini iddia ediyor;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\"><em>Madem,<\/em> ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131mc\u0131lar, bu iddialar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayacak herhangi bir ge&ccedil;erli bilimsel kan\u0131t ortaya koyam\u0131yor;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\"><em>Madem<\/em>, ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m ak\u0131m\u0131 iddialar\u0131n\u0131n s\u0131nanmas\u0131na ili\u015fkin deneysel bir y&ouml;ntem &ouml;neremiyor;<\/span>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\"><em>O halde bu bilgilerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda,<\/em><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\">s&ouml;zde &#8220;ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m teorisi&#8221;, bilimsel ge&ccedil;erlili\u011finin olmamas\u0131 nedeniyle bilim e\u011fitiminin bir par&ccedil;as\u0131 olmaya&nbsp; yeterli ve uygun de\u011fildir;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\"><em>Dahas\u0131;<\/em><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\">AAAS, b&uuml;t&uuml;n vatanda\u015flar\u0131n &#8220;ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m teorisinin&#8221; devlet okullar\u0131nda bilim e\u011fitiminin bir par&ccedil;as\u0131 olarak &ouml;\u011fretilmesini savunan kurumlarla m&uuml;cadele etmeleri gere\u011fini vurgulamaktad\u0131r;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\">AAAS t&uuml;m &uuml;yelerini; bilimin i\u015fleyi\u015f bi&ccedil;imi, mevcut evrim teorisinin i&ccedil;eri\u011fi ve &#8220;ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m teorisi&#8221;nin bilim e\u011fitiminde yer almaya uygun \u015fartlara dair yetersizli\u011fi konular\u0131nda, bilim e\u011fitimi tedbirlerini denetlemekle g&ouml;revli ki\u015fileri e\u011fitmeye &ccedil;a\u011f\u0131rmaktad\u0131r;<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\">AAAS, kendisine ba\u011fl\u0131 t&uuml;m kurumlar\u0131, bu karar\u0131 desteklemeye; ve bu desteklerini h&uuml;k&uuml;met, eyalet ve devletin yerel birimlerine iletmelerini te\u015fvik etmektedir.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: georgia, palatino; font-size: small;\"><strong>&nbsp; &nbsp;Bu metin, AAAS Y&ouml;netim Kurulu taraf\u0131ndan <span style=\"text-decoration: underline;\">18.10.2002<\/span> tarihinde kabul edilmi\u015ftir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: medium; font-family: georgia, palatino;\">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; ***<\/span><\/p>\n<p>&nbsp; &nbsp;Metni orijinal dilinde g&ouml;r&uuml;nt&uuml;lemek i&ccedil;in <a href=\"https:\/\/www.aaas.org\/news\/aaas-board-resolution-intelligent-design-theory\" target=\"_blank\">t\u0131klay\u0131n<\/a>.<\/p>\n<h3>Konuyla ilgili yap\u0131lan a&ccedil;\u0131klamalar:<\/h3>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><em>&nbsp;&nbsp; Alan I. Leshner<\/em> (AAAS Ba\u015fkan\u0131 ve \u0130dari Yay\u0131nc\u0131s\u0131): &#8220;ABD h&uuml;k&uuml;meti, hi&ccedil;bir &ccedil;ocu\u011fun e\u011fitim konusunda geride b\u0131rak\u0131lmayaca\u011f\u0131na s&ouml;z verdi. E\u011fer ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m, ger&ccedil;ekli\u011fi olan bir olgu gibi bilim e\u011fitimine dahil edilirse, Amerika&#8217;daki &ouml;\u011frencilerin kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 kuvvetle muhtemeldir. Bu, Amerikan&#8217;\u0131n bilim e\u011fitimi konusundaki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na da leke s&uuml;recektir.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\"><em>Peter H. Raven<\/em> (AAAS Y&ouml;netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131): &#8220;Ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m-yarat\u0131l\u0131\u015f&ccedil;\u0131l\u0131k ak\u0131m\u0131, do\u011fadaki rastlant\u0131sal mutasyonlar\u0131n ve do\u011fal se&ccedil;ilimin, canl\u0131 &ccedil;e\u015fitlili\u011fine bir a&ccedil;\u0131klama getiremedi\u011fini ve bu konunun ancak do\u011fa&uuml;st&uuml; bir akl\u0131n m&uuml;dahalesiyle a&ccedil;\u0131klanabilece\u011fini savunur. Bu, ilgin&ccedil; bir felsefi ve teolojik yakla\u015f\u0131md\u0131r, ve baz\u0131 insanlar bu yakla\u015f\u0131ma sempati duymaktad\u0131r. Ancak malesef bu yakla\u015f\u0131m, biyolojik evrim teorisinin kar\u015f\u0131s\u0131na, sanki bilimsel temeli olan bir rakipmi\u015f gibi &ccedil;\u0131kar\u0131lmaya &ccedil;al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m &#8220;teorisi&#8221;, bug&uuml;ne kadar meslekta\u015flar\u0131n incelemesinden ge&ccedil;mi\u015f olan veya bilimsel yay\u0131nlarda yer alan herhangi bir kan\u0131tla desteklenmi\u015f de\u011fildir.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><span style=\"font-size: small;\">&nbsp; &nbsp;Bunun aksine biyolojik evrim teorisi, sa\u011flam bir \u015fekilde kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r; ve g&ouml;r&uuml;ld&uuml;\u011f&uuml; gibi ge&ccedil;erlili\u011fi, hi&ccedil; de baz\u0131 ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m-yarat\u0131l\u0131\u015f&ccedil;\u0131l\u0131k savunucular\u0131n\u0131n iddia etti\u011fi gibi&nbsp;<strong>bilim camias\u0131nda &#8220;tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konu&#8221; de\u011fildir.<\/strong>&nbsp;&#8220;Evrim teorisi &ccedil;&uuml;r&uuml;t&uuml;ld&uuml;&#8221;, &#8220;bilim d&uuml;nyas\u0131 evrimi kabul etmiyor&#8221; vb as\u0131ls\u0131z ve a&ccedil;\u0131k&ccedil;a komik iddialarda bulunanlar; insanlar\u0131 k&ouml;r edip bilimsel ger&ccedil;eklerin &ouml;\u011frenilmesini engellemeye &ccedil;al\u0131\u015fan ideolojilerin savunucular\u0131d\u0131r. Halk\u0131n bilimsel ger&ccedil;eklerden bihaber olmas\u0131n\u0131 isteyenlerdir. Kendi ki\u015fisel g&ouml;r&uuml;\u015flerini kullanarak bilim sans&uuml;r&uuml; olu\u015fturmaya kalk\u0131\u015fanlard\u0131r. Cehaletin ve ideolojilerin yaratt\u0131\u011f\u0131 karanl\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131tmakta katk\u0131n\u0131z olsun istiyorsan\u0131z; bu ger&ccedil;ekleri &ccedil;evrenizle payla\u015f\u0131n, anlat\u0131n, bilimsel bilginin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Ayd\u0131nlanmaya y&ouml;nelik tek &ccedil;&ouml;z&uuml;m, dini ideolojilerden k&ouml;ken alan sahte ak\u0131mlar de\u011fil&nbsp;<strong>ger&ccedil;ek bilimdir.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: small; font-family: verdana, geneva;\">&nbsp; &nbsp;Evrim e\u011fitimine ili\u015fkin T&uuml;rkiye Bilimler Akademisi (T&Uuml;BA)&#8217;n\u0131n da imzalad\u0131\u011f\u0131, Akademileraras\u0131 Panel&#8217;in (IAP) Evrim E\u011fitimi Bildirgesi&#8217;ni ve imzac\u0131 bilim kurulu\u015flar\u0131n\u0131 g&ouml;rmek i&ccedil;in&nbsp;<\/span><a href=\"\/page\/Akademilerarasi-Panelin-(IAP)-Evrim-Egitimi-Bildirgesi\" target=\"_blank\">t\u0131klay\u0131n.<\/a><\/p>\n<h3>\u015eunlar da ilginizi &ccedil;ekebilir:<\/h3>\n<ul>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\">Facts of Evolution&nbsp;<em>(Evrim Ger&ccedil;ekleri)<\/em>&nbsp;izlemek i&ccedil;in&nbsp;<a href=\"\/post\/2011\/05\/03\/Evrim_gercekleri_Facts_Of_Evolution\">t\u0131klay\u0131n<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"https:\/\/arsiv.ozgurdusuncehareketi.org\/yazi\/peki-ya-akilli-tasarim-o-da-evrim-kadar-bilimsel-degil-mi\/\" target=\"_blank\">Ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m bilimsel midir?<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2012\/01\/25\/Cocuklara-evrim-yok-Harun-Yahya-ve-yaradilis-var!\">&Ccedil;ocuklara evrim yok, Harun Yahya ve yarat\u0131l\u0131\u015f var!<\/a>&nbsp;<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><span style=\"font-family: verdana, geneva; font-size: small;\"><a href=\"\/post\/2011\/04\/24\/Cocuklar-icin-Evrim-BBC-belgeselleri\">&Ccedil;ocuklar i&ccedil;in Evrim (BBC)<\/a>&nbsp;<\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><a href=\"https:\/\/arsiv.ozgurdusuncehareketi.org\/yazi\/300den-fazla-bilim-insaninin-darvinizme-supheli-yaklastigi-soyleniyor-bilim-insanlarinin-artik-evrim-teorisini-terk-ettikleri-dogru-mu\/\" target=\"_blank\">Bilim insanlar\u0131n\u0131n art\u0131k evrim teorisini terk ettikleri do\u011fru mu<\/a>?<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><a href=\"https:\/\/arsiv.ozgurdusuncehareketi.org\/yazi\/bircok-bilim-insani-evrimin-sorunlar-icerdigini-soylemiyor-mu\/\" target=\"_blank\">Bir&ccedil;ok bilim insan\u0131, evrimin sorunlar i&ccedil;erdi\u011fini s&ouml;ylemiyor mu?<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/image.axd?picture=2012%2f5%2fdarwinday+aas.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"362\" \/><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Evrim teorisi bilim d&uuml;nyas\u0131nda kabul g&ouml;rm&uuml;yor muymu\u015f? Kim demi\u015f bilim insanlar\u0131 evrimi reddediyor diye? &Ccedil;&uuml;nk&uuml; bilim insanlar\u0131 bunun tam aksini s&ouml;yl&uuml;yor!&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;AAAS (American Association for the Advancement of Science),&nbsp;yani Amerikan Bilimin \u0130lerlemesi Birli\u011fi (AB\u0130B), kar amac\u0131 g&uuml;tmeyen uluslararas\u0131 bir kurulu\u015ftur. 2008 y\u0131l\u0131 say\u0131m\u0131na g&ouml;re 126.995 bireysel ve kurumsal &uuml;yesiyle d&uuml;nyan\u0131n en b&uuml;y&uuml;k [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-82","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":355,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82\/revisions\/355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}