·

Yeni başlayanlar için Evrenin tarihi

YAZAR:felis agnosticus
1. Bölüm:

Tanrıları ve gulyabanileri unutun; işte Evrenimizin zaman ve mekandaki boyutunu nasıl bildiğimizin gerçek hikayesi. Bilimi açık ve basit terimlerle açıklayan “Yeni Başlayanlar İçin” (Our Origins Made Easy) serisinin bu bölümünde,Iraksak açı yöntemi, Kepler’in gezegensel hareket yasalarını bulması, Doppler efekti, Helium elementinin keşfi, Hubble ve ışık tayfında kırmızıya kayan galaksiler, evrenin genişlediğini nasıl anladığımız, her yeni gelen bilgiyle evren algımızın nasıl genişlediği vb konulara değiniliyor.

2. Bölüm: 

Yıldızların ve galaksilerin yaşlarını nasıl hesaplayabiliyoruz? Evrenimizin doğum anından 380 milyon yıl sonra, yani atomlar henüz oluşmaktayken fotoğrafı çekilse neye benzerdi? Ve bütün bunların cevabını nasıl bilebiliyoruz? Cevaplar bu bölümde.  Burada da Evren’deki ilk atomların nasıl oluştuğu, evrendeki cisimleri meydana getiren ve bazıları canlılığın da yapıtaşları olan elementlerin nereden geldiği, yıldızların, gezegenlerin ve o gezegenlerden biri olan Dünya’nın nasıl oluştuğu anlatılıyor.

   
Yapımcısı olan potholer54’ın videonun sonunda dediği gibi: 

“Yakın tarihli ve hayali bir yaratılış hikayesine inanmak istiyorsanız, bilimsel bilginin son 300 yıldaki muazzam gelişiminden mahrum kalmışsınız demektir. Ayrıca bizden önce yaşamış olan 4 binden fazla insan neslini şaşkına çevirecek olan bir şeyden de mahrum kalmışsınız demektir. Onlar Dünyamızın nasıl yaratıldığını o kadar merak ediyordu ki, bunu açıklamak için tanrılar ve ruhlar yaratmak zorunda kalmışlardı. Günün birinde, zamanda yaklaşık 14 milyar yıl geriye bakıp Evrenin doğum anının fotoğrafını çekecek teknolojiye sahip olacağımızı hayal bile edemezlerdi.” 

Önemli Not: potholer54’ın daha sonra çektiği ve birkaç düzeltme içeren videoda değindiği konulardan biri 1. videoda, diğeri de 2. videoda bulunuyor. Bu nedenle ben de çeviriyi bu düzeltmeleri gözeterek yaptım; ilgili kısımları yanlış çevirdiğim sanılmasın.

1. videodaki düzeltme: potholer54, Big Bang (Büyük Patlama) için “patlama” kelimesini kullanıyor. Bilindiği gibi her ne kadar Büyük Patlama diyor olsak da aslında meydana gelen olay bir “patlama” değil. Bu kelimeyi, anlatımı kolaylaştırması için kullanırız; ancak potholer54 yine de yanlış anlaşılmaların önüne geçmek için bu düzeltmenin yapılmasını istemişti (nitekim “uzay ve zamanın genişlemesine sebep olan olay” demek yerine “patlama” demek daha kısa oluyor.)

2. videodaki düzeltme: Normal yıldız patlamalarında (nova), yalnızca demire kadar olan elementler (atom numarası 9’a kadar olan hafif elementler) üretilir. Daha ağır elementler ancak süpernova patlamalarında oluşabilir.

   Serinin diğer bölümleri:
PAYLAŞ
Keşfet