{"id":98,"date":"2026-08-21T12:01:30","date_gmt":"2026-08-21T12:01:30","guid":{"rendered":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=98"},"modified":"2026-08-21T13:58:58","modified_gmt":"2026-08-21T13:58:58","slug":"you-dont-know-jack-2010","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/baharkilic.org\/?p=98","title":{"rendered":"You Dont Know Jack (2010)"},"content":{"rendered":"

 <\/span> \"\"<\/span><\/p>\n

Yönetmen: <\/strong>Barry Levinson (2010)<\/span><\/p>\n

(IMDB<\/a>)<\/span><\/p>\n

“<\/span>Ölmek, suç de\u011fildir.”<\/span><\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

   Türkçeye <\/span>Doktor Ölüm <\/em>olarak çevrilen film, ayn\u0131 isimle nam salm\u0131\u015f Dr. Jacob ‘Jack’ Kevorkian’<\/strong>\u0131n gerçek ya\u015fam öyküsünden uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/span><\/span><\/p>\n

(Bu yaz\u0131 SPOILER <\/strong>içermektedir)<\/span><\/span> <\/span><\/p>\n

   Bir patolog olan Dr. Kevorkian, insanlar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 oldu\u011fu kadar ölüm haklar\u0131n\u0131 da seçme özgürlükleri bulundu\u011funu savunur. Bu amaçla da ölümcül bir hastal\u0131\u011f\u0131 olan veya iyile\u015fme umudu bulunmayan hastalar\u0131 için bir intihar makinesi yapar. Ötenaziden farkl\u0131 olarak, hastanede yatmakta  olan hastan\u0131n iste\u011fiyle ya\u015fam deste\u011finin kesilmesi de\u011fildir bu; hastalar burada bizzat ölüm ba\u015fvurusu yapar. Jack uygun gördü\u011fü takdirde (ki bunun için belirli kriterleri vard\u0131r) hasta, öldürücü ilaçlar\u0131 damar yoluyla alaca\u011f\u0131 bu intihar makinesine ba\u011flan\u0131r ve ufak bir parmak hareketiyle makineyi çal\u0131\u015ft\u0131r\u0131r; önce uykuya dalar, sonra ac\u0131s\u0131z bir \u015fekilde ölür. (Eminim hayat\u0131m\u0131z\u0131n farkl\u0131 dönemlerinde birço\u011fumuz, böyle bir seçim \u015fans\u0131n\u0131 hem kendimiz hem de yak\u0131nlar\u0131m\u0131z için hayal etmi\u015f veya istemi\u015fizdir.) Dr. Jack ve dileyen hasta yak\u0131nlar\u0131, i\u015flem bitimine kadar intihar eden ki\u015finin ba\u015f\u0131nda bekler. Asl\u0131nda Kevorkian’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131, hastan\u0131n intihar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r; ki\u015finin kendi ölümünü kendi istedi\u011fi \u015fekilde gerçekle\u015ftirmesini sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmeden ve ac\u0131 çekmeden veda etmesini mümkün k\u0131lar.<\/span><\/p>\n

   Bu süreçte yasalarda aç\u0131klar vard\u0131r. Kamuoyundan hem iyi hem kötü anlamda çok tepki alan bu gönüllü intihar yard\u0131mc\u0131s\u0131<\/em> doktor hukukla verdi\u011fi birçok sava\u015f\u0131 kazansa da, özellikle dini gruplar\u0131n da bask\u0131 ve bezdirme giri\u015fimleriyle en sonunda ikinci dereceden cinayet suçuyla 15-20 y\u0131l mahkumiyet al\u0131r.<\/span><\/p>\n

   Jack’in esas yapmaya çal\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015f, bu hakk\u0131n insanlara yasal olarak verilmesini sa\u011flamakt\u0131r; sonuçta kendisi de birgün bunu yapamayacak duruma gelecektir. Hastalar\u0131nda ve ölüm dö\u015fe\u011findeki kendi annesinde gördü\u011fü, ölmek ve kurtulmak için yalvaran, adeta ac\u0131 çeken bak\u0131\u015flar\u0131 unutamayan Jack son ana kadar da bu hakk\u0131n savunucusu olur. “Bu hakk\u0131 sadece ba\u015fkalar\u0131 için de\u011fil, bir gün gerekli olmas\u0131 halinde kendim için de istiyorum”<\/em> der.<\/span><\/p>\n

   Fakat dedi\u011fim gibi Dr. Jack’in de bu hakk\u0131 sunaca\u011f\u0131 hastalar\u0131yla ilgili birtak\u0131m kriterleri vard\u0131r. Özellikle iyile\u015fme umudu olmayan hastal\u0131klar, motor nöron bozukluklar\u0131, Alzheimer semptomlar\u0131yla seyreden sinir sistemi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 ve kanser vakalr\u0131 bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. Di\u011fer yandan, geçirdi\u011fi bir hastal\u0131k veya kaza sonras\u0131nda tamamen duygusal sebeplerle ölümü dileyen depresyon vakalar\u0131n\u0131 geri çevirir. Her hastas\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 ön görü\u015fmeyi videoya kaydeder ve bu kay\u0131tlar daha sonra gerekli görüldü\u011fü takdirde mahkemede de\u011ferlendirilir.<\/span><\/p>\n

   Bana göre, hastas\u0131n\u0131 gerçekten seven ve iyile\u015fmeyece\u011fini bildi\u011fi halde göz göre göre onun hayatta tutulup ac\u0131 çektirilmesine katlanamayan bir doktorun çabas\u0131n\u0131 ve kendi hayat\u0131n\u0131 bu u\u011furda feda edi\u015fini anlat\u0131yor bu film. Ama tabii ki etik anlamda hassas bir konu bu; farkl\u0131 görü\u015fler mutlaka olacakt\u0131r. Genel temas itibar\u0131yla özellikle Mar adentro <\/em>(\u0130çimdeki Deniz) filmini hat\u0131rlatan; ke\u015fke Ramon Sampedro’nun da Dr. Kevorkian gibi bir ölüm mele\u011fi olabilseydi diye dü\u015fündüren bir film You Dont Know Jack<\/em>.<\/span> <\/span><\/p>\n

Gerçek hayattan baz\u0131 detaylar: <\/h3>\n
    \n
  • Jacob Kevorkian, 8 y\u0131l 2 ay hapis yatt\u0131ktan sonra 2007 y\u0131l\u0131nda iyi halden \u015fartl\u0131 tahliye ile serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hapse girdi\u011fi y\u0131lda, doktor kontrollü intihar ABD’de sadece Oregon eyaletinde yasalken, \u015fu anda Washington ve Montana’da da yasalla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Hastan\u0131n 6 ay veya daha k\u0131sa ömrü kalm\u0131\u015f olmas\u0131 ve akli dengesinin yerinde oldu\u011funun saptanmas\u0131 \u015fart\u0131 vard\u0131r. Ancak Kevorkian’\u0131n bu eylemi gerçekle\u015ftirmesi veya yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 yasakt\u0131r. 1928 do\u011fumlu Kevorkian hala hayatta olup,  “kendi ölümünü seçebilme” hakk\u0131n\u0131n da hala s\u0131k\u0131 bir savunucusudur.<\/span><\/li>\n
  • Kevorkian, 1990-1998 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda en az 130 intihara yard\u0131m etti\u011fini söylemi\u015ftir.<\/span><\/li>\n
  • Dini gruplar\u0131n pankart ve savlar\u0131nda en çok görülen iki mesaj:  <\/span><\/li>\n<\/ul>\n

    “Tanr\u0131’n\u0131n verdi\u011fini ancak Tanr\u0131 geri al\u0131r.”<\/span><\/em><\/p>\n

    “Bizi de öldürecek misin Jack?”<\/span><\/em> <\/span><\/em><\/p>\n

       Yukar\u0131dakilere benzer demagojik söylemler, bunca kötülü\u011fün oldu\u011fu bir dünyada bana son derece yüzeysel ve içi bo\u015f geliyor. Bu konunun tanr\u0131yla, do\u011faüstü inançlarla, ki\u015fisel tak\u0131nt\u0131larla ilgisi yoktur ve olamaz da. Herkesin inanc\u0131, inançs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam felsefesi farkl\u0131d\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla tüm insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendiren “ölüm hakk\u0131” gibi önemli bir konu, herhangi bir inanç sisteminin söylemiyle yarg\u0131lanamaz.<\/span><\/p>\n

    Medyan\u0131n ortaya att\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 iddialar:<\/h3>\n

    Bunlar, Kevorkian’la destekçileri taraf\u0131ndan reddedilen, gerçekli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f iddialard\u0131r.<\/span><\/p>\n

    —\u0130ntiharlar\u0131na yard\u0131m etti\u011fi ki\u015filerin % 60’\u0131n\u0131n ölümcül hastal\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131<\/span><\/p>\n

    —19 vakada psikiyatrik de\u011ferlendirmenin eksik yap\u0131lmas\u0131<\/span><\/p>\n

    —17 vakada kronik a\u011fr\u0131 \u015fikayeti olan hastalar\u0131n bir a\u011fr\u0131 uzman\u0131na gönderilmemi\u015f olmas\u0131<\/span><\/p>\n

    —3 otopside hastal\u0131k belirtisi görülmemesi<\/span><\/p>\n

    —En az 19 hastan\u0131n Kevorkian’la sadece bir kez ön görü\u015fme yap\u0131p 24 saat sonra ölmesi<\/span> <\/span><\/p>\n

    Di\u011fer detaylar:<\/h3>\n

    —Jack, filmde bir iki yerde Ermenilerle ilgili baz\u0131 ifadeler kullan\u0131yor; merak edip ara\u015ft\u0131r\u0131nca \u015fu bilgilere ula\u015ft\u0131m: J. Kevorkian’\u0131n babas\u0131 Levon, 1915 y\u0131l\u0131ndaki tart\u0131\u015fmal\u0131 Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131nda, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun topraklar\u0131ndan kurtar\u0131larak kaç\u0131r\u0131l\u0131p Amerika’ya yerle\u015ftirilmi\u015f. Yani Jack Amerika’da do\u011fmu\u015f Ermeni as\u0131ll\u0131 bir Amerikan vatanda\u015f\u0131.<\/span> <\/span><\/p>\n

    —Dr. Kevorkian’\u0131 oynayan Al Pacino’yu izlemeye al\u0131\u015fk\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir rolde görüyoruz; her zamanki ba\u015far\u0131l\u0131 oyunculu\u011fuyla bence çok da güzel oturmu\u015f bu role.<\/span> Bu rol için ilk ba\u015fta Ben Kingsley dü\u015fünülmü\u015f.<\/span><\/p>\n

    \"\"<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

       Yönetmen: Barry Levinson (2010) (IMDB) “Ölmek, suç de\u011fildir.”      Türkçeye Doktor Ölüm olarak çevrilen film, ayn\u0131 isimle nam salm\u0131\u015f Dr. Jacob ‘Jack’ Kevorkian’\u0131n gerçek ya\u015fam öyküsünden uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r.  (Bu yaz\u0131 SPOILER içermektedir)     Bir patolog olan Dr. Kevorkian, insanlar\u0131n ya\u015fam haklar\u0131n\u0131 oldu\u011fu kadar ölüm haklar\u0131n\u0131 da seçme özgürlükleri bulundu\u011funu savunur. Bu amaçla da ölümcül bir hastal\u0131\u011f\u0131 olan veya […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-98","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sinema"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=98"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":501,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/98\/revisions\/501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=98"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=98"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baharkilic.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=98"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}