Sam Harris ve Richard Dawkins – Bilim ve Ahlak ilişkisi (Türkçe altyazılı)

Kim demiş “Bilim, ahlak konusunda bir şey söyleyemez” diye?

Tanınmış ateistlerden Richard Dawkins ve Sam Harris’in 2011 yılında Oxford Üniversitesi bünyesindeki Sheldonian Theatre’da gerçekleştirdiği Who Says Science Has Nothing To Say About Morality? başlıklı bu söyleşide Harris, konu ahlak olduğunda bilime getirilen sınırlamanın boyutunu, Dawkins’in yönelttiği soruların eşliğinde değerlendiriyor. Bilimin ahlak konusunda sahip olduğu söz hakkını ikna edici argümanlarla savunurken, aynı zamanda geçmişin, bugünün ve geleceğin ahlak anlayışlarını da ele alarak bunları nesnel ve bilimsel bir bakış açısıyla sorguluyor. Bir anlamda, The Moral Landscape: How Science Can Determine Human Values (Ahlakın Coğrafyası: Bilim, İnsani Değerleri Nasıl Belirler?) isimli kitabının kısa bir özetini bizlere sunuyor.

Hume Yanılgısından (diğer adıyla ‘doğacılık yanılgısı’) Aldous Huxley’nin Cesur Yeni Dünyasına, ‘herkes için olası en kötü ızdıraptan’ zihin okuma makinelerine kadar çok geniş bir yelpazede ütopya-karşı ütopya tartışmalarının da bulunduğu bu söyleşide Sam Harris, muhtemelen hepimizin aklını kurcalayan birçok soruya cevap arıyor. Bu sunumdan bir alıntı :

“Nasıl fiziği Hristiyanlar keşfettiği için ‘Hristiyan fiziği’ veya cebiri Müslümanlar keşfettiği için ‘Müslüman cebiri’ diye bir kavram yoksa, ‘Hristiyan ve Müslüman ahlakı’ diye bir kavram da olmayacaktır. Keşfetmemiz gereken, insanlığın refahına ilişkin gerçek soruları yanıtlayan verilerdir. Bunu yaparken kullanmamız gereken tek aracın samimiyetle ve dürüstçe yapılan bilimsel araştırma olduğunu düşünüyorum. Ve eğer dinler, evrendeki herhangi bir konuda haklı çıkarsa, bu tamamen şans eseridir.”—Sam Harris