{"id":90,"date":"2026-08-21T12:01:07","date_gmt":"2026-08-21T12:01:07","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=90"},"modified":"2026-08-21T13:37:45","modified_gmt":"2026-08-21T13:37:45","slug":"dogada-dengeleri-sarsan-silah-zehir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=90","title":{"rendered":"Do\u011fada dengeleri sarsan silah: ZEH\u0130R"},"content":{"rendered":"

    Canl\u0131lar\u0131n hayatta kalma sava\u015f\u0131n\u0131 dü\u015fündü\u011fümüzde genellikle vücut büyüklü\u011fü, h\u0131z veya güç gibi özelliklerin avantaj yaratma bak\u0131m\u0131ndan ön planda oldu\u011fu izlenimine kap\u0131l\u0131r\u0131z. Ama do\u011fada dengeyi zay\u0131f, yava\u015f veya küçük olan canl\u0131lardan yana kayd\u0131ran bir silah da mevcuttur: Zehir<\/strong>. Kara hayvanlar\u0131n\u0131n atalar\u0131 yüz milyonlarca y\u0131l önce sudan karaya geçip ilkel sahillerde ya\u015famaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, bu yeni ko\u015fullarda avlanmak ve dolay\u0131s\u0131yla hayatta kalabilmek için çe\u015fitli silahlar geli\u015ftirmi\u015ftir ki bunlardan birisi de zehir salg\u0131s\u0131d\u0131r. Üstelik zehir öylesine etkili bir silaht\u0131r ki, çok farkl\u0131 hayvanlarda en az 10 kez evrimle\u015fmi\u015f ve canl\u0131ya sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 büyük avantajlar nedeniyle de kal\u0131c\u0131 olmu\u015ftur. Adeta bir biyolojik silah olan bu bile\u015fimleri yüzlerce milyon y\u0131ll\u0131k evrim sürecinde, her geçen gün daha da iyile\u015ftirerek üreten do\u011fa gerçekten de en büyük kimyagerdir.<\/span><\/p>\n

   Zehrin kökeninin çok eskiye, bundan yakla\u015f\u0131k 500 milyon y\u0131l önceye dayand\u0131\u011f\u0131 dü\u015fünülmektedir. Do\u011fada zehirli böcekler, örümcekler, bal\u0131klar, akrepler, köpekbal\u0131klar\u0131, denizanalar\u0131, deniz salyangozlar\u0131, kertenkeleler ve hatta zehirli memeliler (eri\u015fkin erkek ornitorenk, vampir yarasa ve Solenodontidae<\/em> familyas\u0131na ait iki tür) bile vard\u0131r. Bu yaz\u0131da biraz daha özele inerek, akrep zehri üzerine Shunyi Zhu ve ekibinin Molecular Biology and Evolution<\/em>’da yay\u0131mlanan<\/a> güncel çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, zehrin evrimi konusuna k\u0131sa bir giri\u015f yapmak istiyorum.<\/span> <\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Resim 1:<\/strong> Baz\u0131 zehirli hayvanlar<\/span> <\/p>\n

   Birçok durumda, ya\u015fam için hayati öneme sahip bir proteinin öldürücü bir maddeye dönü\u015fmesi için gereken tek \u015fey, tek bir gende meydana gelen bir mutasyondur. Geçti\u011fimiz aylarda Prof. Zhu ve ekibi, böceklerde bulunan ve normalde vücudun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde rol oynayan proteinler (defensinler<\/em><\/strong>) ile akrep zehrinde bulunan proteinler (nörotoksinler<\/em><\/strong>) aras\u0131ndaki evrimsel ili\u015fkiyi ortaya koyarak, zehir geli\u015fiminin kökenine dair yeni veriler sundu. Prof. Zhu ayr\u0131ca, di\u011fer hayvan zehirlerinin evriminde de benzer bir sürecin rol oynam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n akla yatk\u0131n ve yüksek bir ihtimal oldu\u011funu belirtti. Söz konusu çal\u0131\u015fmaya geçmeden önce, akrepler hakk\u0131nda k\u0131sa bir bilgi verelim:<\/span><\/p>\n

   Akrepler, Eklembacakl\u0131lar \u015fubesine ait Scorpiones<\/em> tak\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Dünyada yakla\u015f\u0131k 1750 farkl\u0131 akrep türü tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ek olarak 111 tane de nesli tükenmi\u015f takson oldu\u011fu bilinmektedir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz en eski akrepler 430 milyon önceye denk gelen Silüryen dönemine (443-417 myö) aittir.<\/span><\/p>\n

   Dünyan\u0131n Antarktika hariç her k\u0131tas\u0131nda bulunan akrepler, türlerine ba\u011fl\u0131 olarak yüksek irtifada, nemli ortamlarda, ma\u011faralarda, a\u011façlarda, yeralt\u0131nda, kayalarda veya çöllerde ya\u015fayabilirler. Sadece tundralar, yüksek irtifadaki taygalar ve kal\u0131c\u0131 kar örtüsüne sahip da\u011f zirveleri gibi kutupalt\u0131 iklime sahip karasal ekosistemlerde (Kuzey Amerika ve Avrasya’n\u0131n kuzeyindeki 50°-70°N enlemleri aras\u0131ndaki bölgelerde) bar\u0131namazlar. Genel olarak 20-37°C’lik s\u0131cakl\u0131k aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 tercih etseler de, 0°C’nin alt\u0131ndaki dondurucu so\u011fuklardan kavurucu çöl ko\u015fullar\u0131na kadar uzanan geni\u015f bir habitatta ya\u015fama yetene\u011fine sahiptirler. Akrepler ku\u015f, k\u0131rkayak, kertenkele, fare, s\u0131çan, yarasa vb avc\u0131lardan korunmak için gündüzleri pek ortal\u0131kta dola\u015fmaz, aksine gece avlan\u0131rlar. Menülerinde daha çok küçük eklembacakl\u0131lar, bazen de ufak kertenkele ve fareler bulunur.<\/span><\/p>\n

   Akreplerin evrimi hakk\u0131nda farkl\u0131 görü\u015fler olsa da \u015fu an için en çok kabul gören fikir akreplerin karadan köken ald\u0131klar\u0131, sonradan yosunlar ve bitkiler yoluyla okyanuslara sürüklendikleri, orada bulunduklar\u0131 süre zarf\u0131nda evrimle\u015ferek yakla\u015f\u0131k 400 myö de yeniden karaya ç\u0131kt\u0131klar\u0131 yönündedir. (Zehirlerini her geçen gün geli\u015ftirmekte olan deniz y\u0131lanlar\u0131n\u0131n da benzer bir evrimsel geçmi\u015fi vard\u0131r. Günümüzdeki deniz y\u0131lanlar\u0131, sadece 30 myö kara y\u0131lanlar\u0131ndan evrilmi\u015ftir. Kara y\u0131lanlar\u0131 ise 100 myö kertenkelelerden evrilmi\u015ftir.)<\/span><\/p>\n

   Her akrep zehir salg\u0131layan bir kuyru\u011fa sahiptir; yani asl\u0131nda her akrep zehirlidir. Nörotoksin ve enzim inhibitörlerinden olu\u015fan bu zehir, akrebin avlanmas\u0131 kadar korunmas\u0131na da yarar. Fakat neyse ki bilinen 1750 akrep türünden yaln\u0131zca 25 tanesinin zehri insan için ölümcüldür. Buna ra\u011fmen y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 5000 ki\u015fi akrep sokmas\u0131ndan hayat\u0131n\u0131 kaybetmektedir.<\/span><\/p>\n

   Birçok çe\u015fidi olan akrep toksinlerinin moleküler i\u015flevi, iyon kanallar\u0131n\u0131 bloke etmektir. (Voltaja duyarl\u0131 K+ kanallar\u0131n\u0131 bloke ederek etki eden akrep nörotoksinlerine α-KTx<\/strong> denir.)<\/em> Akrepler, zehirlerinin etkinlik düzeyine ba\u011fl\u0131 olarak, k\u0131skaçlar\u0131yla yakalad\u0131klar\u0131 avlar\u0131n\u0131 ya yine k\u0131skaçlar\u0131yla ezererek ya da zehirleriyle öldürürler. Fakat akrepler ancak s\u0131v\u0131 haldeki besinleri sindirebilir (d\u0131\u015f beslenme). Kurban\u0131n, üzerine kustuklar\u0131 mide ve ba\u011f\u0131rsak salg\u0131lar\u0131yla s\u0131v\u0131la\u015fan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 emer; geriye kalan kemik, tüy gibi sindirilemeyen sert k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 ise atarlar. Bir oturu\u015fta büyük miktarlarda besin alabilen ve depolayabilen akrepler, bu sayede açl\u0131\u011fa 6-12 ay kadar dayanabilir. Akreplerle ilgili önemli bir bilgi de \u015fudur: Zehrini kullan\u0131p tüketen bir akrep, zehir “re\u015farj\u0131” yapt\u0131\u011f\u0131 süreçte çok fazla enerji harcar ve dolay\u0131s\u0131yla tamamen savunmas\u0131z hale gelir. Bu durum, zehrin hayvanlar aleminde neden daha yayg\u0131n bir adaptasyon olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aç\u0131klayabilir. Ama elbette zehri kullanabilmeniz için onu zerk edecek özelle\u015fmi\u015f anatomik yap\u0131lara da sahip olman\u0131z gerekir.<\/span><\/p>\n

Zhu ve ekibinin yapt\u0131\u011f\u0131 çal\u0131\u015fma:<\/span> <\/span><\/h3>\n

   Gerek omurgal\u0131lar\u0131n gerekse de omurgas\u0131zlar\u0131n genomlar\u0131, onlar\u0131 bakteri, virüs veya mantar gibi patojenlerden koruyan ve defensin<\/em><\/strong> ad\u0131 verilen savunma proteinleri içerir. Defensinler, patojenleri fagosite eden ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi hücrelerinin yap\u0131s\u0131nda yer al\u0131r. Bilim insanlar\u0131 genetik benzerlikleri görece dü\u015fük de olsa yap\u0131sal benzerliklerine bakarak, omurgas\u0131zlar\u0131n sahip oldu\u011fu defensinler ile akrep toksininin ortak bir kökene sahip olabilece\u011fini dü\u015fünmü\u015f, ancak bu ortakl\u0131\u011f\u0131 tam olarak aç\u0131klayamam\u0131\u015ft\u0131. Bu, yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r çözülmeyi bekleyen bir s\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte Zhu ve ekibinin yapt\u0131\u011f\u0131 bu önemli çal\u0131\u015fma, toksik olmayan bir proteinin tek bir genetik silinmeyle, bir toksine nas\u0131l kolayca dönü\u015febilece\u011fini göstermi\u015f oldu.<\/span> <\/p>\n

   Ekip önce akrep nörotoksin dizilerini analiz ederek toksinin “imzas\u0131n\u0131”, yani proteinde i\u015flev ve yap\u0131dan sorumlu olan bölgeyi belirlemeye çal\u0131\u015ft\u0131. Aranan “akrep toksin imzas\u0131” (Scorpion Toxin Signature<\/em> veya k\u0131saca STS<\/strong>) bulunduktan sonra, ba\u015fka hangi hayvanlar\u0131n bu imzay\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak için mevcut hayvan genomlar\u0131 tarand\u0131. Aranan imzalar, Hemiptera<\/em> ve Hymenoptera<\/em> tak\u0131mlar\u0131na ait 6 zehirli böcek türünün defensinlerinde bulundu. Ekip, böcek defensinlerinin protein yap\u0131s\u0131ndaki tek bir loop’un voltaja duyarl\u0131 K+ kanallar\u0131na ba\u011flanmay\u0131 imkans\u0131z hale getirdi\u011fini fark edince bu loopu silmeyi denedi. Loopun silinmesiyle, bu defensinin t\u0131pk\u0131 bir α-KTx (yani akrep nörotoksini) <\/em><\/strong>gibi davranarak spesifik olarak K+ kanallar\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 gözlemlendi. K\u0131sacas\u0131, STS ta\u015f\u0131yan böcek defensinleri, tek bir mutasyonla (genetik silinme yoluyla) akrep nörotoksinine dönü\u015fmü\u015ftü.<\/span> <\/p>\n

   Prof. Zhu, “Sadece zehirli böceklere ait defensinlerin STS ta\u015f\u0131mas\u0131 ilginç. Bu defensinlerin bir evrimsel geçi\u015f sürecine i\u015faret etti\u011fi ve akrebinkine benzer bir toksine dönü\u015fme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 aç\u0131kt\u0131r.” diye belirtiyor.<\/span><\/p>\n

   Bu çal\u0131\u015fma, böcek defensinleri ile akrep α-KTx’lar\u0131 aras\u0131ndaki evrimsel ili\u015fkiyi gösteren ilk i\u015flevsel kan\u0131tt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda ufac\u0131k bir genetik mutasyonun belli bir proteinde yepyeni bir i\u015fleve yol açabildi\u011fini göstererek, akreplerin o me\u015fhur öldürücü darbelerini nas\u0131l kazanm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 da aç\u0131klar.<\/span><\/p>\n

   “Çal\u0131\u015fmam\u0131z \u0131raksak evrime<\/strong> ili\u015fkin mükemmel bir örnektir; atasal hatta meydana gelen yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler, proteinlerde i\u015flevsel bir de\u011fi\u015fime (bir zamanlar mikroplarla sava\u015f\u0131yorken, sonras\u0131nda avlara sald\u0131r\u0131r hale gelmesi) neden olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

   Zhu ayr\u0131ca \u015föyle bir ekleme de yap\u0131yor: “Defensinlerden toksinlerin geli\u015fimi, akreplerin karaya döndüklerinde küçülen vücutlar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir adaptasyon olsa gerek.” Akrep evrimine ili\u015fkin (\u015fimdilik) en fazla kabul gören varsay\u0131ma göre, akreplerin sudaki atalar\u0131 çok daha büyüktü; fakat evrim süreci içinde karaya ç\u0131kmalar\u0131yla küçülmek zorunda kald\u0131lar. Dolay\u0131s\u0131yla avlar\u0131 yakalamalar\u0131 da eskisine k\u0131yasla daha zor hale geldi ve zehir geli\u015ftirerek bu olumsuzlu\u011fu telafi etmi\u015f oldular. Herhangi bir yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma olmamas\u0131 için burada ufak bir noktay\u0131 hat\u0131rlatmakta fayda var: “Zehir geli\u015ftirmek” derken kastedilen \u015fey bilinçli bir seçim de\u011fildir elbette; yani akrepler, “Madem küçüldük, biz de zehir geli\u015ftiririz” gibi bir karar<\/em> vermemi\u015ftir. Popülasyondaki baz\u0131 bireylerde \u015fans eseri, çal\u0131\u015fmada bahsedilen türden bir mutasyon gerçekle\u015fmi\u015f (zehir salg\u0131s\u0131 olu\u015fmu\u015f) ve i\u015fin oradan sonras\u0131nda do\u011fal seçilim devreye girmi\u015ftir. K\u0131sacas\u0131 bu mutasyon, ona sahip olan akrepler için bir avantaj yaratm\u0131\u015ft\u0131r ve zaten tam da bu avantaj nedeniyle popülasyonda yay\u0131lma imkan\u0131 bulmu\u015ftur.<\/span> <\/p>\n

   Queensland Üniversitesi’ndeki Zehir Evrimi Laboratuvar\u0131’<\/strong>nda çal\u0131\u015fan ve dünyan\u0131n en büyük zehirli y\u0131lan uzman\u0131 say\u0131lan Bryan Fry ise bu konuda \u015funlar\u0131 söylüyor: “Zehir geli\u015fimi akreplerin yepyeni alanlara yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Karaya ç\u0131kt\u0131klar\u0131nda tek bir avlanma yöntemleri vard\u0131: güçlü k\u0131skaçlar\u0131. Fakat av\u0131 yakalamak, ayn\u0131 zamanda av\u0131 elde tutmak anlam\u0131na da geliyordu ve bu küçülmü\u015f halleriyle yakalad\u0131klar\u0131 av\u0131n bizzat kendisi bir tehdit haline gelebiliyordu. En eski ve büyük akreplerin hala çok büyük pençeleri ve ufac\u0131k kuyruklar\u0131 vard\u0131r. Evrimsel aç\u0131dan daha geli\u015fmi\u015f olanlarda ise durum tam tersidir: büyük kuyruklar ve ufak pençeler (A\u015fa\u011f\u0131daki foto\u011fraflarda fark\u0131 görebilirsiniz<\/em>.)Yani akrepler mekanik avlanma yöntemini, kimyasal bir silahla de\u011fi\u015f toku\u015f etmi\u015flerdir. Bu durum y\u0131lan gibi di\u011fer zehirli hayvanlar için de geçerlidir; onlarda da tek bir mutasyon, bir defensinin toksine dönü\u015fmesine sebep olmu\u015ftur. Tüm zehirli y\u0131lanlar, zehirli kertenkelelerden evrilmi\u015ftir. Boa ve piton gibi daha ilkel olan dev y\u0131lanlar, çok büyük ve güçlü olduklar\u0131 için zehirlerini kaybetmi\u015ftir.” (Burada yine ufak bir hat\u0131rlatma yapay\u0131m: Bu ilkel y\u0131lanlar ayn\u0131 zamanda körelmi\u015f arka bacaklara da sahiptir. Evrim sürecinde körelmi\u015f yap\u0131larla ilgili yaz\u0131ya buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.)<\/span> <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Resim 2:<\/strong> 20 cm’ye varan boyuyla dünyan\u0131n en büyük akreplerden biri: Pandinus imperator<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/em><\/strong><\/span>  <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Resim 3:<\/strong> 50-90 mm’lik boyuyla dünyan\u0131n en zehirli akreplerinden birisi: Hottentotta tamulus<\/strong><\/em><\/span> <\/p>\n

   Sonuçta farkl\u0131 canl\u0131lardaki evrimsel süreçler ayn\u0131 veya benzer olsa da sonuçlar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Örne\u011fin kobra y\u0131lan\u0131, av\u0131n\u0131 yakalamak için zehrini kullan\u0131r ve bunun için de çok zarif bir yöntem geli\u015ftirmi\u015ftir. Kobra zehri, sinir sisteminin çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 durdurarak bir yandan solunumu engelleyip kurban\u0131n bo\u011fulmas\u0131na yol açarken, di\u011fer yandan da kaslar\u0131n\u0131 felç ederek kaçmas\u0131n\u0131 önler. Baz\u0131 y\u0131lanlar\u0131n (örne\u011fin Avustralya’da ya\u015fayan Taipan y\u0131lanlar\u0131n\u0131n) zehrinden yar\u0131m çayka\u015f\u0131\u011f\u0131 bile bir insan\u0131n kan\u0131n\u0131 milyonlarca kan p\u0131ht\u0131s\u0131na dönü\u015ftürerek kat\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r. Sonuçta iç organlar iflas eder, bütün p\u0131ht\u0131la\u015fma faktörleri kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu için de kurban sonunda a\u015f\u0131r\u0131 kanamadan ölür. Yine Avustralya aç\u0131klar\u0131nda görülen Kutu denizanas\u0131, bedenin dayanabilece\u011finden fazla ac\u0131 yaratarak ölüme sebep olur. Fry, “Kutu denizanas\u0131 sizi soktu\u011funda iki \u015fekilde ölebilirsiniz. Birincisi, yaratt\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 zaten o kadar büyüktür ki \u015foka girerek ölürsünüz. \u0130kincisi, ac\u0131ya dayanabilmi\u015fseniz bile zehrin kendisi zaten yar\u0131m saat içinde sizi öldürür.” diye bilgi veriyor. Bu zehirlerin gücünün kayna\u011f\u0131, daha do\u011fusu neden baz\u0131lar\u0131n\u0131n belli canl\u0131larda etkili olup di\u011ferlerinde etkisiz oldu\u011fu da yine evrimsel geçmi\u015flerinde yatar. Zehirli canl\u0131 hangi avlarla besleniyorsa, sahip oldu\u011fu zehir de ona uyacak \u015fekilde evrimle\u015fmi\u015ftir. Örne\u011fin Taipan y\u0131lanlar\u0131 çok tehlikeli avlarla beslenir, dolay\u0131s\u0131yla sahip oldu\u011fu zehir de ayn\u0131 oranda güçlüdür.<\/span><\/p>\n

   Hayvan zehirleri t\u0131bb\u0131n çe\u015fitli alanlar\u0131nda kullan\u0131lmakta, sürekli evrilmeye devam etti\u011fi için de ilaç sanayisinde çok önemli bir yer tutmaktad\u0131r. Akrep toksinleri günümüzde böcek ilaçlar\u0131nda, a\u015f\u0131larda ve protein mühendisli\u011finde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca radyoaktif hale getirilmi\u015f versiyonlar\u0131 beyin tümörlerinin tedavisinde veya tümör s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirlenmesi amac\u0131yla kullan\u0131lmaktad\u0131r. Çe\u015fitli canl\u0131lardan elde edilen zehirler günümüzde kalp, dola\u015f\u0131m ve kan hastal\u0131klar\u0131na yönelik birtak\u0131m ilaçlar için vazgeçilmezdir. Ayr\u0131ca a\u011fr\u0131 kesici veya sedatif olarak ya da kanser, Parkinson ve Alzheimer gibi hastal\u0131klar\u0131n tedavilerinde de kullan\u0131lmaktad\u0131r. Üstelik canl\u0131lar\u0131n devam eden evrimiyle birlikte bu zehirlerin kimyasal yap\u0131lar\u0131 da evrimle\u015ferek de\u011fi\u015fmekte, böylece her geçen gün yepyeni tedavilerin önü aç\u0131lmaktad\u0131r.<\/span> <\/p>\n

   Bu yaz\u0131m Ateist Dergi<\/a>‘nin 4. say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/em> <\/p>\n

Kaynaklar:<\/strong> <\/strong><\/span><\/p>\n

1. Inside Science; How The Scorpion Got Its Venom<\/a> <\/span><\/div>\n
2. Oxford Journals Molecular Biology and Evolution; Shunyi Zhu et al. “Experimental Conversion of a Defensin into a Neurotoxin: Implications for Origin of Toxic Function<\/a>”<\/span><\/div>\n
3. Science Daily; How scorpion gets its sting<\/a> <\/span><\/div>\n
4. The Scientist; Toxin Evolution<\/a> <\/span><\/div>\n
5. Wikipedia; Scorpion<\/a> <\/span><\/div>\n
6. BBC Nature News; How the scorpion’s venomous sting evolved<\/a> <\/span><\/div>\n
7. Kenton J Swartz ; Ion channels: The scorpion toxin and the potassium channel<\/a><\/span><\/div>\n
 <\/div>\n

\u015eunlar da ilginizi çekebilir:<\/h3>\n